 | Ten artykuł od 2007-12 wymaga uzupełnienia źródeł podanych informacji. Informacje nieweryfikowalne mogą zostać zakwestionowane i usunięte. Aby uczynić artykuł weryfikowalnym, należy podać przypisy do materiałów opublikowanych w wiarygodnych źródłach. |
Wielka Brytania |
Ten artykuł jest częścią serii: |
System sądowniczy w Wielkiej Brytanii jest zasadniczo odmienny od modelu kontynentalnego, gdyż Zjednoczone Królestwo nie ma jednolitego systemu prawnego - zarówno Anglia i Walia, jak i Szkocja, jak i Irlandia Północna posługują się systemami odrębnymi. Jeżeli chodzi o prawo imigracyjne oraz specjalne imigracyjne uprawnienia apelacyjne jest ono takie samo w całym Zjednoczonym Królestwie, natomiast prawo pracy jest takie samo i dotyczy wszystkich części składowych oprócz Północnej Irlandii.
Administracja sądownictwa w Wielkiej Brytanii pozostaje prawie niezmieniona od wieków. W połowie XIX wieku sądy Anglii były podzielone i spotykały na drodze wiele problemów, a zarazem każde z nich miały różne potrzeby. Wiele spraw były postrzegane jako nie prawe i nie do zaakceptowania co w konsekwencji pomiędzy rokiem 1883-85 przekształciło się w jeden sąd nazywany "Supreme Court of Judicature", który w 1891 roku zmienił nazwę na "Supreme Court of England and Wales".
Spis treści |
Przed połączeniem Sądów Najwyższych zastanawiano się również nad przyłączeniem House of Lords (Izba Lordów) w skład Sądów. Jednak to się nie stało i do dnia dzisiejszego Izba Lordów pozostaje Sądem, który ma największa władzę w sprawach cywilnych i kryminalnych.
W roku 1972 powstał kolejny oddział Sądu Najwyższego zwany Sądem Koronnym. Zwołany został przez Parlament Zjednoczonego Królestwa Wielkiej Brytanii i Irlandii Północnej by zajmował się najpoważniejszymi przestępstwami kryminalnymi.
Na Dworze Królewskiego Wymiaru Sprawiedliwości (Royal Court of Justice) mieści się całe sądownictwo Zjednoczonego Królestwa. Są tam między innymi oddziały sądu:
W 2006 roku na mocy aktu konstytucyjnego z 2005 roku ustanowiono nowa głowę Sądu Brytyjskiego. Jest to tzw. Lord Naczelny Sędzia (Lord Chief Justice). Jest nim Nicholas Phillips, Baron Phillips of Worth Matravers urodzony 21 stycznia 1938 roku. Sprawuje on najwyższą władzę sądowniczą. Ma on około 400 ustalonych obowiązków łącznie z reprezentowaniem sądownictwa Anglii i Walii w Parlamencie i rządzie brytyjskim. Przydziela stanowiska i lokalizacje sędziom. Również jest obecny na najważniejszych sprawach cywilnych, karnych i rodzinnych. Na każdym posiedzeniu nosi płaszcz i kamizelkę, a także krótką perkę.
Sądownictwo w Anglii obejmuje dość szeroki zasięg, od małych spraw na przykład odzyskiwanie długów czy niszczenie dóbr materialnych (rozwiązywane są szybkim i tanim sposobem) do spraw bardziej skomplikowanych związanych z problemami w korporacjach międzynarodowych. Większość spraw cywilnych nie kończy się w sądzie jak i również często nie dochodzi do pełnego procesu. Zakańczane są za pośrednictwem lub przez użycie ustalonych procedur składania skarg, a jeśli jednak sprawy idą przez sąd, celem jest rozwiązanie jej najprostszymi i najszybszymi środkami. Sąd nie ma mocy i prawa w sprawach cywilnych do karania strony przegranej wiezieniem. Zazwyczaj strona wygrana otrzymuje rekompensatę w postaci pieniężnej.
Istnieje wiele Trybunałów rozpoznających rozmaite kwestie, np. imigrację, podatki, zdrowie psychiczne, grunty i nieruchomości, zasiłki z opieki społecznej, transport oraz zatrudnienie. Postępowanie przed trybunałami jest mniej formalne niż przed innymi sądami. W skład członków trybunałów mogą wchodzić specjaliści w innych dziedzinach niż prawo, np. lekarze, oraz osoby bez wykształcenia prawniczego, choć przewodniczącym takiego trybunału prawie zawsze jest osoba o wykształceniu prawniczym. W zależności od rodzaju trybunału, odwołania od decyzji trybunału można składać do trybunału wyższej instancji, Wysokiego Trybunału lub Sądu Apelacyjnego. Za pośrednictwem Sądu Administracyjnego Wysoki Trybunał pełni również funkcję nadzorczą nad licznymi sądami, trybunałami oraz organami i osobami prywatnymi pełniącymi funkcje publiczne.
Od początku istnienia Sądów Wielkiej Brytanii przyjęło się, ze wszyscy obecni na sali sądowej pracownicy, tj. sędziowie, prawnicy, przysięgli itd. mają określony ubiór (Dress Code), który określa ich pozycje i zadania. Szaty dzięki, którym można rozpoznać kto jest kim w sądzie. Pracownicy Ławy Królowej (Queen`s Bench) mają 5 rodzajów, a na przykład pracownicy Sądu Lorda Kanclerza trzy (purpurowy, z czarnego jedwabiu i z futra gronostaja). Innymi dodatkami są szale, peleryny, szaty z kapturami, białe rękawiczki, imitacje spodni do jazdy konnej oraz buty ze stalowymi sprzączkami. Peruki, które są ikoną brytyjskiego sądu są produkowane za naturalnych włosów ludzkich. W 1834 roku Humphrey Ravenscroft opatentował pomysł, który przetrwał do dziś. Zaczął używać do produkcji peruk włosów końskich. Peruki te okazały się niezawodną i nieodłączną częścią tradycji sądownictwa. Były bardzo lekkie i wygodne a ich konstrukcja pozostawała niezmienna, co okazało się równie bardzo wygodne. Humphrey był wnukiem założyciela sklepu, którego rodzina sławiła się w tworzeniu peruk dla prawników. Rodzinny sklep istnieje do dziś i jest największą firma na świecie produkującą peruki dla pracowników sądu w Wielkiej Brytanii.
W rzeczywistości większość pracowników sądu ubrana jest w proste, dobrze skrojone garnitury, a peruki adwokackie są zakładane tylko na specjalne okazje.
