Szmata (także: ścierka) - kawał tkaniny, zwykle zniszczonej, podartej, a także zniszczona odzież. Szmaty wykorzystywane są w życiu codziennym oraz komercyjnie w recyklingu, gdzie pełnią ważną rolę w obiegu surowców wtórnych.
Szmaty są przedmiotem rynku wtórnego w procesie recyklingu, który jest ważnym elementem ochrony środowiska. W Europie, jako surowiec papierniczy, stosowano włókna ze szmat lnianych, bawełnianych i konopnych. Szmaty pozostały cennym surowcem papierniczym jeszcze w okresie przemysłowej produkcji, zwłaszcza przy produkcji wyższych gatunków papieru (np. papier czerpany, papier bezdrzewny). Ich zbieracze, zwani nieco pogardliwie "szmaciarzami", byli spotykani w polskich wsiach i miasteczkach jeszcze w latach 70. XX wieku.
Obecnie szmaty są używane do wyrobu czyściwa maszynowego, pokryć dachowych, materiałów izolacyjnych i technicznych.
