Szkodliwość społeczna czynu

Zasugerowano, aby zintegrować ten artykuł z artykułem Społeczna szkodliwość.

Społeczna szkodliwość czynu – jeden z podstawowych elementów dogmatycznej struktury przestępstwa oznaczającym, iż dany czyn jest społecznie niepożądany (karygodny). Dawniej, w dogmatyce niemieckiej, zwana była też materialną bezprawnością, a pod rządami Kodeksu Karnego z 1969 roku społecznym niebezpieczeństwem czynu.

[edytuj] Elementy

Społeczna szkodliwość czynu jest stopniowalna a ocena jej stopnia należy do sądu. Aby mówić o przestępstwie, społeczna szkodliwość nie może być mniejsza niż znikoma (Art. 1 § 2 k.k.). Brak jednak wyraźnych wskazówek, w jaki sposób stopniować społeczną szkodliwość. Sąd powinien uwzględnić (art. 115 § 2 k.k.):

• Elementy przedmiotowe:
  • Rodzaj i charakter naruszonego dobra
  • Rozmiar wyrządzonej lub grożącej szkody
  • Sposób i okoliczności popełnienia czynu
  • Wagę naruszonych przez sprawcę obowiązków
• Elementy podmiotowe:
  • Postać zamiaru
  • Motywację sprawcy
  • Rodzaj naruszonych reguł ostrożności i stopień ich naruszenia

[edytuj] Koncepcje

• Koncepcja przedmiotowa (uwzględnia się tylko elementy dotyczące samego czynu)
• Koncepcja całościowa (uwzględnia elementy podmiotowe, przedmiotowe i wszystko co dotyczy sprawcy, np. sposób dotychczasowego życia)
• Koncepcja przedmiotowo-podmiotowa (kompleksowa) - uwzględnia elementy podmiotowe i przedmiotowe, ale nie obejmuje w pełni osoby sprawcy (uznaje, że np. sposób życia przed popełnieniem czynu nie wpływa na większą bądź mniejszą społeczną szkodliwość samego czynu).

Polski Kodeks karny z 1997 roku przyjął koncepcje kompleksową.