System oceny programów telewizyjnych – system klasyfikacji programów telewizyjnych pod względem przeznaczenia wiekowego.
Obowiązek wyświetlania oznaczeń wiekowych w audycjach i przekazach telewizyjnych, został wprowadzony przez Sejm Rzeczypospolitej Polskiej ustawą z dnia 2 kwietnia 2004 roku o zmianie ustawy o radiofonii i telewizji[1]. 23 czerwca 2005 roku Krajowa Rada Radiofonii i Telewizji wydała rozporządzenie dostosowujące prawo medialne do wymogów znowelizowanej ustawy[2]. Rozporządzenie obowiązuje od 15 sierpnia 2005 roku i nakazuje nadawcom umieszczanie na ekranie jednego z pięciu znaków systemu oceniania, w zależności od szkodliwości danej audycji na małoletnich. Rozporządzeniem z 12 lipca 2011 zmieniona została forma graficzna oznaczeń[3]:
| Oznaczenie do 27 sierpnia 2011 r. | Oznaczenie od 28 sierpnia 2011 r. | Od lat | Ograniczenia czasowe | Możliwe zawartości | |
|---|---|---|---|---|---|
 |  | b.o. | b.o. | Pozytywny lub neutralny obraz świata w łagodnym klimacie emocjonalnym; postawy prospołeczne, pozytywne nastawienie do ludzi; nasycenie emocjami pozytywnymi (radość, zachwyt, szczęście, życzliwość); rywalizacja prowadzona w duchu sportowym bez scen drastycznych; ukazywanie pozytywnych wzorów miłości bez obrazów seksualnych (miłość romantyczna, opiekuńcza, przyjacielska). | |
 |  | 7 | b.o. | Obraz świata budzący silne emocje negatywne (lęk, strach, złość, obrzydzenie); negatywne nastawienie do otoczenia (niszczenie, znęcanie się, przemoc, poniżanie, ignorowanie cierpienia, usprawiedliwianie zła) także przedstawione w sposób nierealistyczny lub humorystyczny; treści, w których ocena moralna zachowania wymaga wnikliwości oraz różnicowania przyczyn, intencji i motywacji; obrazy o charakterze seksualnym (nagość, gesty); zachowania stanowiące niewłaściwy wzorzec postępowania dzieci. | |
 |  | 12 | b.o. | Nagromadzenie przemocy, wulgarności, wizja świata wrogiego, kontakty międzyludzkie przedstawione jako walka i rywalizacja; sceny przemocy i seksu obrazujące niezrozumiałą dla dziecka ideę lub wywołujące silne podniecenie; obrazy nagości i zbliżeń intymnych; zło budzące chęć naśladowania, przemoc bez konsekwencji, usprawiedliwiona lub sprowadzona do konwencji zabawy; negatywne formy zachowania w postaci atrakcyjnej. | |
 |  | 16 | 20:00 – 6:00 | Wypaczone formy współżycia społecznego, wizja świata jako przemoc i erotyka; uproszczona wizja dorosłości, prezentacja siły fizycznej, przemocy zwłaszcza demonstrowanej w rolach społecznych (nauczyciel, rodzice itp.); moralnie naganne zachowania i postawy bez ocen etycznych oraz moralne obwinianie ofiary za to, że została skrzywdzona; nadmierna koncentracja na posiadaniu pieniędzy i dóbr materialnych; obrazy agresji i okrucieństwa dostarczające silnych wrażeń i emocji; postacie atrakcyjne będące wzorcem zachowań negatywnych (picia alkoholu, zażywania narkotyków, wulgarności, brutalności, przemocy itp.). | |
 |  | 18 | 23:00 – 6:00 | Jednostronne pokazywane korzyści życia dorosłego pomijające obowiązki (np. praca); społeczne usprawiedliwianie agresji, wulgarności, uprzedzeń i negatywnych stereotypów społecznych; wadliwy obraz natury ludzkiej polegający na szukaniu tylko egoistycznych przyjemności, dążeniu do sukcesu za wszelką cenę z wykorzystaniem innych osób do własnych celów; obrazy naturalistycznego seksu, patologicznych form życia seksualnego, agresji przestawionej w sposób brutalny; nieuczciwość, wulgarność, postępowanie moralnie naganne osób atrakcyjnych bez oceny niewłaściwości tego zachowania, nagradzanie przejawów społecznej patologii. | |
Znowelizowana ustawa medialna nakazuje wyświetlanie symboli graficznych oznaczeń przez cały czas trwania audycji i przekazów telewizyjnych. Wyjątek stanowią programy informacyjne, sportowe, reklamy, telesprzedaż i przekazy tekstowe, które są ustawowo wyłączone z klasyfikacji. Krajowa Rada Radiofonii i Telewizji może regulować wzory graficzne symboli oznakować i stopnie kategorii wiekowych. Nie może natomiast decydować o tym jakie audycje podlegają znakowaniu i czasie długości wyświetlania symboli. Obowiązek kwalifikacji programów do określonej kategorii wiekowej należy bezpośrednio do nadawcy, Krajowa Rada Radiofonii i Telewizji jedynie czasami dokonuje badań sprawdzających poprawność znakowania. Nadawcy nieustanowieni na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, także ci emitujący program w polskiej wersji językowej, nie muszą stosować oznaczeń[4].
Przed 2000 r.w Polsce nie funkcjonował żaden jednolity system klasyfikacji programów telewizyjnych. Niektóre stacje stosowały jednak własne systemy oznaczeń: w TVP przed wybranymi filmami wyświetlana była plansza "film tylko dla dorosłych"; w Canal+ przed filmem wyświetlała się plansza z kluczykiem Canal+ w odpowiednim kolorze (zielony, żółty, czerwony), natomiast w TVN logo stacji w trakcie wybranych filmów przez kilkadziesiąt sekund pulsowało czerwonym kolorem. 1 marca 2000 powstało porozumienie polskich nadawców telewizyjnych pod nazwą "Przyjazne media" w celu wprowadzenia w Polsce ujednoliconego systemu klasyfikacji programów telewizyjnych. Sygnatariuszami porozumienia zostało 9 nadawców telewizyjnych: TVP, Polsat, TVN, Nasza TV, Canal+, Wizja TV, Polska Telewizja Kablowa i TV Niepokalanów. Mieli oni czas do 31 marca 2000 na wprowadzenie oznaczeń. 1 marca 2000 system funkcjonował w TVP i Naszej TV, w TVN system pojawił się w połowie marca 2000 roku, a w pozostałych stacjach po 20 marca 2000 Canal+ po 2000 stosował znaki przed filmem System ten składał się z 3 oznaczeń wyświetlanych w prawym dolnym rogu ekranu:
| Oznaczenie | Ograniczenie wiekowe |
|---|---|
 | Dla wszystkich |
 | Za zgodą rodziców |
 | Tylko dla dorosłych |
Trzyminutowe oznaczenia wyświetlano na początku filmu oraz po jego wznowieniu po reklamach, a także nie rzadziej niż co 20 minut w trakcie filmu.
