Synaj Południowy

Flaga muhafazy

Półwysep Synaj widziany z kosmosu

Sarabit al-Chadim stare wyrobisko turkusu

Góra Synaj utożsmiana z górą gdzie Bóg Jahwe przekazał Mojżeszowi Dekalog

Zamek krzyżowców z 1115 roku na Wyspie Faraona

Klasztor Świętej Katarzyny, gdzie odkryto Kodeks Synajski

Rafa koralowa w Ras Muhammad

Jedna z plaż w Szarm el-Szejk

Blue Hole k. Dahab – morska studni o głębokości 102 m i średnicy 60 m

Kompleks w Taba Heights na południe od Taby

Wejście do Kolorowego Kanionu – trzeciego co do wielkości kanionu na Ziemi

Beduini na Synaju

Pustkowie Sin

Egipsko-izraelskie Przejście graniczne Taba

Wąż na skalistym pustkowiu Synaju

Barakuda w Morzu Czerwonym

Synaj Południowy (Dżanub Sina, arab. جنوب سيناء , ang. Janub Sina') – prowincja gubernatorska (muhafaza) w Egipcie. Obejmuje południową część Półwyspu Synaj. Stolicą administracyjną jest At-Tur, natomiast największym miastem jest kurort Szarm el-Szejk. Powierzchnia: 33 140 km². Ludność: 149 335. Muhafaza Synaj Południowy składa się z 5 okręgów, 8 miast (At-Tur, Szarm el-Szejk, Abu Zanima, Abu Rudejs, Nuwajba, Dahab, Święta Katarzyna i Ras Sudr) 8 miejscowości i 81 innych osad i wsi.

[edytuj] Historia

Na terenie Synaju Południowego, eksploatacją tutejszych złóż miedzi i turkusów zajęli się Semici z Mezopotamii. W czasach faraonów z III dynastii, którzy z semickich mieszkańców południowo-zachodniej części półwyspu Synaj w staroegipskim okręgu Mafkat (w okolicach Sarabit al-Chadim) zrobili swoich niewolników pracujących w kopalniach oraz budowie dróg i fortec. Według mitologii egipskiej, tutaj Izyda szukała ciała Ozyrysa, a boginię Hator nazywano Panią Synaju.

Według Biblii przez te tereny mieli przechodzić Izraelici w drodze z niewoli egipskiej do Ziemi Obiecanej pod wodzą Mojżesza. Kilka z miejsc ich obozowania leży na terenie obecnej muhafazy. Na tych terenach – według Starego Testamentu – objawił się Mojżeszowi Bóg Jahwe, który dał na Górze Synaj Dziesięć Przykazań.

Przez kolejne lata tereny te najeżdżali Asyryjczycy, Hetyci, Babilończycy, Egipcjanie, Arabowie oraz częściowo Krzyżowcy i Turcy.

W 333 roku pod Górą Synaj powstała kaplica, a potem Klasztor Świętej Katarzyny – najstarszy klasztor chrześcijański w Egipcie – w pobliżu krzewu gorejącego. W III w. w Raithu (obecne At-Tur) osiadło wielu prześladowanych przez islam chrześcijan. W VII w. Raithu było portem dla statków wiozących wyznawców islamu do i z Arabii Saudyjskiej. Było dla nich miejscem kwarantanny. Po krucjatach egipskich władców z dynastii Fatamidów przeciwko muzułmanom sunnickim ze Arabii, Raithu utraciło znaczenie w ruchu pielgrzymkowym i przyjęło obecną nazwę. W 1520 roku wybudowano tam zamek. W 1115 roku na Wyspie Faraona wybudowano fort, oficjalnie dla zapewnienia ochrony pielgrzymom udającym się z Jerozolimy do klasztoru św. Katarzyny.

W 1882 roku Wielka Brytania wymusiła na Turcji zrzeczenie się półwyspu. W 1859 roku niemiecki biblista Konstantin von Tischendorf odkrył w Klasztorze św. Katarzyny, grecki manuskrypt biblijny z IV wieku, tzw. Kodeks Synajski.

