Historia i autorzy

Podziel się:

Szczyrk

Polska

gmina miejska

1 stycznia 1973

Wojciech Bydliński

39,07 km²

Wysokość

od 500 do 600 m n.p.m.

Ludność (2010)
• liczba
• gęstość

5782
149,09 os./km²

Strefa numeracyjna

(+48) 33

Kod pocztowy

43-370

Tablice rejestracyjne

SBI

Położenie na mapie Polski

Szczyrk

49°42′58″N 19°01′37″E / 49.71611, 19.02694Na mapach: 49°42′58″N 19°01′37″E / 49.71611, 19.02694

TERC
(TERYT)

2243202011

Urząd miejski

ul.Beskidzka 4
43-370 Szczyrk

Multimedia w Wikimedia Commons

Strona internetowa

Położenie gminy miejskiej Szczyrk na mapie powiatu

Szczyrk (niem. Schirk) – miasto i gmina w województwie śląskim, w powiecie bielskim. Miejscowość o charakterze turystyczno-wypoczynkowym.

Według danych z 31 grudnia 2010 r. miasto miało 5782 mieszkańców^[1].

W latach 1976-1990 miejscowość była siedzibą władz gminy wiejskiej Szczyrk. Miasto należy do Euroregionu Beskidy.

Spis treści

1 Położenie
2 Części miasta
3 Demografia
4 Historia
5 Sport i turystyka
- 5.1 Warte uwagi
- 5.2 Piesze szlaki turystyczne
6 Wspólnoty wyznaniowe
7 Współpraca międzynarodowa
8 Zobacz też
9 Przypisy

[edytuj] Położenie

Szczyrk leży na południe od Bielska-Białej, północny wschód od Wisły i północny zachód od Żywca, w dolinie Żylicy, w Beskidzie Śląskim, na Żywieczzyznie (Małopolska).

Miasto jest położone na wysokości od 500 do 600 m n.p.m.^{[potrzebne źródło]}

Według danych z 1 stycznia 2011 r. powierzchnia miasta wynosiła 39,07 km²^[2]. Miasto stanowi 8,54% powierzchni powiatu.

Według danych z roku 2002^[3] Szczyrk ma obszar 39,07 km², w tym: użytki rolne: 25%, użytki leśne: 70%

Sąsiednie gminy: Bielsko-Biała, Brenna, Buczkowice, Lipowa, Wilkowice, Wisła

W latach 1975-1998 miasto administracyjnie należało do województwa bielskiego.

Okoliczne szczyty to m.in. Skrzyczne, Malinowska Skała, Magura, Klimczok.

[edytuj] Części miasta

Krajowy Rejestr Urzędowy Podziału Terytorialnego Kraju odnotowuje następujące części miasta Szczyrk:

Becyrk, Beskid, Beskidek, Biały Krzyż, Bieniadka, Bieńków, Bieńkula, Biła, Bobula, Borowina, Bugaj, Byrdów, Cerchlisko, Ciche, Czyrna, Doliny, Drodzyska, Dunacie, Gacioki, Górka, Hala Podskrzyczeńska, Hondraski, Jajconka, Jaworzyna, Karkoszczonka, Kaźmirula, Kępki, Kępy, Kotarz, Krupówki, Krzyków, Kubaszki, Kurówki, Lanckorona, Łączysko, Łąki, Majchrówka, Malinów, Migdalskie, Młaki, Mocarze, Mojsokula, Nad Meszną, Nowoć, Pasieki, Pezdówka, Piekło, Płończycka, Pod Beskidem, Pod Brzeziny, Podskole, Podzwalisko, Porębskich, Pośrednie, Reich, Rombaniska, Salmopol, Sialisiokula, Sidzinów, Siodło, Skality, Stanickowskie, Stawisko, Suche, Szczyrk Dolny, Szczyrk Górny, Szewcula, Śliwiacka Łąka, Świniarki, Urbaczkula, Wawrzutka, Wiatrówka, Wielki Kęs, Więzikówka, Wyrobiska, Zachańderka, Zagrody, Zapalenica, Zaprzelina, Za Wodą, Zwalisko.

