| Szybka Kolej Miejska Sp. z o.o. w Warszawie | |
| Forma prawna | spółka z ograniczoną odpowiedzialnością |
| Data założenia | 5 maja 2004 |
| Lokalizacja | |
| Siedziba | al. Jerozolimskie 125-127 02-017 Warszawa |
| Numer KRS | 0000206762 |
| Prezes | Krystyna Pękala |
| Przewodniczący Rady Nadzorczej | Piotr Machlejd |
| Branża | transport |
| Produkty | aglomeracyjny kolejowy transport pasażerski |
| Kapitał zakładowy | 72 500 000,00 zł |
| Strona internetowa | |
Szybka Kolej Miejska w Warszawie (w skrócie SKM Warszawa) – przedsiębiorstwo zarządzane przez Zarząd Transportu Miejskiego w Warszawie, obsługujące linie naziemnej szybkiej kolei miejskiej łączącej centrum Warszawy z jej przedmieściami i niektórymi satelickimi miejscowościami. Linie te są zaczątkiem sieci SKM (kolei aglomeracyjnej), obejmującej cały węzeł kolejowy Warszawy. Wraz z Metrem Warszawskim, ma tworzyć sieć komunikacji miejskiej w Warszawie, uzupełnioną przez Warszawską Kolej Dojazdową oraz połączenia Kolei Mazowieckich.
Warszawska Szybka Kolej Miejska świadczy usługi na już istniejących trasach kolejowych zarządzanych przez PKP Polskie Linie Kolejowe. Dysponuje taborem kolejowym typu 14WE, 19WE, 27WE i 35WE
Spis treści |
Pierwsze próby stworzenia systemu SKM w Warszawie, wzorowanego na takich w ówczesnej Rzeszy Niemieckiej, miały miejsce przed wojną. Od 1937 można mówić o prapoczątkach systemu SKM w Warszawie, w związku z częściową elektryfikacją węzła i wprowadzeniu kursów podmiejskich z częstotliwościami typowymi dla tego typu systemów. 15 grudnia 1936 otwarto trakcję elektryczną na linii do Otwocka i Pruszkowa. 22 maja 1937 oddano do użytku zelektryfikowany odcinek Pruszków – Grodzisk – Żyrardów, a 15 grudnia 1937 uruchomiono pociągi elektryczne do Mińska Mazowieckiego. Zastosowano tabor przystosowany do wysokich (węzłowych) peronów (powojenne serie PKP – EW51 i EW52).
Po wojnie kolej stwierdziła, że nie będzie tramwajem, a miasto Warszawa, że nie ma metropolii bez metra, co zapobiegło naturalnemu rozwojowi systemu SKM, mimo zbudowania np. drugiej nawy tunelu średnicowego. Niemniej w okresie gospodarki planowej linię średnicową znacznie rozbudowano i zmodernizowano, a nowy tabor typu 1B/2B, ASEA i 3B/4B (serie PKP EW53, EW54, EW55) także był przystosowany do wysokich peronów, a ilość drzwi zwiększono.
W 1963 oddano do użytku nowoczesną, szczególnie jak na tamte czasy, stację Warszawa Śródmieście (w miejscu zburzonego Dworca Głównego) i przystanki Warszawa Ochota, Powiśle oraz Stadion, a także osobny tunel dla pociągów dalekobieżnych.
W 1975 zbudowano w nowym miejscu dworzec Warszawa Centralna. Od czasów stanu wojennego i pogłębionego przez niego kryzysu społeczno-gospodarczego system podupadł, zmniejszyła się częstotliwość kursowania pociągów. Niekorzystny wpływ na poziom świadczonych przez kolej usług miały także przemiany ustrojowe, pod koniec lat 90. XX wieku kolej regionalna w Warszawie obsługiwała poniżej 1% realizowanych podróży, a pociągi kursowały zbyt rzadko, przez co pasażerowie woleli skorzystać z innych środków transportu. Dodatkowo, na jej trasach nasiliła się przestępczość, grasowały grupy napadające i ograbiające podróżnych, oraz pojawiło się graffiti na wagonach, stacjach i przystankach. Stopniowo znikały kasowane pociągi wysokoperonowe zastępowane przez „uniwersalne” typu 5B/6B (seria PKP EN57), a rozkład jazdy degenerował się na skutek braku więzi kolei z miastem. Jedyne wówczas wyprodukowane w warunkach niewydolnej gospodarki zespoły wysokoperonowe (serie PKP EW58 i EW60) skierowano do Trójmiasta, gdyż Warszawa nie była postrzegana jako miejsce, gdzie komunikacja kolejowa ma jakieś znaczenie.
