Sidor Artiemiewicz Kowpak (ros. Сидор Артемьевич Ковпак, ukr. Сидір Артемович Ковпак; ur. 7 czerwca 1887 w Kotelwie koło Połtawy, zm. 11 grudnia 1967 w Kijowie) – radziecki dowódca oddziałów partyzanckich w czasie II wojny światowej pochodzenia ukraińskiego, generał major Armii Czerwonej, dwukrotny Bohater Związku Radzieckiego (1942, 1944).
W 1914 został zmobilizowany do armii rosyjskiej. W jej szeregach walczył podczas I wojny światowej, za co otrzymał cztery odznaczenia. W 1917 przyłączył się do bolszewików. Walczył w składzie 25 Dywizji Czapajewa.
W czasie II wojny światowej był jednym z organizatorów radzieckiego ruchu partyzanckiego na Ukrainie – początkowo jako dowódca zgrupowania putywlskiego, potem jako dowódca wszystkich oddziałów obwodu sumskiego.
Latem 1943 roku przeprowadził tzw. rajd Kowpaka – śmiały zagon partyzancki z terenów północno-wschodniej Ukrainy w Karpaty, którego celem było zorganizowanie sowieckiej partyzantki na obszarze zachodniej Ukrainy oraz dywersja na liniach komunikacyjnych i zaopatrzeniowych niemieckich armii walczących w tym czasie na Łuku Kurskim. Liczący ok. 2000 ludzi oddział Kowpaka przebył w sumie ponad 2000 km, niszcząc 19 niemieckich transportów kolejowych i 51 składów, wysadzając 52 mosty oraz sabotując elektrownie i wydobycie ropy w Borysławsko-Drohobyckim Zagłębiu Naftowym[1].
W grudniu 1943 roku Kowpak z powodu choroby został ewakuowany na tyły do Kijowa. W lutym 1944 roku na bazie jego oddziałów sformowano 1 Ukraińską Dywizję Partyzancką, której nadano jego imię. Ta dowodzona przez Piotra Werszyhorę jednostka przeprowadziła dwa kolejne wielkie rajdy na tereny dzisiejszej zachodniej Ukrainy, Białorusi oraz wschodniej Polski. Oddziały Kowpaka współpracowały z Armią Ludową i walczyły zarówno przeciwko Niemcom, jak i Ukraińskiej Powstańczej Armii.
Jeszcze w trakcie wojny, w 1944 roku czynnie zaangażował się w działalność partii komunistycznej na terenie Ukraińskiej SRR, a od 1947 był zastępcą przewodniczącego Prezydium Rady Najwyższej ZSRR.
