
Terpsychora, muza tańca,
marmurowa kopia rzymska z II wieku n.e. wg oryginału greckiego, Muzeum Pio-Clementino (Muzea Watykańskie) w Watykanie. Terpsychora (także Terpsichore, „Kochająca taniec”, „Radująca się tańcem”, gr. Τερψιχόρη Terpsichórē, łac. Terpsychore) – w mitologii greckiej muza tańca (radości z tańca)[a][1] i pieśni chóralnej.
Uchodziła za córkę boga Zeusa i tytanidy Mnemosyne oraz za siostrę: Erato, Euterpe, Kalliope, Klio, Melpomene, Polihymnii, Talii i Uranii, a także za matkę Linosa i syren[1][2][3].
Była jedną spośród dziewięciu muz olimpijskich (przebywały na Olimpie), które należały do orszaku boga Apollina (Apollon Musagetes), ich przewodnika[4][5][6]. Wraz ze swoimi siostrami uświetniała śpiewem biesiady bosko-ludzkie (m.in. zaślubiny Tetydy i Peleusa oraz Harmonii i Kadmosa), a także uczty olimpijskie samych bogów[1][3].
W sztuce przedstawiana jest zwykle jako kobieta, w tanecznej pozie, z lirą i plektronem – atrybutami symbolizującymi dziedzinę sztuki, której patronowała[1][5][7][8].
Imieniem muzy została nazwana jedna z planetoid – 81 Terpsichore.
[edytuj] Zobacz też
Uwagi
- ↑ Zadanie (rola) jakie Terpsychorze wyznaczono ostatecznie w późnym okresie starożytności.
Przypisy
- ↑ 1,0 1,1 1,2 1,3 Wyżyna olimpijska. W: Zygmunt Kubiak: Mitologia Greków i Rzymian. Warszawa: Świat Książki, 2003, s. 145–147. ISBN 83-7391-077-8.
- ↑ Vojtech Zamarovský: Bohovia a hrdinovia antických bájí. Bratislava: Perfekt a.s., 1998, s. 431. ISBN 80-8046-098-1. (słow.)
- ↑ 3,0 3,1 Pierre Grimal: Słownik mitologii greckiej i rzymskiej. Wrocław: Zakład Narodowy im. Ossolińskich, 2008, s. 343. ISBN 83-04-04673-3.
- ↑ Pierre Grimal, op.cit., s. 241–242. ISBN 83-04-04673-3.
- ↑ 5,0 5,1 Mity o bogach. W: Michał Pietrzykowski: Mitologia starożytnej Grecji. Warszawa: Wydawnictwo Artystyczne i Filmowe, 1979, s. 163–164. ISBN 83-221-0111-2.
- ↑ Oskar Seyffert: Dictionary of Classical Antiquities, 1894, s. 404: Musagetes (ang.). ancientlibrary.com. [dostęp 2011-03-26].
- ↑ Vojtech Zamarovský, op.cit., s. 293–294. ISBN 80-8046-098-1.
- ↑ Bogowie olimpijscy. W: Jan Parandowski: Mitologia. Wierzenia i podania Greków i Rzymian. Poznań: Wydawnictwo Poznańskie, 1989, s. 53–54. ISBN 83-210-0677-9.
[edytuj] Bibliografia
- Aaron J. Atsma: Terpsikhore (ang.). theoi.com. [dostęp 2010-01-21].
- Terpsichore (ang.). mythindex.com. [dostęp 2010-01-21].
- Hezjod: Teogonia. Sandomierz: Armoryka, 2010. ISBN 83-62173-44-0.
- Władysław Kopaliński: Słownik mitów i tradycji kultury. Warszawa: Oficyna Wydawnicza RYTM, 2003, s. 1314. ISBN 83-7399-022-4.
- Mała encyklopedia kultury antycznej. Warszawa: Państwowe Wydawnictwo Naukowe, 1990, s. 741. ISBN 83-01-03529-3.
- Carlos Parada: Terpsichore1 (Muses) (ang.). maicar.com. [dostęp 2011-01-10].
- Oskar Seyffert: Dictionary of Classical Antiquities, 1894, s. 405: Muses (ang.). ancientlibrary.com. [dostęp 2011-03-26].
- Oskar Seyffert: Dictionary of Classical Antiquities, 1894, s. 621: Terpsichore (ang.). ancientlibrary.com. [dostęp 2011-01-10].
- William Smith: A Dictionary of Greek and Roman biography and mythology: Terpsichora (ang.). perseus.tufts.edu. [dostęp 2012-05-07].
- Harry Thurston Peck: Harpers Dictionary of Classical Antiquities, 1898: Terpsichore (ang.). perseus.tufts.edu. [dostęp 2012-05-07].