Dopiero pod koniec 2002 padła propozycja eksperta eksploatacji i ekonomistów transportu (m.in. R. Wodzickiego i A. Fularza), by system SKM zorganizować jako przedsiębiorstwo oddzielne od kolei państwowej PKP, tak jak to ma miejsce w niektórych krajach Europy. Chodziło o przerwanie dyskusji na temat różnic taryfowych między PKP i ZTM. W ulotce Polskiego Naukowo-Technicznego Towarzystwa Eksploatacyjnego w Warszawie i referacie na konferencji we Wrocławiu na temat zintegrowanego transportu R. Wodzicki przeciwstawił się (luty-kwiecień 2003) projektowi wydzielenia linii średnicowej jako „kolejki typu metro”. W następstwie, A. Fularz na zorganizowanej wówczas konferencji prasowej przedstawił rozwiązania organizacyjne spotykane w stolicach Europy oraz zaproponował strukturę organizacyjną dla warszawskiej SKM. Kolej miejska była przez opozycję traktowana jako jedna z obietnic przedwyborczych kandydata na prezydenta Warszawy, Lecha Kaczyńskiego, a zakupione pociągi jako straty spowodowane przez niego w czasie rządzenia miastem. Wydarzenia te udokumentowane są w poniżej wymienionej literaturze.
Obecnie system SKM jest jednym z najważniejszych środków komunikacji aglomeracyjnej. Postępuje jego włączanie w system transportu miejskiego Warszawy oraz integracja kolejowej komunikacji aglomeracyjnej przez włączenie do niej ruchu regionalnego. Mimo niedoskonałości taboru, rozkładów jazdy, a także torów, komunikacja kolejowa jest najszybszym środkiem komunikacji w aglomeracji osiągając prędkość handlową 40 km/h.
Linia powstała w październiku 2005 na trasie Warszawa Falenica – Warszawa Zachodnia.
Od września do grudnia 2010 S1 kursowała z Warszawy Wschodniej do Otwocka.
Od grudnia 2010 linia S1 kursuje na trasie z Pruszkowa przez Warszawę Zachodnią i Warszawę Śródmieście do Otwocka przez 7 dni w tygodniu, z częstotliwością 2 składów na godzinę[1].
| Stacja/Przystanek | Miejscowość/Dzielnica |
|---|---|
| Śródborów (okresowo) | Otwock |
| Otwock | Otwock |
| Świder | Otwock |
| Józefów | Józefów |
| Michalin | Józefów |
| Warszawa Falenica | Warszawa Wawer |
| Warszawa Miedzeszyn | Warszawa Wawer |
| Warszawa Radość | Warszawa Wawer |
| Warszawa Międzylesie | Warszawa Wawer |
| Warszawa Anin | Warszawa Wawer |
| Warszawa Wawer | Warszawa Wawer |
| Warszawa Gocławek | Warszawa Wawer |
| W-wa Olszynka Grochowska | Warszawa Praga Południe |
| Warszawa Wschodnia | Warszawa Praga Północ |
| Warszawa Stadion | Warszawa Praga Południe |
| Warszawa Powiśle | Warszawa Śródmieście |
| Warszawa Śródmieście Centrum | Warszawa Śródmieście |
| Warszawa Ochota | Warszawa Ochota |
| Warszawa Zachodnia | Warszawa Ochota |
| Warszawa Włochy | Warszawa Włochy |
| Warszawa Ursus | Warszawa Ursus |
| Piastów | Piastów |
| Pruszków | Pruszków |
Linia powstała w lipcu 2006 na trasie Pruszków – W-wa Śródmieście – Sulejówek-Miłosna.