[edytuj] Demografia

Dane z 30 czerwca 2004^[4]:

Opis	Ogółem		Kobiety		Mężczyźni
jednostka	osób	%	osób	%	osób	%
populacja	5810	100	3042	52,4	2768	47,6
gęstość zaludnienia (mieszk./km²)	148,7		77,9		70,8

[edytuj] Historia

Ta sekcja od 2011-09 wymaga uzupełnienia źródeł podanych informacji.
Informacje nieweryfikowalne mogą zostać zakwestionowane i usunięte.
Aby uczynić sekcję weryfikowalną, należy podać przypisy do materiałów opublikowanych w wiarygodnych źródłach.

Osadnictwo wołoskie, węgierskie, austriackie, czeskie i słowackie udokumentowane w XV wieku. W 1630 dokonano pierwszego spisu ludności Szczyrku, dla potrzeb podatkowych. Ziemię nadawano tutaj w ten sposób, że "zarębek" (odpowiednik łana) wyznaczany był począwszy od osi doliny, a góral–osadnik otrzymywał po równo ziemi na lepiej i gorzej nasłonecznionym zboczu. Począwszy od XVIII wieku oprócz rolnictwa rozwijały się inne działy gospodarki, jak pasterstwo i produkcja drewna, głównie na potrzeby górnośląskiego przemysłu. Wytwarzano również sukno z runa owczego. W 1808 w Szczyrku było 172 zarębników.

Według austriackiego spisu ludności z 1900 w 411 budynkach w Szczyrku na obszarze 1896 hektarów mieszkało 2465 osób (gęstość zaludnienia 130 os./km²), z czego 2248 (91,2%) było katolikami, 13 (0,5%) wyznawcami judaizmu, a 4 (0,2%) było jeszcze innej religii, 2455 (99,6%) było polsko- a 9 (0,4%) niemieckojęzycznymi. W Salmopolu (dziś wchodzącym w skład miasta) w 33 budynkach na obszarze 26 hektarów mieszkało 169 osób (gęstość zaludnienia 650 os./km²), z czego wszyscy byli polskojęzyczni, 50 (29,6%) było katolikami a 119 (70,4) było innych wyznań (głównie ewangelików). Ponadto Szczyrk posiadał 2011 hektarów "obszarów wewnętrznych" (niem. Gutsgebiete) zamieszkałych przez 15 osób^[5]. Łącznie obszary te stanowiły 3933 ha (39,33 km²) zamieszkałych przez 2649 osób i średniej gęstości zaludnienia 67,4 os./km².

Po I wojnie światowej rozpoczął się rozwój branży turystycznej. Pierwszą bazę noclegową stanowiły poaustriackie koszary i lazarety. W 1924 na Skrzycznem powstał schron turystyczny dla narciarzy, wybudowany przez Beskidenverein, natomiast schronisko turystyczne rozpoczęło swoją działalność w 1933. W 1927 r. do gminy przyłączono Salmopol, poprzednio będący samodzielną miejscowością. Skutkiem tego stała się dwuwyznaniowość Szczyrku, gdyż w Salmopolu większość mieszkańców stanowili ewangelicy. Prawa miejskie Szczyrk uzyskał w 1973 roku.

[edytuj] Sport i turystyka

W Szczyrku istnieje szereg stacji narciarskich, m.in.^[6]:

Ośrodek Narciarski Centralnego Ośrodka Sportu – Ośrodka Przygotowań Olimpijskich na zboczach Skrzycznego,
duży Ośrodek Narciarski Czyrna-Solisko w Szczyrku na zboczach Małego Skrzycznego ze słynnymi trasami Bieńkula i Golgota,
na terenie Ośrodka Szkoleniowo-Wypoczynkowego Beskidek w Szczyrku (Szczyrk-Biła), na północno-wschodnim zboczu Beskidka z rzadko czynną, czarną trasą (1 wyciąg orczykowy), trasa 730 m, przewyższenie 250 m (średnie nachylenie 34%), druga trasa jest czerwona^[7],
Kompleks Narciarski „Biały Krzyż” na Przełęczy Salmopolskiej z 2 wyciągami (orczykowy „Biały Krzyż” o długości ok. 300 m i talerzykowy „Bartuś” o długości ok. 200 m); trasy tu są łatwe, są ratrakowane, dośnieżane i oświetlone,
Wyciąg Narciarski „Beskid” z dwoma wyciągami i dwiema trasami (czerwona – 788 m i niebieska – krótsza) owietlonymi, ale nie naśnieżanymi,
w Czyrnej w pobliżu dolnej stacji i parkingów działają w zimie na oślich łączkach 3 wyrwirączki,
w pobliżu dolnej stacji ośrodka – parę oślich łączek i wyciągi „Kaimówka”.