W 1914 roku w środkowej części Turcy wkroczyli tu ponownie budując drogi, potem zajęli te tereny ponownie Egipcjanie. W latach 40 XX w. w okolicach Abu Rudejs rozpoczęto masowe wydobycie ropy naftowej, odkrytej przez brytyjczyków w latach 20 XX w.

W 1956 roku wkroczyli tutaj Izraelczycy. A w 1957 roku południowy Synaj powrócił do Egiptu. Do 1967 roku stacjonowały na tym obszarze siły pokojowe ONZ do 1967. W roku 1960 w obecnej dzielnicy Szarm el-Szejk – Hadabie – mieścił się egipski garnizon wojskowy. W 1967 roku nastąpiła blokada morska Cieśniny Tirańskiej ogłoszona przez egipskiego prezydenta Nasera uniemożliwiająca żeglugi izraelskich statków po Morzu Czerwonym. Doprowadziło to do wojny z Izraelem, w wyniku której Izraelczycy zajęli półwysep Synaj. Podczas okupacji Izrael wybudował wiele lotnisk, portów morskich i infrastrukturę (w tym turystyczną) w miejscowościach Ofira (obecne: Szarm el-Szejk, Newiot (Nuwajba) i Taba oraz przemysłu naftowego w okolicach Ras Sudr. W latach 70. XX w. w Abu Rudajs mieściła się siedziba dowództwa sił pokojowych ONZ tzw. UNEF II, której zadaniem było nadzorowanie zawieszenia ognia pomiędzy wojskami Egiptu i Izraela i sprawowania kontroli nad strefą buforową, podobna baza była w Abu Zanima, w której stacjonowali żołnierze polscy. Zachodnia część Synaju Południowego powróciła do Egiptu w 1979 roku – wtedy to powstała muhafaza Synaj Południowy -a całość w 1982 roku i od tego czasu następuje gwałtowna głównie rozbudowa bazy hotelowo-turystycznej. W 1986 roku liczba mieszkańców wynosiła 28,5 tys. osób. W 1989 roku Izrael zwrócił Egiptowi sporną miejscowość Taba. W 1989 roku park morski w Ras Muhammad przekształcono w Park Narodowy Ras Muhammad – do dziś jedyny w Egipcie. W 1996 roku liczba mieszkańców wzrosła do ponad 55 tys. osób.

W ciągu ostatniej dekady (1999 – 2009) Szarm el-Szejk było miejscem spotkań przywódców światowych (m.in. pokojowych spotkań bliskowschodnich i forach ekonomicznych) w specjalnym wybudowanym w tym celu centrum konferencyjnym. W 2003 roku była tu końcowa meta Rajdu Dakar, w owym roku zanotowano 111 tys. mieszkańców. 3 stycznia 2004 roku miała miejsce katastrofa samolotu pod Szarm el-Szejk w której zginęło 140 osób. Tego samego roku w Tabie, Nuwajbie i Ras asz-Szitan nastąpił atak terrorystyczny w wyniku którego zginęły 34 osoby, a ok. 150 zostało rannych. 23 lipca 2005 w Szarm el-Szejk doszło do zamachów bombowych, w wyniku których zginęły 64 osoby. W 2006 roku w Dahab wybuchły bomby zabijając 23 osoby.

W 2007 roku w Szarm el-Szejk otwarto drugi nowoczesny terminal lotniska oraz wielki meczet. W 2008 roku muhafazę zamieszkiwało 158 tys. stałych mieszkańców.

[edytuj] Gospodarka

Główną gałęzią gospodarki muhafazy jest turystyka. W mniejszym stopniu wydobycie ropy naftowej i gazu ziemnego we zachodniej części muhafazy, nad Zatoką Sueską.

