Układ współczulny

Ten artykuł należy dopracować zgodnie z zaleceniami edycyjnymi: poprawić styl – powinien mieć encyklopedyczną formę, zweryfikować treść i dodać źródła, sformatować tekst (pomoc: podział na sekcje, tabele), rozsądnie pogrupować poszczególne działania, przedstawić je w formie zależności przyczynowo-skutkowej, sprawdzić poprawność merytoryczną. Po wyeliminowaniu niedoskonałości prosimy usunąć szablon {{Dopracować}} z kodu tego artykułu.

Układ współczulny, układ sympatyczny (łac. systema sympathica) - część autonomicznego układu nerwowego, odpowiadająca za przygotowanie organizmu do walki bądź ucieczki. Jest on aktywny w czasie stresu i powoduje następujące reakcje organizmu:

• wydzielanie małej ilości gęstej śliny^[1],
• szybsza praca serca,
• zwiększenie dostawy glukozy do mięśni i mózgu przez rozkład glikogenu w wątrobie,
• rozszerzenie źrenic,
• rozkurcz mięśnia rzęskowego oka (zwolnienie akomodacji),
• stroszenie włosów,
• wydzielanie potu na dłoniach,
• reakcja "walcz albo uciekaj",
• rozkurcz mięśnia wypieracza moczu i jednoczesny skurcz mięśnia zwieracza cewki moczowej (trzymanie moczu),
• pobudzenie nadnerczy do produkcji adrenaliny (hormonu walki),
• wzmaga skurcz mięśni gładkich,
• zwiększa agregację płytek krwi (trombocytów),
• zahamowanie perystaltyki jelit,
• podwyższenie ciśnienia tętniczego krwi poprzez zwężenie naczyń krwionośnych mięśni szkieletowych,
• rozkurcz mięśni gładkich naczyń skórnych (skóra ciepła i czerwona),
• skurcz mięśni gładkich naczyń mięśni szkieletowych (szybsze zaopatrywani mięśni w tlen),
• zwiększenie oporu obwodowego w naczyniach tętniczych,
• wydzielanie łez,
• rozszerzenie mięśni oskrzeli w płucach,
• zwiększenie wydzielania reniny,

Po zniknięciu zagrożenia, układ ten wyłącza się, a efekty jego pobudzenia są likwidowane przez układ przywspółczulny.

Neurotransmiterem układu we włóknach przedzwojowych jest acetylocholina, która działa na receptory nikotynowe. W odpowiedzi włókna zazwojowe wydzielają noradrenalinę, a przy długotrwałym działaniu także adrenalinę, które z kolei działają na receptor adrenergiczny.

Ośrodki układu współczulnego znajdują się w istocie szarej pośrednio-bocznej rdzenia kręgowego. Włókna wychodzące z rdzenia tworzą wzdłuż przełyku pnie współczulne, które zawierają zwoje. Składają się na nie:

• zwój szyjny górny, środkowy i dolny,
• zwój szyjno-piersiowy,
• zwoje piersiowe, lędźwiowe i krzyżowe.

Przypisy

[edytuj] Zobacz też

• OUN
• Układ przywspółczulny
• Sympatykotonia

Zapoznaj się z zastrzeżeniami dotyczącymi pojęć medycznych i pokrewnych w Wikipedii.