W Szczyrku podczas IX Zimowego Europejskiego Festiwalu Młodzieży "Śląsk-Beskidy 2009" odbywały się zawody w skokach narciarskich, kombinacji norweskiej, biegach narciarskich, narciarstwie alpejskim i snowboardzie. Ponadto miasto było główną bazą całego festiwalu, tu też odbyła się ceremonia otwarcia.

[edytuj] Warte uwagi

Sanktuarium Maryjne w Szczyrku "Na Górce".
Kościół parafialny pod wezwaniem św. Jakuba Apostoła z lat 1797-1800, przebudowany w 1935 r. Kościół znajduje się na szlaku architektury drewnianej województwa śląskiego.
Jaskinie: Lodowa, Salmopolska, Malinowska, w Klimczoku.
Kompleks skoczni narciarskich Skalite.
Kompleks skoczni narciarskich Biła.

[edytuj] Piesze szlaki turystyczne

Ostre – Skrzyczne – Szczyrk Centrum – Schronisko PTTK na Klimczoku – Bystra – Wilkowice
Wilkowice – Bystra – Przełęcz Kołowrót – Siodło pod Klimczokiem – Szczyrk Biła – Szczyrk Centrum – Skrzyczne – Malinowska Skała – Barania Góra
Szczyrk Centrum – Szczyrk Biła – Przełęcz Karkoszczonka – Brenna Bukowa
Szyndzielnia – Siodło pod Klimczokiem – Przełęcz Karkoszczonka – Beskid Węgierski – Grabowa – Szczyrk Przełęcz Salmopolska – Malinów – Malinowska Skała
Szczyrk Solisko – Malinów (dojście do jw.)
Szczyrk Górka - Chata na Groniu - Bystra

Panorama Szczyrku ze Skrzycznego

[edytuj] Wspólnoty wyznaniowe

parafia św. Jakuba w Szczyrku

[edytuj] Współpraca międzynarodowa

Miasta i gminy partnerskie^[8]:

Mikołajki
Zetel
Jaszkiser

[edytuj] Zobacz też

Przypisy

↑ Ludność. Stan i struktura w przekroju terytorialnym (Stan w dniu 31 XII 2010 r.). Warszawa: Główny Urząd Statystyczny, 2011-06-10. ISSN 1734-6118.
↑ Powierzchnia i ludność w przekroju terytorialnym w 2011 r.. Warszawa: Główny Urząd Statystyczny, 2011-08-10. ISSN 1505-5507.
↑ Portal Regionalny i Samorządowy REGIOset (pol.). regioset.pl. [dostęp 2010-09-14].
↑ Baza Demograficzna – Tablice predefiniowane – Wyniki badań bieżących; Stan i struktura ludności; Ludność według płci i miast (pol.). GUS. [dostęp 2010-09-14].
↑ Gemeindelexikon der im Reichsrate vertretenen Königreiche und Länder, bearbeitet auf Grund der Ergebnisse der Volkszählung vom 31. Dezember 1900, XII. Galizien. Wien: 1907.
↑ Wyciagi narciarskie w Szczyrku. [dostęp 2012-03-06].
↑ Ośrodek Szkoleniowo-Wypoczynkowy Beskidek w Szczyrku. [dostęp 2012-03-06].
↑ BIP Szczyrku – miasta partnerskie

e Powiat bielski

Miasta	Czechowice-Dziedzice • Szczyrk • Wilamowice

Gminy miejskie	Szczyrk

Gminy miejsko-wiejskie	Czechowice-Dziedzice • Wilamowice

Gminy wiejskie	Bestwina • Buczkowice • Jasienica • Jaworze • Kozy • Porąbka • Wilkowice

e Powiat bielski (1920-1975)

Siedziba powiatu – Bielsko (1920-1950) • Bielsko-Biała (1951-1975)

Przynależność wojewódzka	woj. śląskie (1920-39) • woj. śląskie (1945-50) • woj. katowickie (1950-53) • woj. stalinogrodzkie (1953-56) • woj. katowickie (1956-75)

