Na mapach:
| Top Gear | |
 Trójka prowadzących, od lewej: Richard Hammond, James May i Jeremy Clarkson (31 października 2008) | |
| Rodzaj programu | magazyn motoryzacyjny |
| Kraj produkcji | Wielka Brytania |
| Język | angielski |
| Prowadzący | Jeremy Clarkson Richard Hammond James May (od 2003) Jason Dawe (2002) Stig |
| Data premiery | 26 czerwca 1986 |
| Lata emisji | 1977–2001 (pierwsza wersja) 2002–obecnie (obecna wersja) |
| Liczba odcinków | 144 i 9 specjalnych (17 sezonów) Lista odcinków Top Gear |
| Czas trwania odcinka | ok. 60 minut |
| Format nadawania | (SDTV) 576i (1–13 seria) (HDTV) 1080i (14 seria-obecnie + Wyprawa na biegun) |
| Produkcja | |
| Produkcja | BBC |
| Stacja telewizyjna |  BBC Two BBC HD BBC Knowledge BBC Entertainment[1] |
 Galeria zdjęć w Wikimedia Commons | |
Top Gear (pol. najwyższy bieg) – brytyjski magazyn motoryzacyjny telewizji BBC .
Spis treści |
Jego nadawanie rozpoczęto w 1977 roku, początkowo prowadziła go znana prezenterka BBC Angela Rippon. Program zaczynał jako typowy informacyjny magazyn motoryzacyjny, prezentujący nowe modele samochodów i inne zagadnienia związane z motoryzacją, jak bezpieczeństwo na drodze. Wielki wzrost oglądalności Top Gear nastąpił na początku lat 90., kiedy program zaczął prowadzić Jeremy Clarkson zmieniając profil na nie stroniący od kontrowersji magazyn z elementami show dla miłośników samochodów, akcentujący również emocje i przyjemność z prowadzenia pojazdów. Obok Jeremy'ego Clarksona, program prowadzili wówczas Quentin Willson i kierowcy wyścigowi Tiff Needell oraz Vicki Butler-Henderson.
Pomimo nadal pojawiających się krytycznych opinii nt. profilu programu, Clarkson prezentując swoją samochodową pasję, do dziś jest wierny idei poruszania emocji widzów, m.in. poprzez kontrowersyjne poglądy i pomysły, w tym otwartą polemikę z przepisami i ludźmi odbierającymi przyjemność płynącą z jazdy nieżyciowymi, jego zdaniem, ograniczeniami i przepisami. Nie tylko wśród widzów jest znany z prowokacyjnie antyekologicznych wypowiedzi i ogólnego stylu prowadzenia, który można by scharakteryzować jako "bunt przeciw wszelkim formom rozdmuchanej poprawności politycznej".
Program, cieszący się sporą rzeszą wielbicieli i wiernych widzów, stał się wpływowy i opiniotwórczy na rynku motoryzacyjnym m.in. dzięki formule bezkompromisowego prezentowania poglądów, również na temat konkretnych modeli samochodów. Krytyka zespołu Top Gear mogła oznaczać spore kłopoty dla producenta, jak np. w przypadku Forda Ka, którego sprzedaż w Wielkiej Brytanii zmalała po uwadze w Top Gear, że "wygląda jak żaba"[potrzebne źródło]. Jeremy Clarkson spotykał się wielokrotnie z zarzutem stronniczości, w tym - niechęci do niemieckich marek.
Po odejściu Clarksona, próbującego rozwijać własną karierę telewizyjną, show nieco stonował swój bezkompromisowy obraz. Jego sukces sprawił, że w połowie lat 90. inne brytyjskie programy motoryzacyjne zaczęły imitować jego format (jak Driven lub Pulling Power). Jednakże bez telewizyjnej osobowości Clarksona widownia programu spadła z 6 do poniżej 3 milionów. W 2001 BBC zdecydowała zakończyć program, w następstwie czego jego prezenterzy przeszli do brytyjskiego kanału 5 telewizji, prowadząc tam program 5th Gear.
