| Tom Cruise | |||||||||
 | |||||||||
| Tom Cruise w 2008 roku | |||||||||
| Prawdziwe nazwisko | Thomas Cruise Mapother IV | ||||||||
| Data i miejsce urodzenia | 3 lipca 1962 Syracuse | ||||||||
| Zawód | aktor, producent filmowy | ||||||||
| Współmałżonek | 1. Mimi Rogers (1987-1990) 2. Nicole Kidman (1990-2001) 3. Katie Holmes (2006- nadal) | ||||||||
| Lata aktywności | od 1981 | ||||||||
| |||||||||
 Galeria ilustracji w Wikimedia Commons | |||||||||
 Kolekcja cytatów w Wikicytatach | |||||||||
| Strona internetowa | |||||||||
| Profil w bazie IMDb | |||||||||
| Profil w bazie Stopklatka.pl | |||||||||
Tom Cruise, właściwie Thomas Cruise Mapother IV (ur. 3 lipca 1962 w Syracuse) – amerykański aktor i producent filmowy. Uznany przez magazyn "Forbes" za najbardziej wpływowego człowieka show-biznesu. Za początek wielkiej kariery aktora uważa nominowaną do Złotego Globu rolę w filmie Ryzykowny interes z 1983. Światową sławę zdobył rolą pilota Mavericka w filmie Top Gun z 1986.
Spis treści |
Urodzony jako trzecie dziecko, jedyny syn z czworga dzieci (ma trzy siostry: Lee Anne De Vette – ur. 1959, Marian – ur. 1961 i Cass – ur. 1963) inżyniera elektronika Thomasa Mapothera III (ur. 15 października 1934, zm. w styczniu 1984), wędrującego ze stanu do stanu. Ojciec rozszedł się z matką Mary Lee Mapother, gdy Tom miał dwanaście lat. Kiedy Tom był już sławnym aktorem, wynajął detektywa, by ten odnalazł jego ojca. Znalazł go w szpitalu chorego na raka.
Tom w ciągu kilku lat zaliczył piętnaście szkół w USA i Kanadzie. Ostatecznie osiedlił się w Glen Ridge, w stanie New Jersey, wraz ze swoją matką i ojczymem Joe South. Uczęszczał do Packanack School w Wayne, w New Jersey, krótko był uczniem St. Xavier High School w Louisville, w stanie Kentucky i dorabiał jako roznosiciel dziennika "Kurier Louisville". Miał problemy z nauką i z kontaktami z rówieśnikami. Poczucie alienacji pogłębiła dysleksja, na którą cierpiał jeszcze na początku swojej kariery. Myślał o karierze w sporcie, lecz kontuzja kolana w drużynie zapaśników przekreśliła plany. Prosto z ulicy zgłosił się na aktorskie przesłuchanie i otrzymał rolę w musicalu Faceci i lalki (Guys and Dolls). Po ukończeniu w czerwcu 1980 roku Glen Ridge High School i rezygnacji z planów zostania księdzem (przez rok był w seminarium franciszkańskim), studiował aktorstwo pod kierunkiem Phila Gushee w renomowanej szkole Neighborhood Playhouse przy teatrze w Nowym Jorku.
Swoją karierę filmową rozpoczął od udziału w melodramacie Franco Zeffirelliego Niekończąca się miłość (Endless Love, 1981) z Brooke Shields, Shirley Knight i Jamesem Spaderem. Wystąpił potem obok Matta Dillona i Patricka Swayze w dramacie kryminalnym Francisa Forda Coppoli Outsiderzy (The Outsiders, 1983). Sławę zdobył jako zdemoralizowany Joel Goodsen, który topi samochód porsche – własność swojego ojca – w jeziorze, podrywa dziewczęta, ale dostaje się na ekskluzywny Uniwersytet Princeton w komedii kryminalnej Ryzykowny interes (Risky Business, 1983) z Rebeccą De Mornay. Kariera Cruise'a rosła, a apogeum osiagnęła przy okazji premiery melodramatu sensacyjnego Tony'ego Scotta Top Gun (1986). Przed realizacją filmu, choć cierpiał na chorobę komunikacyjną, odbył jako pasażer serię lotów myśliwcem, a w roku 1994 w Toronto otrzymał licencję pilota. Na planie dramatu sportowego Martina Scorsese Kolor pieniędzy (The Color of Money, 1986) jego partnerem filmowym był Paul Newman. Przez kilka lat grywał amantów, aż w roku 1988 wcielił się w postać egoisty, który opiekując się chorym bratem (w tej roli Dustin Hoffman), uczy się bezinteresowności w przygodowym komediodramacie Rain Man. Rok później, 1989 roku, został nominowany do nagrody Oscara za rolę weterana wojny w Wietnamie w biograficznym dramacie wojennym Urodzony 4 lipca (Born on the Fourth of July) Olivera Stone'a. Kolejne filmy: Wywiad z wampirem (Interview with the Vampire: The Vampire Chronicles, 1994), Mission: Impossible (1996), Jerry Maguire (druga nominacja do Oscara, 1996) i Magnolia (trzecia nominacja do Oscara, 1999) ugruntowały jego pozycję jako aktora o dużych możliwościach.