Od grudnia 2010 linia kursuje między Sulejówkiem-Miłosną i Dworcem Zachodnim. Trasa ta uległa zmianie, ponieważ w roku rozkładowym 2010/2011 było planowane wydłużenie linii S2 do portu lotniczego im. Fryderyka Chopina w Warszawie. Dzięki zmianie trasy godziny rozkładowe dla nowej trasy są już zarezerwowane i gdy tylko zostanie oddany do użytku tunel oraz stacja pod portem lotniczym linia S2 będzie mogła rozpocząć kursy na swojej docelowej trasie: Sulejówek Miłosna – Port lotniczy im. Fryderyka Chopina. Uruchomienie docelowej relacji zaplanowano na 1 czerwca 2012[2].
| Stacja/Przystanek | Miejscowość/Dzielnica |
|---|---|
| Warszawa Lotnisko Chopina | Warszawa Włochy |
| Warszawa Służewiec | Warszawa Mokotów |
| Warszawa Żwirki i Wigury | Warszawa Ochota |
| Warszawa Rakowiec | Warszawa Ochota |
| Warszawa Aleje Jerozolimskie | Warszawa Ochota |
| do 1.06.2012 kursuje tylko od W-wy Zachodniej: | |
| Warszawa Zachodnia | Warszawa Ochota |
| Warszawa Ochota | Warszawa Ochota |
| Warszawa Śródmieście Centrum | Warszawa Śródmieście |
| Warszawa Powiśle | Warszawa Śródmieście |
| Warszawa Stadion | Warszawa Praga Południe |
| Warszawa Wschodnia | Warszawa Praga Północ |
| Warszawa Rembertów | Warszawa Rembertów |
| Warszawa Wesoła | Warszawa Wesoła |
| Warszawa Wola Grzybowska | Warszawa Wesoła |
| Sulejówek | Sulejówek |
| Sulejówek-Miłosna | Sulejówek Miłosna |
Linia z Lotniska Chopina do Legionowa ma zostać uruchomiona 1 czerwca 2012. Większość pociągów linii S3 będzie kursować przez Warszawę Centralną, co oznacza, że będą omijać stacje Warszawa Ochota, Warszawa Śródmieście, Warszawa Powiśle i Warszawa Stadion[3].
| Stacja/Przystanek | Miejscowość/Dzielnica | ||||||||||||||||||||||||
| Warszawa Lotnisko Chopina | Warszawa Włochy | ||||||||||||||||||||||||
| Warszawa Służewiec | Warszawa Mokotów | ||||||||||||||||||||||||
| Warszawa Żwirki i Wigury | Warszawa Ochota | ||||||||||||||||||||||||
| Warszawa Rakowiec | Warszawa Ochota | ||||||||||||||||||||||||
| Warszawa Aleje Jerozolimskie | Warszawa Ochota | ||||||||||||||||||||||||
| Warszawa Zachodnia | Warszawa Ochota | ||||||||||||||||||||||||
| Warszawa Ochota | Warszawa Ochota | ||||||||||||||||||||||||
| Warszawa Śródmieście | Warszawa Śródmieście | Warszawa Centralna | Warszawa Śródmieście | ||||||||||||||||||||||
| Warszawa Powiśle | Warszawa Śródmieście | ||||||||||||||||||||||||
| Warszawa Stadion | Warszawa Praga Południe | ||||||||||||||||||||||||
| Warszawa Wschodnia | Warszawa Praga Północ | ||||||||||||||||||||||||
| Warszawa Praga | Warszawa Targówek | ||||||||||||||||||||||||
| Warszawa Toruńska | Warszawa Białołęka | ||||||||||||||||||||||||
| Warszawa Żerań | Warszawa Białołęka | ||||||||||||||||||||||||
| Warszawa Płudy | Warszawa Białołęka | ||||||||||||||||||||||||
| Warszawa Choszczówka | Warszawa Białołęka | ||||||||||||||||||||||||
| Legionowo | Legionowo | ||||||||||||||||||||||||
| Legionowo Piaski | Legionowo | ||||||||||||||||||||||||
Linia powstała w marcu 2010 roku. Do grudnia 2011 roku była obsługiwana przez Koleje Mazowieckie. Obecnie wszystkie kursy realizowane są przez Szybką Kolej Miejską Sp. z o.o..
| Stacja/Przystanek | Miejscowość/Dzielnica |
|---|---|
| Warszawa Gdańska | Warszawa Śródmieście |
| Warszawa Zoo | Warszawa Praga Północ |
| Warszawa Praga | Warszawa Targówek |
| Warszawa Toruńska | Warszawa Targówek/Białołęka |
| Warszawa Żerań | Warszawa Białołęka |
| Warszawa Płudy | Warszawa Białołęka |
| Warszawa Choszczówka | Warszawa Białołęka |
| Legionowo | Legionowo |
| Legionowo Piaski | Legionowo |
| Michałów Reginów | Michałów Reginów |
| Wieliszew | Wieliszew Kolonia |
Dyrektor ZTM poinformował w maju 2011, że mają miejsce działania, mające na celu otwarcie linii SKM do Piaseczna. Uruchomienie linii nastąpi dopiero po stworzeniu przez PKP PLK możliwości zawracania składów w Piasecznie [5].
