| Strzelin | |||
| |||
| Państwo |  Polska | ||
| Województwo | dolnośląskie | ||
| Powiat | strzeliński | ||
| Gmina | Strzelin gmina miejsko-wiejska | ||
| Założono | XII wiek | ||
| Prawa miejskie | 30 XI 1292 | ||
| Burmistrz | Dorota Pawnuk-Sznajder | ||
| Powierzchnia | 10,34 km² | ||
| Ludność (2011) • liczba • gęstość | 12 113[1] 1171 os./km² | ||
| Strefa numeracyjna | +48 71 | ||
| Kod pocztowy | 57-100 | ||
| Tablice rejestracyjne | DST | ||
Położenie na mapie Polski   Strzelin | |||
| Na mapach: | |||
| TERC (TERYT) | 5020117044 | ||
Urząd miejski ul. Ząbkowicka 1157-100 Strzelin | |||
 Multimedia w Wikimedia Commons | |||
| Strona internetowa | |||
Strzelin (niem. Strehlen, czes. Střelín) – miasto w woj. dolnośląskim, w powiecie strzelińskim, siedziba gminy miejsko-wiejskiej Strzelin. Historycznie leży Dolnym Śląsku. W latach 1975-1998 miasto administracyjnie należało do woj. wrocławskiego.
Miasto leży nad Oławą na granicy Wzgórz Strzelińskich należących do Przedgórza Sudeckiego oraz Niziny Śląskiej, 37 km na południe od Wrocławia.
Według danych z 31 grudnia 2010 miasto liczyło 12 113 mieszkańców.
Przez Strzelin przebiega linia kolejowa łącząca Warszawę z Pragą. Jest on jednym ze skupisk czeskiej mniejszości narodowej w Polsce. Znajduje się tu najgłębsze wyrobisko granitu w Europie, o głębokości 123 metrów i powierzchni 19,5 ha (z miejscowego materiału zbudowano przęsła mostu Poniatowskiego w Warszawie). Miasto jest także ośrodkiem przemysłu cukrowniczego – cukrownię założono w roku 1872.
Świętem miasta jest dzień 29 września. Z racji tego, w ostatni weekend września organizowane są dni święta miasta zwanego "Świętem patrona Michała Archanioła".
W Strzelinie znajduje się Podstrefa Strzelin Wałbrzyskiej Specjalnej Strefy Ekonomicznej "INVEST PARK".
Spis treści |
Strzelin otrzymał prawa miejskie 30 XI 1292 r. z rąk księcia Świdnicko – Jaworskiego Bolesława I. Okres największego rozkwitu miasta przypada na przełom XVI i XVII wieku. W czasie swej ponad 700-letniej historii w Strzelinie kilkakrotnie wybuchały pożary niszczące niemal wszystkie zabudowania. W 1633 roku, podczas wojny trzydziestoletniej, miasto zostało doszczętnie zrabowane, zniszczone i spalone na skutek kilkunastokrotnych zmian okupantów. W tym samym roku wybuchła też zaraza, która pochłonęła ponad 4000 ofiar. Ocalało jedynie 10 rodzin.
W połowie XVII wieku polsko-niemiecka granica językowa przebiegała niedaleko Strzelina, włączając miasto do terytorium o dominacji języka polskiego[2].
W wyniku wojen śląskich (1740-1763) pomiędzy Austrią a Prusami, Strzelin dostał się pod rządy dynastii Hohenzollernów. Jeszcze w końcu XVIII w. do okolic Strzelina sięgało zwarte osadnictwo ludności polskojęzycznej. Niemiecki geograf Joseph Partsch dziwił się:
Na południe od Strzelina król pruski Fryderyk II Wielki zezwolił na osiedlenie się prześladowanych – z powodu ich reformowanej konfesji – czeskojęzycznych uciekienierów[4][5]. Zwarte skupiska ludności czeskiej przetrwały pod Strzelinem do 1945, podczas gdy w końcu XIX w. w powiecie strzelińskim po polsku mówili już tylko nieliczni.
Od końca marca 1945 r. Strzelin stał się obiektem ciężkich walk radziecko-niemieckich, w których Sowieci zastosowali wyrzutnię rakietową katiusza. Zniszczone w 85% miasto zostało ostatecznie zdobyte przez Rosjan 17 kwietnia 1945 r. W rezultacie II wojny światowej Strzelin został przyłączony do Polski, zaś jego niemiecka ludność wysiedlona do Niemiec.
Zabytkowy układ przestrzenny miasta, typowy dla późnośredniowiecznych miast kolonizacyjnych (prostopadła sieć ulic z kwadratowym rynkiem w środku, zamknięta w prostokątnym obrysie murów miejskich) został ogromnie zdewastowany wskutek zniszczeń 1945 r. i późniejszej pozbawionej koncepcji, fragmentarycznej odbudowy. Dawna substancja architektoniczna na terenie starego miasta zachowała się w minimalnym stopniu i została częściowo zastąpiona linearną bądź punktową zabudową w postaci bloków mieszkaniowych. Cały kwartał na północ od rynku pozostaje niezabudowany do dziś.
Na terenie miasta działalność duszpasterską prowadzi Kościół Rzymskokatolicki oraz dwie wspólnoty protestanckie: Kościół Ewangelicko-Reformowany Parafia w Strzelinie i Kościół Boży w Chrystusie. Ponadto działają dwa zbory Świadków Jehowy. Sala Królestwa znajduje się w Gęsińcu przy ul. Świerkowej 9[6].
Zobacz też: Parafia Matki Chrystusa i św. Jana Apostoła i Ewangelisty w Strzelinie, Parafia Podwyższenia Krzyża Świętego w Strzelinie
– Strzelin PKP – Góra Szańcowa – Trzy Dęby – Gromnik – Dobroszów – Kalinka – Źródło Cyryla – Ziębice PKP
– Szlak Historyczny Strzelina: rozpoczyna się koło stacji PKP i prowadzi obok najważniejszych zabytków Strzelina. Kończy się w Rynku. Szlak jednokierunkowy.
Miasta i gminy partnerskie:
| |||||||||||||
| ||||||||||||||