Top Gear powrócił na antenę BBC wraz z Jeremym Clarksonem, który z producentem Andy Wilmanem opracował nowy format programu. Obecnymi prezenterami są Jeremy Clarkson, Richard Hammond i James May. Program jest realizowany w studiu w Dunsfold Park w Surrey z udziałem stojącej wokół prezenterów publiczności. Stałym elementem programu jest rozmowa Clarksona z zaproszonym znanym gościem na temat jego samochodów. W konkurencji "Gwiazda w samochodzie za rozsądną cenę" (Star in a Reasonably Priced Car) goście ci próbują swoich sił w okrążeniu toru wyścigowego na lokalnym lotnisku, samochodem Kia cee'd (dawniej Chevrolet Lacetti i Suzuki Liana), a ich wyniki wędrują do rankingu. Ranking tworzą również wyniki supersamochodów, testowanych na torze przez mającego pozostawać anonimowym, kierowcę wyścigowego o pseudonimie Stig, co ma wokół niego tworzyć aurę tajemniczości i niesamowitości. W jego rolę w pierwszych dwóch sezonach programu wcielał się kierowca wyścigowy Perry McCarthy. Tożsamość obecnego Stiga została ujawniona przez niego samego w 2010 roku. Jak się okazało, "białym Stigiem" był Ben Collins. Z powodu ujawnienia BBC postanowiło w ekspresowym tempie rozwiązać z nim kontrakt. Stałą częścią programu jest również poddawanie samochodów wymyślnym i niespotykanym nigdzie indziej testom. W Polsce po raz pierwszy program pojawił się w TVN Turbo[2], obecnie nadawany jest przez stację BBC Knowledge oraz BBC Entertainment[1].
Na koniec każdej jesiennej serii gospodarze wybierają samochód roku.
| Rok | Samochód |
|---|---|
| 2002 | Range Rover |
| 2003 | Rolls-Royce Phantom |
| 2004 | Volkswagen Golf GTI |
| 2005 | Bugatti Veyron |
| 2006 | Lamborghini Gallardo Spyder |
| 2007 | Ford Mondeo lub Subaru Legacy Outback |
| 2008 | Caterham R500 |
| 2009 | Lamborghini Gallardo Balboni |
| 2010 | Citroën DS3[3] |
| 2011 | Range Rover Evoque[4] |
| Lata | Samochód |
|---|---|
| 2000 – 2009 | Bugatti Veyron |
| 1990 – 1999 | Ford Escort RS Cosworth |
Podczas nagrywania materiału do Top Gear, 20 września 2006 Richard Hammond odniósł poważne obrażenia w wypadku samochodu o napędzie odrzutowym. W bolidzie przy prędkości ok. 463 km/h (288 mil na godzinę) pękła przednia prawa opona. W rezultacie pojazd wypadł z toru, kilkakrotnie koziołkował, by na koniec zaryć się w murawie. Gdy ratownicy dotarli do prezentera był on nieprzytomny, odzyskał jednak przytomność w oczekiwaniu na transport. Hammond niezwłocznie został zabrany do szpitala w Leeds na OIOM, gdzie stwierdzono u niego między innymi uraz mózgu. Mimo początkowych obaw, stan prezentera szybko się poprawiał. Richard już w 30 godzin po wypadku chodził o własnych siłach i już w tydzień po wypadku przetransportowano go do szpitala w Gloucestershire, bliżej jego domu. Opiekujący się nim neurolog ocenił okres całkowitego powrotu do zdrowia na około sześć miesięcy.