Równocześnie z planowanym przedłużeniem linii S2 z Dworca Zachodniego do stacji na lotnisku Chopina w 2012 ma zostać uruchomiona nowa linia z Legionowa przez W-wę Wschodnią i Centralną na lotnisko na Okęciu. Linia ta ma zostać przedłużona w 2012 z Legionowa do będącego w budowie portu lotniczego Modlin w Nowym Dworze Mazowieckim [5]. Jednak połączenia będą realizowane przez spółkę Koleje Mazowieckie.
Obecnie realizowana jest rozbudowa systemu SKM, która polega na następujących działaniach:
Od około 2000 trwają dyskusje publiczne w prasie warszawskiej i urzędowe w ZTM i SKM na temat przyszłościowego wyglądu systemu SKM w Warszawie.
Plany rozbudowy SKM (z października 2007[6], lipca 2008[7] oraz maja 2009[8]) przewidują powstanie nowych linii (lub przedłużeń istniejących) także do
| Zdjęcie | Seria | Producent | Liczba (układ) członów | Liczba miejsc siedzących | Liczba składów |
|---|---|---|---|---|---|
| 14WE Halny | Newag Nowy Sącz | 3 (r-s-r) | 184 | 8 | |
| 19WE | Newag Nowy Sącz | 4 (s-d-d-s) | 184 | 4 | |
| 27WE ELF | PESA Bydgoszcz | 6 (s-s-s-s-s-s, Bo-2-Bo-2-Bo-2-Bo) | 274 | 13 | |
| 35WE Impuls | Newag Nowy Sącz | 6 (s-d-s-s-d-s) | 218 | 6 | |
| Łączna liczba | 31 | ||||
| Oznaczenie PKP | Oznaczenie UE | Numer boczny |
|---|---|---|
| 14WE-01 | 2 12 | 101 |
| 14WE-02 | 2 12 | 102 |
| 14WE-03 | 2 12 | 103 |
| 14WE-04 | 2 12 | 104 |
| 14WE-05 | 2 12 | 105 |
| 14WE-06 | 2 12 | 106 |
| 14WE-08 | 2 12 | 107 |
| 14WE-09 | 2 12 | 108 |
| 19WE-001 | 2 15 | 301 |
| 19WE-002 | 2 15 | 302 |
| 19WE-003 | 2 15 | 303 |
| 19WE-004 | 2 15 | 304 |
| 27WE-001 | 2 16 | 401 |
| 27WE-002 | 2 16 | 402 |
| 27WE-003 | 2 16 | 403 |
| 27WE-004 | 2 16 | 404 |
| 27WE-005 | 2 16 | 405 |
| 27WE-006 | 2 16 | 406 |
| 27WE-007 | 2 16 | 407 |
| 27WE-008 | 2 16 | 408 |
| 27WE-009 | 2 16 | 409 |
| 27WE-010 | 2 16 | 410 |
| 27WE-011 | 2 16 | 411 |
| 27WE-012 | 2 16 | 412 |
| 27WE-013 | 2 16 | 413 |
| 35WE-001 | 2 17 | 501 |
| 35WE-002 | ? | |
| 35WE-003 | ? | |
| 35WE-004 | ? | |
| 35WE-005 | ? | |
| 35WE-006 | ? |
Na początku SKM Sp. z o.o. w Warszawie wypożyczyła od Szybkiej Kolei Miejskiej w Trójmieście sp. z o.o. ezt EN57-1107, który miał stanowić rezerwę. Po przybyciu zespołu 14WE-01 nakazano rozpoczęcie ruchu przy pomocy zaledwie dwóch pociągów. Awaria jednak wykluczyła 14WE-01 i ruch podjął ezt EN57-1107 w malowaniu trójmiejskim jedynie z naklejkami SKM w Warszawie. Zespół ten wielokrotnie wyjeżdżał na trasę także potem, gdy przychodziły kolejne 14WE. Po przejściu na linię S2 zaszła znów konieczność uzupełnienia dłuższej trasy pojazdami wypożyczonymi, tym razem oklejonymi folią w sposób przypominający malowanie SKM w Warszawie (w takim malowaniu można było spotkać te zespoły potem w Trójmieście). Pierwszym z nich był EN71 (EN71-046) także wypożyczony z trójmiejskiej Szybkiej Kolei Miejskiej. Był