| T-55 | |
 Czołg T-55 jako eksponat w Muzeum Uzbrojenia w Poznaniu (przód · tył · detal) | |
| Dane podstawowe | |
| Państwo |  ZSRR |
| Typ pojazdu | czołg podstawowy |
| Trakcja | gąsienicowa |
| Załoga | 4 |
| Historia | |
| Prototypy | 1956 – 1957 |
| Produkcja | 1958 – 1981 (ZSRR) 1964 – 1981 (Polska) 1964 – 1973 (Czechosłowacja) |
| Egzemplarze | 27500 (ZSRR) 5000 (Polska) 5000 (Czechosłowacja) |
| Dane techniczne | |
| Silnik | 1 silnik wysokoprężny, 12-cylindrowy W-55 o mocy 580 KM przy 2000 obr./min. |
| Transmisja | mechaniczna |
| Poj. zb. paliwa | 680 l (zasadnicze) 280 l (dodatkowe) |
| Pancerz | spawany z płyt walcowanych, wieża odlewana |
| Długość | 9,00 m (całkowita) 6,20 m (kadłuba) |
| Szerokość | 3,27 m |
| Wysokość | 2,35 m |
| Prześwit | 0,43 m |
| Masa | 36 500 kg (bojowa) |
| Moc jedn. | 16,1 KM/t |
| Nacisk jedn. | 0,81 kg/cm² |
| Osiągi | |
| Prędkość | 50 km/h (po drodze) |
| Zasięg | 500 km (po drodze) 290 km (w terenie) |
| Pokonywanie przeszkód | |
| Brody (głęb.) | 1,40 m |
| Rowy (szer.) | 2,70 m |
| Ściany (wys.) | 0,80 m |
| Kąt podjazdu | 30º |
| Dane operacyjne | |
| Uzbrojenie | |
| 1 armata wz. 1944 D-10T2G kal. 100 mm (zapas amunicji – 43-45 szt.) 2 karabiny maszynowe SGMT kal. 7,62 mm 1 wielkokalibrowy karabin maszynowy DSzK kal. 12,7 mm | |
| Użytkownicy | |
| ZSRR, Afganistan, Albania, Algieria, Angola, Bangladesz, Birma, Bułgaria, Chiny, Chorwacja, Czechosłowacja, Egipt, Erytrea, Etiopia, Finlandia, Gwinea, Gwinea Bissau, Gwinea Równikowa, Indie, Irak, Iran, Izrael, Jugosławia, Jemen, Kongo, KRL-D, Kuba, Liban, Libia, Mali, Maroko, Mongolia, Mozambik, NRD, Nikaragua, Nigeria, Pakistan, Polska, Peru, Republika Środkowoafrykańska, Rumunia, Somalia, Sri Lanka, Syria, Urugwaj, Węgry, Wietnam, Zambia, Zimbabwe | |
| Rzuty | |
 | |
 Multimedia w Wikimedia Commons | |
T-55 – radziecki czołg podstawowy I generacji.
Spis treści |
Czołg powstał przez modernizację czołgu T-54. Produkowany w latach 1958-1981. Głównym uzbrojeniem czołgu jest armata D-10T kal. 100 mm stabilizowana w dwóch płaszczyznach. Produkowany w ZSRR, a także na licencji w Czechosłowacji i Polsce. Czołg T-55 był ówcześnie jedną z najlepszych konstrukcji w swojej klasie. W latach 80. XX wieku był wykorzystywany przez siły zbrojne 38 państw. Wycofany z polskiej armii w 2002 r. Czołg T-55 produkowany był również w Chinach przez firmę Norinco pod nazwą Typ 59. Liczba wszystkich wyprodukowanych na świecie czołgów T-54/T-55 przekracza 95 000 egzemplarzy i przewyższa liczbę wszystkich czołgów innych typów wyprodukowanych na świecie po II wojnie światowej (stan na dzień 20.05.2004 r.).
Licencję czołgu T-55 zakupiono w 1964 r. Jego produkcję podjęły Zakłady Mechaniczne Bumar-Łabędy w miejsce wcześniej produkowanych czołgów T-54. W 1968 r. podjęto produkcję nowego modelu T-55A, a następnie jego wersji dowódczej T-55AD. Produkcja czołgu kontynuowana była do 1981 r. Ogółem wyprodukowano ok. 5000 pojazdów wszystkich wersji. Podwozie czołgu T-55 wykorzystano do opracowania wozu zabezpieczenia technicznego WZT-2 oraz mostu towarzyszącego BLG-67.