Był żonaty z aktorkami: Mimi Rogers (9 maja 1987-1990) i Nicole Kidman (24 grudnia 1990-8 sierpnia 2001). Z drugą z nich adoptował dwójkę dzieci: w styczniu 1993 Isabellę Jane (ur. 22 grudnia 1992) i w lutym 1995 Connora Antony'ego (ur. 17 stycznia 1995). Po romansie z poznaną na planie filmu Vanilla Sky (2001) hiszpańską aktorką Penélope Cruz (od lata 2001 do stycznia 2004), w dniu 17 czerwca 2005 roku w Paryżu na Wieży Eiffela oświadczył się aktorce Katie Holmes, z którą ma córkę Suri (ur. 18 kwietnia 2006 w Los Angeles). Pobrali się 18 listopada 2006 roku w średniowiecznym zamku warownym Odescalchi w miejscowości Bracciano, niedaleko Rzymu.
Jest scjentologiem.
| Rok | Tytuł | Rola | Przychód | Gaża | Inne |
|---|---|---|---|---|---|
| 1981 | Niekończąca się miłość | Billy | $32,492,674 | ||
| Szkoła kadetów | David Shawn | $35,856,053 (USA) | $50,000 | ||
| 1983 | Wyrzutki | Steve Randle | $25,697,647 (USA) | ||
| Tracąc to | Woody | $1,246,141 (USA) | $15,000 | ||
| Wszystkie właściwe posunięcia | Stefen "Stef" Djordjevic | $17,233,166 (USA) | |||
| Ryzykowny interes | Joel Goodson | $63,541,777 (USA) | $75,000 | Nominacja do Złotego Globu dla najlepszego aktora komediowego. | |
| 1985 | Legenda | Jack O' The Green | $15,502,112 (USA) | $500,000 | |
| 1986 | Top Gun | Maverick | $353,816,701 | $2,000,000 | |
| Kolor pieniędzy | Vincent Lauria | $52,293,982 (USA) | $1,000,000 | ||
| 1988 | Koktajl | Brian Flanagan | $171,504,781 | $3,000,000 | |
| Młode strzelby | Cowboy | Epizod. | |||
| Rain Man | Charlie Babbitt | $354,825,435 | $5,000,000 + % zysku | ||
| 1989 | Urodzony 4 lipca | Ron Kovic | $161,001,698 | Złoty Glob dla najlepszego aktora w dramacie; nominacja do Oscara dla najlepszego aktora | |
| 1990 | Szybki jak błyskawica | Cole Trickle | $157,920,733 | $9,000,000 | |
| 1992 | Za horyzontem | Joseph Donnelly | $137,783,840 | $13,000,000 | |
| Ludzie honoru | Daniel Kaffee | $243,240,178 | $12,500,000 | Nominacja do Złotego Globu dla najlepszego aktora | |
| 1993 | Firma | Mitch McDeere | $270,248,367 | $12,000,000 | |
| 1994 | Wywiad z Wampirem | Lestat de Lioncourt | $223,664,608 | $15,000,000 | |
| 1996 | Mission: Impossible | Ethan Hunt | $457,696,359 | $70,000,000 | |
| Jerry Maguire | Jerry Maguire | $273,552,592 | $20,000,000 | Złoty Glob dla najlepszego aktora komediowego; nominacja do Oscara dla najlepszego aktora. | |
| 1999 | Oczy szeroko zamknięte | Bill Harford | $162,091,208 | $20,000,000 | |
| Magnolia | Frank T.J. Mackey | $48,451,803 | $100,000 | Złoty Glob dla najlepszego aktora; nominacja do Oscara dla najlepszego aktora drugoplanowego. | |
| 2000 | Mission: Impossible II | Ethan Hunt | $546,388,105 | $75,000,000 | |
| 2001 | Vanilla Sky | David Aames | $203,388,341 | $20,000,000 + 30% zysków | Jest także producentem. |
| 2002 | Raport mniejszości | John Anderton | $353,600,000 | $25,000,000+ | |
| 2003 | Ostatni samuraj | Kapitan Nathan Algren | $456,758,981 | $25,000,000 + % zysku | Nominacja do Złotego Globu dla najlepszego aktora; jest także producentem. |
| 2004 | Zakładnik | Vincent | $217,764,291 | ||
| 2005 | Wojna Światów | Ray Ferrier | $591,745,528 | $100,000,000 (20% zysków) | |
| 2006 | Mission: Impossible III | Ethan Hunt | $397,850,012 | $75,000,000 | Jest także producentem. |
| 2007 | Ukryta strategia | Senator Jasper Irving | $59,072,652 | Jest także producentem. | |
| 2008 | Jaja w tropikach | Les Grossman | $187,964,083 | Nominacja do Złotego Globu dla najlepszego aktora drugoplanowego. | |
| Walkiria | Claus von Stauffenberg | $200,276,784 | $33,670,550 | Film oparty na prawdziwej historii. | |
| 2010 | Wybuchowa para | Roy Miller | $261,930,436 | $11,000,000 + % z zysków | Premiera: 2.07.2010 |
| 2011 | Mission: Impossible – Ghost Protocol | Ethan Hunt | $506,747,000 | $12,500,000 + % z zysków | |
| 2012 | Rock of Ages | Stacee Jaxx | Pre-produkcja. Premiera: 1.06.2012 | ||
| 2012 | Oblivion/Horizons | Jack | Pre-produkcja. | ||
| 2013 | Jednym strzałem | Jack Reacher | Pre-produkcja. |