[edytuj] Turystyka

Synaj Południowy to przede wszystkim region turystyczny, składający się z ośrodków wypoczynkowych, kurortów – miast i miejscowości – leżących głównie na zachodnim brzegu Zatoki Akaba, a także kilku zlokalizowanych na wschodnim brzegu Zatoki Sueskiej. Region ten to główna część Riwiery Morza Czerwonego. Panują tu korzystne warunki klimatyczne, kiedy przez cały rok świeci słońce (w najchłodniejszym miesiącu – lutym temperatura powietrza w dzień wynosi ok. 25 stopni C, a wody w morzu ok. 22 st. C, w najcieplejszym miesiącu – sierpniu – temperatura powietrza wynosi od 35 do 40 stopni C, a wody powyżej do ponad 35 st. C), jednak niska wilgotność powietrza (ok. 4%) pozwala na znoszenie takich temperatur. Opady deszczu należą tu do niezwykłej rzadkości, suche i ciepłe powietrze jest we wszystkich porach roku. Woda morska jest niezwykle czysta i przeźroczysta. Widoczność w morzu osiąga 30 m. i można się w nim kąpać przez cały rok. Z tego powodu gospodarka turystyczno-sportowo-krajoznawcza działa tu całorocznie. Przy wybrzeżu spoczywa ponad 50 wraków statków, które są atrakcją dla nurków.

Są tutaj setki raf koralowych dostępnych zarówno dla początkujących i doświadczonych nurków, jak również dla uprawiających snorkeling. Rafy te z przepiękną fauną i florą, są dostępne zarówno z brzegu oraz z łodzi; miejsca te są na ogół oznakowane bojami. Wysokie góry nad Zatoką Akaba schodzą 1800 m w głąb morza. Zatoka Sueska jest natomiast stosunkowo płytka (100 m), ale również w południowej części – jest pełna raf koralowych. Synaj Południowy posiada 610 km wybrzeża morskiego.

Przy Zatoce Akaba ulokowane są następujące kurorty:

• Taba – miejscowość beduińska, ok. 8 km od izraelskiego Ejlatu i 15 km od jordańskiej Akaby, na południe od miejscowości znajduje się ośrodek wypoczynkowy Taba Heights z przystanią morską, oraz Wyspą Faraona. Na północ od Taby znajduje się port lotniczy. W Tabie znajduje się 8,3% wszystkich miejsc noclegowych w muhafazie.
• Ras asz-Szitan – miejscowość, na plaży znajdują się kempingi, chatki i domki wczasowe z kopułami prowadzone przez miejscowych beduinów, opodal znajduje się rafa koralowa Maagana Beach.
• Bir Swajr – wokół miejscowości znajdują się liczne kempingi na plaży oraz nowe ośrodki wypoczynkowe.
• Basata – ekologiczny ośrodek wczasowy, 16 chatek zbudowanych jest z naturalnych materiałów.
• Mahasz – wokół miejscowości znajdują się liczne kempingi na plaży oraz przestronne chaty, odwiedzana głównie przez grupy uprawiające różne formy medytacji.
• Nuwajba – w mieście jest kilka płytkich raf koralowych blisko brzegu, najsłynniejsza z nich to Stone House. Ponad 20 km od Nuwejby leży tzw. Kolorowy Kanion.
• Dahab – tutejsze rafy koralowe ciągną się przez całą długość wybrzeża, do najbardziej popularnych wśród nurków i snorkelerów można zaliczyć Blue Hole, znajdująca się kilka metrów od brzegu znajduje się szerokie na około 50 m zagłębienie osiągające głębokość 100 m i Canyon. W miejscowości działa kilkanaście ośrodków wypoczynkowych – 7,9% wszystkich miejsc noclegowych w muhafazie – i nurkowych. W okolicach Dahab znajduje się Rezerwat Ras Abu Dżallum i Rezerwat Dahab.
• Szarm el-Szejk – najsłynniejszy i największy luksusowy kurort w tzw. Złotej Zatoce Riwiery Morza Czerwonego, składającej się z wielu mniejszych zatok, w odległości 80 kilometrów na południe od góry Synaj.Jeden z największych w Egipcie ośrodków turystycznych o znaczeniu międzynarodowym. Usytuowany pomiędzy rezerwatami przyrody i parkiem narodowym Ras Muhammad z Obserwatorium rekinów, często nazywany jest perłą w koronie Morza Czerwonego. Rozległy kurort Szarm el-Szejk znany jest z ponad 500 ośrodków wypoczynkowych i ponad 30 miejsc nurkowych, dostępnych zarówno z brzegu oraz z łodzi, występuje tu ponad 250 różnych raf koralowych i 1000 gatunków ryb w ciepłych wodach morskich – sprawiło, że istnieją tu liczne bazy nurkowe, ponad 140 szkół i baz nurkowania, dysponującymi łącznie ponad 200 łodziami. W mieście znajduje się 73% wszystkich miejsc noclegowych w muhafazie, z tego 88% to obiekty o najwyższej klasie (pięciogwiazdkowe). W dzielnicy Naama Bay znajdują się liczne lokale rozrywkowo-gastronomiczne. Naprzeciw miasta znajduje się Wyspa Tiran. W mieście zlokalizowane jest port lotniczy Szarm el-Szejk. Wokół miasta znajdują się liczne wraki statków, które są atrakcją dla nurków. W dzielnicy Nabk istnieją namorzyny – tutaj najbardziej wysunięte na północ na świecie.