to pierwszy skład czterowagonowy na w służbie SKM w Warszawie Musiał on jednak powrócić już po kilku tygodniach na swoją trasę do Słupska. Do Warszawy przybyły wtedy ezt z trójmiejskiej SKM EN57-1718 oraz EN57-880, które powróciły na Wybrzeże po wyprodukowaniu kolejnych zespołów – 14WE-08 i 14WE-09, które jako pierwsze w Polsce były oznakowane numerami europejskimi i miały odpowiednio numery operacyjne eksploatującego – 107 i 108. EN57-880 i EN57-1718 ponownie w 2008 przybyły do SKM Warszawa.
W lutym 2008 w posiadaniu SKM znajdowało się osiem elektrycznych zespołów trakcyjnych typu 14WE[9], o numerach 14WE-02 (102) oraz 101, 103, 104, 105, 106, 107 i 108. Ezt te zapoczątkowały polski rejestr oznaczeń europejskich dla pojazdów trakcyjnych – serię 212. Aby zapewnić dwuzespołowe składy w marcu 2008 wprowadzono wypożyczone jednostki EN57-960 i EN57-1455 PKP Przewozy Regionalne z Łukowa. W połowie 2009 roku jednostki wróciły do Łukowa.
W okresie od połowy grudnia 2008 do października 2011 w barwach SKM w Warszawie (identyfikator eksploatującego SKMWA) jeździły dwie jednostki EN57[9] z nietypowymi numerami 3001 i 3002 służącymi jedynie za tymczasowe identyfikatory pojazdu (numery operacyjne odpowiednio 201 i 203), wyprodukowane w 1964 i 1966 oraz zmodernizowane w 2008 w Mińsku Mazowieckim. Są to ezt serii 5B/6B, wyprodukowane swego czasu dla Jugosławii i sprowadzone przez ZNTK Mińsk Mazowiecki. Mają one wymienione czoła i zmodernizowane wnętrza. Pozostawiono w nich rozruch oporowy, a klimatyzację zastosowano jedynie w kabinach maszynisty. Jednostki są pomalowane w nowe barwy SKM w Warszawie (czerwone czoła, kremowe boki z czerwono-żółtym paskiem na dole, boki w pasie okiennym pomalowane na czarno w celu upodobnienia do jednostki 14WE).
Na przełomie lat 2008 i 2009 wypadła obsługa poziomu 4 utrzymania zespołu 14WE-02, który jako ostatni znany był pod starym oznaczeniem. Powrócił on już przemalowany w barwy komunikacji miejskiej oraz nowymi oznaczeniami jako 102.
W 2010 do taboru SKM dołączyły składy wyprodukowane w nowosądeckim Newagu. Są to EZT 19WE w ilości 4 sztuk[9], otrzymały one numery operacyjne 301, 302, 303 i 304.
W sierpniu 2011 Bydgoska PESA dostarczyła 2 z 13 zamówionych składów ELF (27WE). Do czasu uruchomienia linii na Okęcie składy obsługują linię S2, oraz linię S9.
We wrześniu 2011 tabor powiększył się o dalsze zespoły 27WE (w sumie spółka posiada ich 8). Pozwoliło to na zwrot wypożyczonych EN57[10].
W listopadzie 2011 bydgoska PESA dostarczyła 11 z 13 zamówionych pociągów [11].
Do 2010 siedziba zarządu SKM mieściła się przy ul. Mińskiej 25. Obecnie ma swoją siedzibę w budynku w al. Jerozolimskich 125-127, w którym mieściła się m.in. redakcja „Expressu Wieczornego”.
| |||||||||||||
| |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| ||||||||||||||||||