Widget
Podziel się:

TK-3


TK-3
TK-3
Dane podstawowe
Państwo Polska
ProducentPaństwowe Zakłady Inżynierii(PZInż)
Typ pojazdutankietka
Trakcjagąsienicowa
Załoga2
Historia
Prototypy1931
Produkcja1931-1933
Egzemplarzeok. 300
Dane techniczne
Silnik1 silnik benzynowy, 4-cylindrowy Ford A o mocy 40 KM przy 2200 obr./min.
Transmisjamechaniczna
Poj. zb. paliwa60 l
Pancerzpłyty pancerne, walcowane o grubości: 4 – 8 mm
Długość2,58 m
Szerokość1,78 m
Wysokość1,32 m
Prześwit0,30 m
Masa2430 kg (bojowa)
Moc jedn.16,5 KM/t
Osiągi
Prędkość46 – 48 km/h (po drodze)
Zasięg200 km (po drodze)
100 km (w terenie)
Pokonywanie przeszkód
Brody (głęb.)0,50 m
Rowy (szer.)1,20 m
Kąt podjazdu37°
Dane operacyjne
Uzbrojenie
1 karabin maszynowy Hotchkiss wz.25 (zapasem amunicji 1800 sztuk)
Użytkownicy
 Polska
Commons Multimedia w Wikimedia Commons

TK-3 – lekki czołg rozpoznawczy (tankietka) konstrukcji polskiej z okresu przed II wojną światową.

Spis treści

[edytuj] Historia

TKF w Belgradzie

TK-3 powstał jako rozwinięcie tankietek TK-1 i TK-2 będących kopiami brytyjskiej tankietki Vickers Carden Loyd Mark VI. Prace projektowe nad tym czołgiem rozpoczęły się na początku 1931 roku, a kierował nimi inż. Trzeciak, odpowiedzialny także za poprzednie modele. Prototyp TK-3 został przygotowany przez zakłady Ursus w maju 1931 roku i już 14 lipca został przyjęty na uzbrojenie Wojska Polskiego. Polskie przeróbki w konstrukcji wozu sprawiły, że był dużo lepszy od protoplasty – komfort jazdy był nieporównywalnie większy, wzrósł zasięg i prędkość w terenie, a górny pancerz poprawiał bezpieczeństwo załogi. Do 1933 roku powstało około 300 egzemplarzy TK-3, które, mimo że stopniowo zastępowane przez tankietki TKS, wzięły udział w kampanii wrześniowej w liczbie 156 sztuk. Na podwoziu TK-3 powstały pojazdy: TKW, TKD i TKF.

[edytuj] Konstrukcja

Napęd TK-3 stanowił silnik benzynowy typu Ford A o mocy 40 KM pozwalający na rozwijanie prędkości dochodzącej do 48 km/h. Tankietka uzbrojona była w pojedynczy karabin maszynowy wz. 25 z zapasem 1800 naboi. W roku 1937 podjęto próby przezbrojenia TK-3 w karabin maszynowy wz. 38FK kal. 20 mm. Próby poligonowe wykonane jesienią 1938 wypadły pomyślnie i wg złożonego przed wojną zamówienia miało powstać łącznie 250 tak przezbrojonych wozów, z czego do końca roku 1939, 50 szt. przezbrojonych czołgów TK-3 i 60 sztuk TKS. Jednak ostatecznie zdążono przerobić jedynie 23-26 czołgów[1], w tym co najmniej jeden TK-3[2]. Wnętrze pojazdu składało się z jednej komory, w której mieściło się dwóch członków załogi, nieosłonięty silnik, skrzynie z amunicją i 60-litrowy zbiornik paliwa. Wadą czołgu TK-3 było jego zawieszenie – mimo zastosowania stali manganowej w gąsienicach podzespoły układu jezdnego miały bardzo niską żywotność. Po prawej stronie wozu znajdował się uchwyt na karabin maszynowy umożliwiający ostrzał celów powietrznych. Cały czołg pokryty był pancerzem nitowanym o grubości dochodzącej do 8 mm, co zapewniało ochronę przed pociskami karabinowymi i odłamkami, ale nie chroniło przed bronią przeciwpancerną. Do wozu załoga dostawała się przez włazy górnej części pancerza, zamykane dwudzielnymi pokrywami. Budowano także gąsienicowe przyczepki do tankietek TK, służące do przewozu amunicji i sprzętu.

Obecnie zachowany jest sprawny egzemplarz TK-3 w kolekcji Adama Rudnickiego.

[edytuj] Galeria

Przypisy

  1. Zakładom PZInż. zdołano do wybuchu wojny dostarczyć najprawdopodobniej 26 szt. nowej broni, wg etatów w linii znajdowały się 23 przezbrojone czołgi. A. Jońca, R. Szubański, J. Tarczyński, Wrzesień 1939 Pojazdy Wojska Polskiego, Wyd. WKiŁ, Warszawa 1990, s. 72.
  2. W literaturze przedmiotu brak ścisłej informacji dotyczącej przezbrajania tankietek w karabiny 20 mm., Jońca z Szubańskim i Tarczyńskim doliczyli się właśnie 23 zmobilizowanych, tak przezbrojonych wozów, nie wiadomo natomiast ile z nich to TKS, ile TK-3. Podaje się łączną liczbę przezbrojonych wozów, natomiast z OdeB oddziałów wynika, że takie wozy w liczbie 3-4 sztuk posiadały zarówno kompanie czy szwadrony uzbrojone w wozy TK-3 jak i TKS. Ze względu na decyzję ze stycznia 1939 roku o przezbrojeniu w nowe działko obu wersji czołgu (patrz tekst wiodący), można przyjąć, że ok. połowy przezbrojonych tankietek stanowiły TKS-y, resztę TK-3. Wyraźnie też Jońca i inni podają, że jesienią 1938 roku przezbrojono w działko 20 mm. po jednym egzemplarzu TKS i TK-3 (Op. cit., str. 72). Żadne z podanych w bibliografii źródeł nie precyzuje tej informacji.

[edytuj] Bibliografia

  • Adam Jońca, Rajmund Szubański, Jan Tarczyński: Wrzesień 1939 Pojazdy Wojska Polskiego. Warszawa: Wyd. WKiŁ, 1990, ISBN 83-206-0847-3
  • Rajmund Szubański: Polska broń pancerna w 1939 roku, Warszawa: Wyd. MON, 1982, ISBN 83-11-06771-6.

Tekst udostępniany na licencji Creative Commons: uznanie autorstwa, na tych samych warunkach, z możliwością obowiązywania dodatkowych ograniczeń.

Zobacz szczegółowe informacje o warunkach korzystania.

Zasady ochrony prywatności O Wikipedii Informacje prawne