Na wschodnim wybrzeżu Zatoki Sueskiej (zachodnia część muhafazy):

• Ras Sudr – znane z ośrodków wypoczynkowych i sportowych, ze względu na sprzyjające wiatry umożliwiające uprawianie windsurfingu i kitesurfingu. Znajduje się tutaj 5,6% wszystkich miejsc noclegowych w muhafazie i najwięcej na wschodnim wybrzeżu Zatoki Sueskiej.
• Asl – niewielkie miasto, gdzie na jego obrzeżach ulokowały się niewielkie ośrodki wypoczynkowe, baza wypadowa do gorących źródeł Hammam Faraun, starożytnych Krajów Turkusów Sarabit al-Chadim i Mafkat oraz dużej oazy Wadi Fajran.
• Hammam Musa – Łaźnie Mojżesza składają się z pięciu naturalnych źródeł siarczanych o temperaturze 37 stopni C. Według legendy w drodze do Ziemi Obiecanej odpoczywali tutaj Izraelici.
• At-Tur – ośrodkiem wypoczynkowy, w którym można uprawiać windsurfing i kitesurfing. W okolicy znajduje się Port lotniczy At-Tur. Jest tu także stanowisko archeologiczne i Zamek At-Tur z 1520.

Inne miejsca turystyczne:

• Święta Katarzyna – miejscowość w której, znajduje się Góra Synaj, Góra Świętej Katarzyny, Klasztor Świętej Katarzyny, Niebieska Dolina i port lotniczy.
• Niebieska Dolina – dolina, w której na znak pokoju pomiędzy Izraelem a Egiptem, belgijski artysta Jean Vera w 1978 roku pomalował na niebiesko skały.
• Hammam Fara’un – z kilkoma termami z gorącymi wodami, które spływają do morza. W pobliżu mieści się jaskinia z komorami wrzących wód.
• Kolorowy Kanion – kanion liczący ok. 2,5 km głębokości, to trzeci co do wielkości kanion na Ziemi.
• Sarabit al Chadim – starożytne miejsce ze starymi kopalniami turkusu, jedyna na półwyspie Synaj świątynia faraonów i Kolumnowym Lasem.
• Wadi Fajran – kręta dolina, porośnięta gęsto palmami, tamaryszkami i sadami, utożsamiana jest z biblijnym Refidim.
• Ajn Hawara – oaza i osada beduińska, utożsamiane z biblijnym Mara, nazywane też Źródłem Mojżesza.
• Ajn Hudra – oaza beduińska z licznymi palmami i naturalnymi źródłami wody, utożsamiana z biblijnym Chacerot.
• Qalat el-Gundi (Forteca Żołnierza) – ruiny fortu wzniesionego przez Saladyna, w okolicach osady Ajn Sudr.
• Rezerwaty przyrody: Rezerwat Dahab, Rezerwat Nabk, Rezerwat Ras Abu Dżallum.
• Tiran – morskie rejone wyspy, liczne rafy koralowe i wraki statków.
• Biblijne miejsca obozowisk Izraelitów za czasów Mojżesza: Mara, Elim, Wybrzeże k. Abu Zanima, Sin, Dofka, Alusz, Refidim, Równina pod Synajem, Tabera, Kibrot-Hattaawa, Chacerot, Ritma i Rimmon-Perec.