Miasta (1920-75)	Czechowice-Dziedzice (od 1951) • Strumień (do 1950 →) • Szczyrk (od 1973)

Osiedla (1954-72)	Mikuszowice Śląskie (1958-68) • Szczyrk (od 1956)

Gminy wiejskie zbiorowe (1945-54 i 1973-75)	Bestwina (← od 1951) • Biała (← od 1951) • Buczkowice (od 1973) • Bystra (od 1954) • Bystra-Wilkowice (← od 1951) • Chybie (do 1950 →) • Czechowice (194?-50) • Czechowice-Dziedzice (do 194?) • Dziedzice (194?-50) • Grodziec (do 1954) • Jasienica (od 1973) • Jaworze (do 1954) • Komorowice (od 1973) • Kozy (od 1973) • Ligota (194?-5? i od 1973) • Międzyrzecze Górne (do 1954) • Mikuszowice (do 1954) • Rudzica (do 1954) • Stare Bielsko • Strumień (Strumień-Wieś) • Szczyrk (← od 1951) • Wapienica (od 1973) • Wilkowice (od 1973) • Zabrzeg (do 1954)

Gromady (1954-72)	Bestwina • Buczkowice • Bystra • Godziszka • Grodziec • Hałcnów • Iłownica • Janowice (do 1959) • Jasienica • Jaworze • Kamienica • Kaniów • Komorowice • Kozy • Ligota • Mazańcowice • Międzyrzecze • Mikuszowice Śląskie (do 1957) • Mikuszowice Krakowskie • Rudzica • Rybarzowice • Stare Bielsko • Straconka • Szczyrk (do 1955) • Wapienica • Wilkowice • Zabrzeg

Gminy wiejskie jednostkowe (1920-39)	Aleksandrowice (do 1938) • Bąków • Bielowicko • Bielsko Stare • Bronów • Bystra • Chybie • Czechowice • Drogomyśl • Dziedzice • Frelichów • Górki Wielkie (do 1921 →) • Grodziec • Iłownica • Jasienica • Jaworze • Kamienica • Komorowice • Landek • Ligota • Łazy • Mazańcowice (Mazancowice) • Międzyrzecze Dolne • Międzyrzecze Górne • Mikuszowice • Mnich • Ochaby (do 1924 →) • Ogrodzona (do 1921 →) • Pruchna (do 1924 →) • Roztropice • Rudzica • Świętoszówka • Wapienica • Wieszczęta (Wieszczont) • Zabłocie • Zabrzeg • Zarzecze • Zbytków

e Miasta województwa bielskiego (1975–1998)

Andrychów • Bielsko-Biała • Chełmek • Cieszyn • Kalwaria Zebrzydowska • Kęty • Maków Podhalański • Oświęcim • Skoczów • Strumień • Sucha Beskidzka • Szczyrk • Ustroń • Wadowice • Wilamowice • Wisła • Zator • Żywiec

e Miasta województwa śląskiego

Miasta powiatowe	Będzin • Bielsko-Biała • Bieruń • Bytom • Cieszyn • Chorzów • Częstochowa • Dąbrowa Górnicza • Gliwice • Jastrzębie-Zdrój • Jaworzno • Katowice • Kłobuck • Lubliniec • Mikołów • Mysłowice • Myszków • Piekary Śląskie • Pszczyna • Racibórz • Ruda Śląska • Rybnik • Siemianowice Śląskie • Sosnowiec • Świętochłowice • Tarnowskie Góry • Tychy • Wodzisław Śląski • Zabrze • Zawiercie • Żory • Żywiec

Miasta gminne	Blachownia • Czechowice-Dziedzice • Czeladź • Czerwionka-Leszczyny • Imielin • Kalety • Kłobuck • Knurów • Koniecpol • Koziegłowy • Krzanowice • Krzepice • Kuźnia Raciborska • Lędziny • Łaziska Górne • Łazy • Miasteczko Śląskie • Ogrodzieniec • Orzesze • Pilica • Poręba • Pszów • Pyskowice • Radlin • Radzionków • Rydułtowy • Siewierz • Skoczów • Sławków • Sośnicowice • Strumień • Szczekociny • Szczyrk • Toszek • Ustroń • Wilamowice • Wisła • Wojkowice • Woźniki • Żarki