Historia i autorzy

Podziel się:

Tlenek manganu(II)

Nazewnictwo

Nomenklatura systematyczna (IUPAC)
tlenek manganu(II) lub monotlenek manganu

Inne nazwy i oznaczenia
dawniej: tlenek manganawy numer WE: 215-695-8 CI 77726

Ogólne informacje

Wzór sumaryczny

MnO

Masa molowa

70,94 g/mol

Wygląd

bezwonne^[1] zielone regularne kryształy lub proszek^[2]

SMILES
O=[Mn]

Identyfikacja

Numer CAS

1344-43-0
1313-12-8 (manganozyt)

PubChem

14940^[4]

Właściwości

Gęstość i stan skupienia	5,37 g/cm³ (^[2]; 23 °C^[3]) 5,45 g/cm³ (^[1]^[6]); ciało stałe
Rozpuszczalność w wodzie	nierozpuszczalny^[2]^[3]
Rozpuszczalność w innych rozpuszczalnikach
kwasy^[2], chlorek amonu^[5]
Temperatura topnienia	1650 °C^[1] 1842 °C^[2] 1945 °C (^[3])

Budowa

Układ krystalograficzny	regularny

Niebezpieczeństwa

MSDS

Zewnętrzne dane MSDS

Europejska klasyfikacja substancji

Zagrożenia wg MSDS

Szkodliwy
(Xn)

R20/21/22, R36/37/38

S26, S36

OP0900000

LD₅₀ 422 mg/kg (skórnie, mysz)^[6]

Podobne związki

MnO₂, Mn₂O₃, Mn₂O₇

Jeżeli nie podano inaczej, dane dotyczą
stanu standardowego (25 °C, 1000 hPa)

Multimedia w Wikimedia Commons

Tlenek manganu(II) – nieorganiczny związek chemiczny, tlenek manganu na drugim stopniu utlenienia. Występuje w przyrodzie jako bardzo rzadki minerał manganozyt^[3]^[7].

[edytuj] Właściwości

Tlenek manganu(II) jest ciałem stałym barwy żółtozielonej lub szarozielonej. Krystalizuje w układzie regularnym i tworzy sieć przestrzenna typu NaCl. Nie rozpuszcza się w wodzie. Jest tlenkiem zasadowym. Ulega działaniu kwasów, dając sole manganu(II) o bladoróżowym zabarwieniu^[3]^[8]:

MnO + H₂SO₄ → MnSO₄ + H₂O

MnO + 2HCl → MnCl₂ + H₂O

W kontakcie z powietrzem lub tlenem, tlenek manganu(II) utlenia się do wyższych tlenków manganu^[3].

twardość w skali Mohsa: 5,5^[3]
współczynnik załamania: 2,16^[3]

Tlenek manganu(II) jest związkiem niestechiometrycznym. Jego skład może wynosić pomiędzy MnO a Mn_0,957O, zachowując jednocześnie tę samą strukturę przestrzenną^[8].

[edytuj] Otrzymywanie

Tlenek manganu(II) otrzymuje się przemysłowo z tlenku manganu(IV) poprzez redukcję wodorem, tlenkiem węgla lub metanem w wysokich temperaturach (powyżej 800 °C)^[3]:

MnO₂ + H₂ → MnO + H₂O

MnO₂ + CO → MnO + CO₂

Związek ten można także otrzymać w wyniku termicznego rozkładu węglanu lub szczawianu manganu(II) w atmosferze beztlenowej^[3]^[8]:

MnCO₃ → MnO + CO₂

Ostrożna dehydratacja wodorotlenku manganu(II) w kontrolowanych warunkach i w atmosferze beztlenowej także daje tlenek manganu(II)^[3].

[edytuj] Zastosowanie

Tlenek magnanu(II) stosowany jest w przemyśle nawozowym, gdzie jest źródłem manganu w nawozach, oraz paszowym. Wykorzystywany jest także do otrzymywania szeregu innych związków manganu^[3].

[edytuj] Przypisy

↑ ^1,0 ^1,1 ^1,2 Tlenek manganu(II) (ang. • niem.) w bazie IFA GESTIS. Institut für Arbeitsschutz der Deutschen Gesetzlichen Unfallversicherung (IFA). [dostęp 2011-02-13].
↑ ^2,0 ^2,1 ^2,2 ^2,3 ^2,4 Physical constants of inorganic compounds. W: CRC Handbook of Chemistry and Physics. David R. Lide (red.). Wyd. 90. Boca Raton: CRC Press, 2009. ISBN 9781420090840.
↑ ^3,00 ^3,01 ^3,02 ^3,03 ^3,04 ^3,05 ^3,06 ^3,07 ^3,08 ^3,09 ^3,10 ^3,11 Manganese(II) oxide. W: Pradyot Patnaik: Handbook of Inorganic Chemicals. McGraw-Hill, 2003, s. 549–550. ISBN 0-07-049-439-8.
↑ Tlenek manganu(II) – podsumowanie (ang.). PubChem Public Chemical Database.
↑ Manganese & compounds: Overview (ang.). National Pollutant Inventory. [dostęp 2011-02-13].
↑ ^6,0 ^6,1 Tlenek manganu(II) (ang. • pol.) w katalogu produktów Sigma-Aldrich. [dostęp 2011-02-13].
↑ Manganosite Mineral Data (ang.). Webmineral Mineralogy Database. [dostęp 2011-02-13].
↑ ^8,0 ^8,1 ^8,2 32. Manganowce. W: Adam Bielański: Podstawy chemii nieorganicznej. Wyd. drugie poprawione. Cz. 3. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN, 1994, s. 894. ISBN 9788301065423. OCLC 69373857.