Czołgi T-55 produkowane były nie tylko na potrzeby armii polskiej. Znaczna ich część przeznaczona była na eksport i to nie tylko do państw Układu Warszawskiego ale także do państw zaprzyjaźnionych, zwłaszcza z Bliskiego Wschodu. Produkowane w Polsce pojazdy cieszyły się bardzo dobrą opinią i były wyżej oceniane od czołgów tego samego typu produkowanych w ZSRR. W latach siedemdziesiątych czołgi te były polskim hitem eksportowym.
Czołgi T-55 eksploatowane w Wojsku Polskim w połowie lat 70. zmodernizowano do wersji T-55M, zbliżonej standardem do czołgu T-55A.
W połowie lat 80. XX w. część czołgów T-55A (560 szt.) zmodernizowano do typu T-55AM "Merida"
Czołg T-55, podobnie jak T-54, miał klasyczny układ konstrukcyjny. Kadłub wykonano z walcowanych płyt pancernych o maksymalnej grubości 99 mm. Wieża w kształcie półsferycznym składała się z elementów odlewanych o grubości do 203 mm i stropu z blach pancernych. Wnętrze kadłuba i wieży wyłożone było wykładziną antyradiacyjną ograniczająca promieniowanie przenikliwe. Pojazd podzielony był na trzy przedziały: kierowania, bojowy i napędowy.
W przedziale kierowania znajdowało się stanowisko mechanika-kierowcy (po lewej stronie) oraz zbiornik paliwa i część amunicji do armaty (po prawej stronie). Środkową część wozu, przykrytą obrotową wieżą, stanowił przedział bojowy. Znajdowały się tu stanowiska dowódcy czołgu i działonowego (z lewej strony) oraz ładowniczego (z prawej). W wieży zamontowane było uzbrojenie, przyrządy obserwacyjne i celownicze oraz środki łączności zewnętrznej i wewnętrznej.
W przedziale napędowym, zajmującym tylną część czołgu, umieszczono silnik wysokoprężny i układ przeniesienia mocy złożony z: przekładni pośredniej, wielotarczowego sprzęgła głównego, skrzyni biegów o 5 przełożeniach do jazdy w przód i jednym w tył, dwóch mechanizmów skrętu i dwóch przekładni bocznych. Sterowanie mechanizmami skrętu za pomocą układu kierowania z wspomaganiem hydraulicznym typu HD-45. Układ bieżny składał się z dziesięciu podwójnych kół nośnych zawieszonych niezależnie na wahaczach i wałkach skrętnych, dwóch kół napinających z przodu i dwóch kół napędzających z tyłu. Gąsienice metalowe złożone z 90 ogniw każda.
Zasadnicze uzbrojenie obejmowało: 100 mm armatę sprzężoną z 7,62 mm karabinem maszynowym, stabilizowane w płaszczyźnie pionowej i poziomej, umieszczone w wieży oraz przeciwlotniczego 12,7 mm wielkokalibrowego karabinu maszynowego zamocowanego na stropie wieży (przy włazie ładowniczego). Czołg posiadał dzienny celownik przegubowy typu TSz-2B-32P o powiększeniu 3,5x i 7x oraz nocny celownik peryskopowy typu TPN-1-22-11 o powiększeniu 5,5x. Dowódca czołgu dysponował przyrządem obserwacyjnym TPKU-2B i czterema peryskopami. W nocy, w miejsce przyrządu TPKU-2B montowano aktywny noktowizor TKN-1. Działonowy i ładowniczy mieli do dyspozycji po jednym peryskopie, a mechanik-kierowca dwa peryskopy oraz noktowizor TWN-2 do jazdy w nocy. Środki łączności stanowiła radiostacja typu R-123 o zasięgu do 20 km i czołgowy telefon wewnętrzny typu R-124. Czołg posiadał półautomatyczny system przeciwpożarowy typu "Rosa", układ ochrony przeciwatomowej z rentgenometrem DP-3B, urządzenie dymotwórcze TAD do stawiania zasłon dymnych oraz wyposażenie do pokonywania przeszkód wodnych po dnie.
Czołgi T-55 są eksponowane w następujących muzeach:
| ||||||||||||||||||||||||||||||||
| ||||||||||||||||||||||||||||||||
