| Zuid-Afrikaansche Republiek (Transvaal) Republika Południowoafrykańska (Transwal) | |||||
| |||||
| |||||
| Dewiza: (holenderski) Eendragt Maakt Magt (Jedność tworzy siłę) | |||||
| Hymn: Transvaalse Volkslied | |||||
 | |||||
| Państwo | Teren obecnego RPA | ||||
| Język urzędowy | holenderski | ||||
| Język używany | holenderski | ||||
| Stolica | Pretoria | ||||
| Ustrój polityczny | Republika | ||||
| Ostatnia głowa państwa | Stephanus J. P. Kruger | ||||
| Religia dominująca | Kalwinizm afrykanerski | ||||
Republika Południowoafrykańska (niderl. Zuid-Afrikaansche Republiek, ZAR), potocznie Transwal (Transvaal Republiek; dosłownie "Republika za rzeką Vaal") – historyczne państwo burskie na terenie obecnej Republiki Południowej Afryki istniejące z przerwami w latach 1852-1902.
Stolicą republiki została założona w 1855 roku Pretoria, w której miał siedzibę rząd[1]. Parlament nazywany Volksraadem liczył 24 członków. Pierwszym prezydentem wybranym w 1857 został Marthinus Wessel Pretorius[2]. ZAR powstała w 1852, i była wolna od 1856 do 1877. Na krótko po pierwszej wojnie burskiej w 1881 Burowie odzyskali niepodległość względem korony brytyjskiej. Jednak już w 1900 ponownie zostali przez nią anektowani podczas drugiej wojny burskiej. Oficjalnie inkorporowanie państwa miało miejsce dopiero w pakcie kończącym wojnę z 31 maja 1902. W 1910 jako Transvaal stała się czwartą prowincją Związku Południowej Afryki, brytyjskiego dominium.
Spis treści |
Terytorium przyszłego Transwalu zostało skolonizowane w latach 1830-1840 przez burskich osadników, podczas Wielkiego Treku. Opuścili oni zdominowaną przez Brytyjczyków Kolonię Przylądkową. Kolonizatorzy łatwo pokonali miejscową ludność i ustanowili kilka republik nie poddanych brytyjskiej kontroli. Z końcem lat 50. XIX wieku Brytyjczycy doszli do porozumienia z burskimi republikami w następstwie czego powstał Transwal. Brytyjczycy dokonali jego aneksji w 1877 roku pod pretekstem konieczności rozwiązania sporów granicznych pomiędzy Burami a Zulusami. Transwal odzyskał niepodległość w 1881 roku po zakończeniu pierwszej wojny burskiej. Odkrycie w 1885 roku ogromnych złóż złota w Witwatersrand spowodowało masową emigrację do Transwalu obcokrajowców zwanych uitlanders. Większość z nich było Brytyjczykami. Rosnące napięcia na tle narodowościowym doprowadziły do wybuchu drugiej wojny burskiej, a w jej następstwie inkorporację Transwalu do Imperium Brytyjskiego w 1900. W dziesięć lat później w wyniku połączenia republik burskich z Kolonią Przylądkową powstał Związek Południowej Afryki.
| # | Portret | Imię i nazwisko | Kadencja | Uwagi | |
|---|---|---|---|---|---|
| Początek | Koniec | ||||
| 1 |  | Marthinus Wessel Pretorius (1819–1881) | 6 stycznia 1857 | 15 września 1860 | |
| - | Johannes Hermanus Grobler | 15 września 1860 | 6 grudnia 1860 | p.o. prezydenta | |
| 2 | Stephanus Schoeman (1810–1890) | 6 grudnia 1860 | 17 kwietnia 1862 | ||
| 3 | Willem Cornelis Janse van Rensburg (1818–1865) | 18 kwietnia 1862 | 10 maja 1864 | p.o. prezydenta do 23 października 1863 | |
| 4 | | Marthinus Wessel Pretorius (1819–1881) | 10 maja 1864 | 22 listopada 1871 | |
| - | Daniel Jacobus Erasmus (1830 - 1913) | 21 listopada 1871 | 1 lipca 1872 | p.o. prezydenta | |
| 5 |  | Thomas François Burgers (1791–1866) | 1 lipca 1872 | 12 kwietnia 1877 | |
| Inwazja brytyjska (1 lipca 1872–12 kwietnia 1877) | |||||
| - | Triumwirat Joubert, Kruger, Pretorius | 8 sierpnia 1881 | 9 maja 1883 | ||
| 6 |  | Paul Kruger (1825–1904) | 9 maja 1883 | 31 maja 1902 | opuścił kraj 10 września 1900 roku |
| - |  | Schalk Willem Burger (1852–1918) | 10 września 1900 | 31 maja 1902 | p.o. prezydenta |
.svg){kind=small}
.svg){kind=small}