[edytuj] Transport

Na ternie muhafazy istnieje 1650 km dróg utwardzonych (asfaltowych). Najważniejsze z nich to droga nr 34 (Suez – Szarm el-Szejk), nr 35 (Szarm el-Szejk – Taba), nr 37 (Wadi Fejran – Święta Katarzyna), nr 36 (Święta Katarzyna – Ain Hudra), nr 37 (Nuwejba – Ras an Nakb), nr 312 (Asl – Al-Dżaranda), nr 33 (Ras Sidr – Sadr al-Hiltan), nr 32 (Sinn Biszr – Przełęcz Mitla).

[edytuj] Porty lotnicze

• Port lotniczy Szarm el-Szejk – największe lotnisko międzynarodowe na półwyspie Synaj; po ostatniej rozbudowie terminalu stało się nowoczesne i komfortowe, obsługące ruch wewnątrz krajowy oraz europejski (w tym kilka lotów czarterowch z Polski) i bliskowschodni.
• Port lotniczy Taba – obsługuje tanie linie lotnicze.
• Port lotniczy At-Tur – obsługuje głównie służby rządowe, gubernatorskie oraz dyplomatyczne.
• Port lotniczy Święta Katarzyna – obsługuje głównie służby gubernatorskie; w pobliżu Góry Synaj.
• Port lotniczy Abu Rudejs – lokalny port lotniczy, obsługuje głównie służby firm naftowych.

[edytuj] Przejścia graniczne

• Przejście graniczne Taba – międzynarodowe całodobowe egipsko-izraelskie drogowe przejście graniczne, położone w Tabie, otwarte w 1982 roku i jest przeznaczone dla ruchu osobowego oraz towarowego.
• Przejście graniczne Netafim – to obecnie nieczynne izraelsko-egipskie drogowe przejście graniczne położone w południowej części pustyni Negew, w odległości około 12 km na północ od Taby i Ejlatu.

[edytuj] Przyroda

Na terenie muhafazy rośnie ponad 65% gatunków roślin skatalogowanych na terenie całego kraju oraz 32 gatunki zwierząt nie występujących nigdzie indziej na świecie, m.in. niektóre odmiany hien i koziorożców.

W ciepłych wodach morskich występują koralowce, ponad 250 różnych raf koralowych (m.in. Great Brain – jeden z największych koralowców na świecie), namorzyny (najbardziej wysunięte na północ na świecie), żyją w nim ponad 1000 gatunków ryb, m.in. ryby pelagiczne, delfiny, żółwie morskie, rekinami wielorybie, karanksy i barakudy.

Ponad 30% powierzchni muhafazy stanowią rezerwaty przyrody i parki narodowe. Na terenie muhafazy ulokowany jest Park Narodowy Ras Muhammad, Park Narodowy Świętej Katarzyny oraz 3 rezerwaty przyrody: Rezerwat Dahab, Rezerwat Nabk, Rezerwat Ras Abu Dżallum.

[edytuj] Beduini

[edytuj] Bibliografia

• Richardson D., Jacobs D., Egipt, ISBN 978-83-7304-689-4.

[edytuj] Linki zewnętrzne

• Egypt State Information Service – South Sinai
• Wyniki spisu 2006

e Podział administracyjny Egiptu Al-Buhajra • Ad-Dakahlijja • Al-Kaljubijja • Al-Minja • Al-Minufijja • Aleksandria • Asjut • As-Sadis min Uktubar • Asuan • Bani Suwajf • Damietta • Fajum • Giza • Heluan • Ismailia • Kafr asz-Szajch • Kair • Kina • Luksor • Matruh • Nowa Dolina • Port Said • Prowincja Morza Czerwonego • Prowincja Wschodnia • Prowincja Zachodnia • Sauhadż • Suez • Synaj Południowy • Synaj Północny