Widget
Podziel się:

Układ z Schengen


Strefa Schengen w pierwszej połowie 2011 roku:

     Członkowie UE będący w Strefie Schengen

     Członkowie spoza UE będący w Strefie Schengen

     Kandydaci do Strefy Schengen

     Członkowie UE, którzy przystąpili do Strefy Schengen częściowo

Wzór oznakowania polskich granic wewnętrznych strefy Schengen
Członkowie układu z Schengen z datami przystąpienia do układu
Współczesne znaki graniczne oraz widoczny, całkowity brak jakiejkolwiek kontroli granicznej
Polskie oznakowanie rozpoczęcia terytorium Rzeczypospolitej w Schengen (Cieszyn)
Pomnik upamiętniający Układ z Schengen

Układ z Schengen – porozumienie, które znosi kontrolę osób przekraczających granice między państwami członkowskimi układu, a w zamian za to wzmacnia współpracę w zakresie bezpieczeństwa i polityki azylowej. Dotyczy również współpracy przygranicznej.

Porozumienie to zostało zawarte w miejscowości Schengen w Luksemburgu 14 czerwca 1985.

Spis treści

[edytuj] Historia

13 lipca 1984 roku RFN i Francja zawarły porozumienie w Saarbrücken. Była to dwustronna umowa w sprawie ułatwiania obywatelom obu państw przekraczania wspólnej granicy. Umowa ta dotyczyła jedynie kontroli na drogowych przejściach granicznych. Umową z Saarbrücken zainteresowały się kraje Beneluksu, mające już doświadczenie w funkcjonowaniu unii paszportowej. Wykorzystano więc część rozwiązań z Saarbrücken i zawarto nową umowę. W dniu 14 czerwca 1985 w miejscowości Schengen podpisano porozumienie o stopniowym znoszeniu kontroli na wspólnych granicach (tzw. Schengen I) między krajami Unii Gospodarczej Beneluksu, Francją i RFN. Umowa ta została zawarta poza wspólnotowym porządkiem prawnym.

Od 1986 wprowadzono zwykłą kontrolę wzrokową na granicy dokonywaną w stosunku do pojazdów przekraczających ją ze zmniejszoną prędkością. Natomiast 26 marca 1995 całkowicie zniesiono kontrolę na granicach. W 1995 na mocy układu z 1990 również Hiszpania i Portugalia stały się pełnoprawnymi członkami Grupy. Włochy, Grecja, Austria oraz pięć krajów nordyckich (Dania, Finlandia, Szwecja, Norwegia, Islandia) uzyskały wówczas status obserwatorów.

Pełnomocnik Rządu do Spraw Przygotowania Organów Administracji Państwowej do Współpracy z Systemem Informacyjnym Schengen i Systemem Informacji Wizowej został ustanowiony już rozporządzeniem Rady Ministrów z dnia 20 grudnia 2004 (Dz. U. z 2004 r. Nr 281, poz. 2788). Rządowy projekt ustawy o udziale Rzeczypospolitej Polskiej w Systemie Informacyjnym Schengen oraz Systemie Informacji Wizowej wpłynął do Sejmu 5 lipca 2007 jako druk sejmowy nr 1934. Projekt dotyczył uporządkowania i uzupełnienia w niezbędnym zakresie podstaw prawnych dotyczących uczestnictwa Polski w Systemie Informacyjnym Schengen (SIS) i Systemie Informacji Wizowej (VIS), ustalenia w odpowiedni sposób kompetencji poszczególnych organów w zakresie wprowadzania i udostępniania danych SIS i VIS. Nad projektem pracowała Komisja Administracji i Spraw Wewnętrznych. Na posiedzeniu nr 46 V kadencji Sejm uchwalił ustawę z dnia 24 sierpnia 2007 r. o udziale Rzeczypospolitej Polskiej w Systemie Informacyjnym Schengen oraz Systemie Informacji Wizowej (Dz. U. z 2007 r. Nr 165, poz. 1170). 401 posłów było za, 29 przeciw, 8 wstrzymało się. Senat nie wniósł poprawek. 7 września 2007 Prezydent Rzeczypospolitej Polskiej podpisał ustawę. Ustawa realizuje decyzję Rady 2004/512/WE z dnia 8 czerwca 2004 r. w sprawie ustanowienia Wizowego Systemu Informacyjnego (VIS) (Dz. Urz. UE L 213 z 15.06.2004, s. 5-7 (CELEX: 32004D0512)) i inne[1]. Zgodnie z art. 46 ustawy i decyzją Rady Rzeczpospolita Polska weszła do Układu z Schengen 21 grudnia 2007.

W 2011 r. rozpoczęły się prace nad modyfikacją Układu, która dałaby możliwość pozwolenia państwom członkowskim na okresowe przywrócenie kontroli na ich granicach wewnętrznych[2]

[edytuj] Opis

Układ jest otwarty dla wszystkich członków Unii Europejskiej. Wynikająca z niego swoboda przepływu osób wewnątrz tzw. strefy Schengen dotyczy nie tylko obywateli państw – sygnatariuszy, ale wszystkich osób wszelkiej narodowości i o dowolnym obywatelstwie, które przekraczają granice wewnętrzne na terenie objętym porozumieniem.

Do układu z Schengen należą obecnie 22 państwa Unii Europejskiej oraz Islandia i Norwegia, wchodzące w skład Związku Paszportowego Krajów Nordyckich oraz Szwajcaria i Liechtenstein, który jest z grupą z Schengen stowarzyszony.

Przyjęcie przepisów wynikających z Układu z Schengen jest jednym z wymogów uzyskania członkostwa w Unii Europejskiej przez kraje kandydujące, tak więc w przyszłości strefa swobodnego, niekontrolowanego przepływu osób może znacznie się powiększyć i być może obejmie prawie całą Europę.

