Widget
Podziel się:

Teoria strun


Poziomy:
1. Makroskopowy
2. Molekularny
3. Atomowyprotony, elektrony i neutrony
4. Subatomowy – elektrony
5. Subatomowy – kwarki
6. Strunowy

Teoria strun – potencjalna teoria wszystkiego, przewidująca istnienie strun wielkości 10-31 metrów, z których składają się cząstki elementarne. Obecnie trwają próby doświadczalnego sprawdzenia tej teorii.

Pierwotna wersja teorii strun, zwana teorią strun bozonowych, powstała w 1970 roku. Współczesna teoria strun, teoria superstrun z 1984 roku, która uwzględnia supersymetrię (1971 rok). W jednej z wersji teorii superstrun, M-teorii, struny szczególny wypadek dwuwymiarowej p-brany z ogólniejszej M-teorii (1995 roku), czyli 2-brana.

Teoria strun przewiduje, że przestrzeń, w której żyjemy, ma co najmniej 10 wymiarów, przy czym trzy wymiary przestrzenne oraz czas są wymiarami otwartymi, natomiast pozostałe wymiary są zakrzywione do rozmiarów subatomowych.

[edytuj] Kontrowersje

Teoria strun nie ma do tej pory dowodów na swą słuszność. Wielu naukowców zarzuca jej brak potwierdzających ją doświadczeń.

Philip Anderson twierdzi, że teoria ta jest "pierwszą od setek lat nauką, która uprawiana jest w sposób przed-bacoński, bez żadnej odpowiedniej procedury eksperymentalnej"[1]. Sheldon Lee Glashow twierdzi natomiast ironicznie, że teoria ta jest "absolutnie bezpieczna", jako że nie ma jakiegokolwiek sposobu by ją zweryfikować i ewentualnie obalić[2].

W 2006 roku Peter Woit napisał krytyczną wobec teorii książkę, w której stara się udowodnić nie tyle fałszywość teorii, co jej absurdalność[3]. W tym samym roku również krytyczną wobec teorii strun książkę napisał Lee Smolin[4][5].

Przypisy

  1. New York Times, 4 stycznia 2005.
  2. Wywiad w Nova (ang.)
  3. Peter Woit, Not Even Wrong – The Failure of String Theory And the Search for Unity in Physical Law, Random House, 2006, ISBN 0-224-07605-1.
  4. Lee Smolin, The Trouble With Physics: The Rise of String Theory, the Fall of a Science, and What Comes Next, Houghton Mifflin, 2006, ISBN 978-0-618-55105-7
  5. Lee Smolin, "Kłopoty z fizyką: Powstanie i rozkwit teorii strun, upadek nauki i co dalej", Prószyński i S-ka, 2008, ISBN 978-83-7469-835-1

[edytuj] Bibliografia

  • Michio KakuFizyka Rzeczy Niemożliwych. Fazery, Pola Siłowe, Teleportacja i Podróże w Czasie (Physics of the Impossible), Prószyński i S-ka, ISBN 978-83-7648-145-6


Zobacz więcej w serwisach WP

Książki

Tekst udostępniany na licencji Creative Commons: uznanie autorstwa, na tych samych warunkach, z możliwością obowiązywania dodatkowych ograniczeń.

Zobacz szczegółowe informacje o warunkach korzystania.

Zasady ochrony prywatności O Wikipedii Informacje prawne