Po wypadku Hammonda telewizja BBC wstrzymała kręcenie nowych odcinków Top Gear. Producenci 5 października wznowili jednak kręcenie programu bez udziału Hammonda. 28 stycznia 2007, w pierwszym odcinku nowej serii programu Top Gear, Richard Hammond poprowadził go wraz ze swoimi kolegami. Po zaprezentowaniu nagrania z wypadku Richard poprosił ich, aby nigdy więcej nie wspominano o tym zdarzeniu w programie, do czego obydwaj obiecali się zastosować.
Podczas kręcenia kolejnego odcinka do 12. serii programu Top Gear Clarkson miał wypadek. Celowo uderzył ciężarówką w mur przy prędkości 90 km/h, podczas jednego z zadań przygotowanych przez producentów programu. Prezenter odniósł szereg obrażeń: potłukł obie nogi, rękę i plecy, oraz zmiażdżył palec wskazujący prawej ręki.
Komentarz Clarksona odnośnie jego stanu: "Mój prawy palec wyglądał jak grillowana kiełbaska, lewy piszczel był większy niż udo, a po plecach jakby przejechał kafar do wbijania pali".
Zdaniem Clarksona zderzenie, które spowodowało te urazy, było jego pierwszym poważnym wypadkiem od 31 lat[5].
19 listopada 2007 australijska stacja SBS ogłosiła, że wykupiła prawa do produkcji ich własnej edycji programu Top Gear. W maju 2008 stacja SBS potwierdziła, że prezenterami australijskiej edycji Top Gear będą Charlie Cox, Warren Brown, Steve Pizzati i lokalny "kuzyn" Stiga.
Emisja w pierwszym sezonie rozpoczęła się 29 września 2008 roku i składała się z ośmiu odcinków. W tym sezonie przetestowane zostały takie maszyny jak Lamborghini Gallardo LP560-4, Audi R8 czy Nissan GT-R.
Emisja w drugim sezonie rozpoczęła się 11 maja 2009 roku[6]. 19 grudnia 2008 ogłoszono, że Charlie Cox nie będzie prezenterem w drugim sezonie Top Gear Australia i zastąpi go australijski muzyk James Morrison[7].
24 października 2009 roku potwierdzono, że Top Gear Australia przechodzi z SBS do Nine Network. 21 czerwca 2010 roku zatrudniono dwoch nowych prezenterów programu. Ze starej wersji pozostał Steve Pizzati, a nowymi prezenterami zostali Shane Jacobson oraz Ewen Page.
15 września 2011, producenci programu całkowicie anulowali emisje 4 sezonu Top Gear Australia. Powodem była drastycznie spadająca oglądalność programu[8].
Pierwotnie amerykańską edycję programu miała tworzyć stacja NBC. 21 kwietnia 2010 potwierdzono, że amerykańską edycję programu Top Gear wyprodukuje History. Prezenterami programu zostali Tanner Foust, Adam Ferrara i Rutledge Wood.
7 lutego 2011, pojawiły się pierwsze plotki, jakoby powstała chińska edycja programu Top Gear[9]. Niecały miesiąc później, zostały potwierdzone informacje na ten temat. Realizacją programu zajęła się chińska stacja telewizyjna CCTV, a program został objęty cenzurą dlatego też jest emitowany po północy[10]. 28 maja 2011, został wyemitowany pierwszy odcinek programu. Prezenterzy testowali w nim BMW M3 Tiger Edition i zaprosili gościa, który zrobił okrążenie w wozie za rozsądną cenę. Wozem za rozsądną cenę został Faw Besturn.
Pod koniec czerwca 2011 roku zapowiedziano stworzenie koreańskiej wersji programu[11]. Produkcją i emisją zajęła się telewizja XTM. Prezenterami zostali kierowca wyścigowy Kim Jin-Pyo, entuzjasta samochodów i motorów Kim Kap-Soo oraz kierowca wyścigowy Yeon Jung-Hoon. Pierwszy z 13 odcinków pierwszej serii został wyemitowany 20 sierpnia 2011 roku[12].
| ||||||||||||||||||