[edytuj] Państwa członkowskie układu z Schengen

[edytuj] Członkowie układu z Schengen

Członkowie strefy Schengen
PaństwoData przystąpieniaLotn. i morskie przejścia gran.Uwagi
 Austria1 grudnia 1997
 Belgia26 marca 1995
 Czechy21 grudnia 200730 marca 2008
 Dania25 marca 2001bez Grenlandii i Wysp Owczych
 Estonia21 grudnia 200730 marca 2008
 Finlandia25 marca 2001
 Francja26 marca 1995
 Grecja26 marca 2000bez terytorium Athos
 Hiszpania26 marca 1995
 Holandia26 marca 1995
 Islandia25 marca 2001kraj kandydujący do UE
 Liechtenstein19 grudnia 2011nie jest członkiem UE
 Litwa21 grudnia 200730 marca 2008
 Luksemburg26 marca 1995
 Łotwa21 grudnia 200730 marca 2008
 Malta21 grudnia 200730 marca 2008
 Monako26 marca 1995nie jest członkiem UE, formalnie nie należy, otwarta granica z Francją
 Niemcy26 marca 1995
 Norwegia25 marca 2001bez Spitsbergenu i Wyspy Niedźwiedziej, nie jest członkiem UE
 Polska21 grudnia 200730 marca 2008
 Portugalia26 marca 1995
 San Marino26 października 1997nie jest członkiem UE, formalnie nie należy, otwarta granica z Włochami
 Słowacja21 grudnia 200730 marca 2008
 Słowenia21 grudnia 200730 marca 2008
 Szwajcaria12 grudnia 200829 marca 2009nie jest członkiem UE
 Szwecja25 marca 2001
 Węgry21 grudnia 200730 marca 2008
 Włochy26 października 1997
 Watykan26 października 1997nie jest członkiem UE, formalnie nie należy, otwarta granica z Włochami

[edytuj] Państwa, które chcą przystąpić do strefy Schengen

  •  Cypr (dopiero dwa z pięciu punktów zostały zamknięte na drodze do pełnego członkostwa w Strefie[3])
  •  Bułgaria (najwcześniej we wrześniu 2012)[4]
  •  Rumunia (najwcześniej we wrześniu 2012)[5][6]

[edytuj] Tymczasowe przywrócenia kontroli

Kontrola na granicach wewnętrznych jest tymczasowo przywracana w sytuacjach zagrożenia bezpieczeństwa i porządku publicznego.

OdDoTerytoriumPowód
czerwiec 2004lipiec 2004PortugaliaMistrzostwa Europy w Piłce Nożnej
czerwiec 2006lipiec 2006NiemcyMistrzostwa Świata w Piłce Nożnej
2 czerwca 20081 lipca 2008AustriaMistrzostwa Europy w Piłce Nożnej
20 marca 20095 kwietnia 2009NiemcySzczyt NATO
18 czerwca 200915 lipca 2009WłochySzczyt G8
16 listopada 201020 listopada 2010PortugaliaSzczyt NATO
4 czerwca 20121 lipca 2012[7]PolskaMistrzostwa Europy w Piłce Nożnej

W 2011 r. Dania przywróciła częściowe kontrole graniczne[8][9].


Schengen Agreement map.svg

Null


Pełne członkostwo

     Strefa Schengen

     Kandydaci

     Członkostwo częściowe


[edytuj] Zobacz też

Commons in image icon.svg
  W Wikimedia Commons znajdują się multimedia związane z tematem:
Układ z Schengen

Przypisy

  1. ↑ Sejm Rzeczypospolitej Polskiej: Opis przebiegu procesu legislacyjnego – druk sejmowy nr 1934: projekt wraz z uzasadnieniem.
  2. ↑ Aneta Pruszyńska: Bruksela planuje zmiany w układzie z Schengen (pol.). UniaEuropejska.org, 2011-05-04. [dostęp 2011-11-12].
  3. ↑ Ministry of Foreign Affairs of The Republic of Cyprus (ang.). [dostęp 2011-01-10].
  4. ↑ Holandia i Finlandia nie chcą Rumunii i Bułgarii w strefie Schengen (pol.). www.tvp.pl, 2011-09-22. [dostęp 2011-09-29].
  5. ↑ „Nie” dla Rumunii i Bułgarii w strefie Schengen (pol.). www.euractiv.pl, 2011-09-23. [dostęp 2011-09-29].
  6. ↑ Tomasz Betka: PE: Bułgaria i Rumunia zakładnikami populizmu (pol.). UniaEuropejska.org, 2011-10-13. [dostęp 2011-11-12].
  7. ↑ tymczasowe przywrócenie kontroli
  8. ↑ Krzysztof Zubilewicz: Dania chce przywrócić kontrole graniczne (pol.). UniaEuropejska.org, 2011-05-12. [dostęp 2011-11-12].
  9. ↑ Marta Konopka: Duńczycy, nie kontrolujcie już granic! (pol.). UniaEuropejska.org, 2011-11-12. [dostęp 2011-11-12].

[edytuj] Linki zewnętrzne

Wikiquote-logo.svg
Zobacz w Wikicytatach kolekcję cytatów
Układ z Schengen

Zobacz więcej w serwisach WP

Turystyka

Tekst udostępniany na licencji Creative Commons: uznanie autorstwa, na tych samych warunkach, z możliwością obowiązywania dodatkowych ograniczeń.

Zobacz szczegółowe informacje o warunkach korzystania.

Zasady ochrony prywatności O Wikipedii Informacje prawne