 | Ten artykuł od 2008-12 wymaga uzupełnienia źródeł podanych informacji. Informacje nieweryfikowalne mogą zostać zakwestionowane i usunięte. Aby uczynić artykuł weryfikowalnym, należy podać przypisy do materiałów opublikowanych w wiarygodnych źródłach. |
Ukraińska Partia Socjal-Demokratyczna (USDP) - ukraińska partia, powstała wskutek odejścia części członków Ukraińskiej Partii Radykalnej we wrześniu 1899.
W 1900 uformowała się jako Ukraińska Socjal-Demokratyczna Partia Galicji i Bukowiny, i rozpoczęła wydawanie dwutygodnika "Wolja" (który ukazywał się do 1907).
Pierwszy zjazd partii odbył się w 1903 we Lwowie pod przewodnictwem Mykoły Hankewycza i Semena Wityka. Do 1907 partia był właściwie sekcją Polskiej Socjaldemokratycznej Partii Galicji i Śląska Cieszyńskiego (która z kolei była częścią federacji pod nazwą Socjaldemokratyczna Partia Austrii). Dopiero w tym roku odbyła się konferencja, na której zdecydowano o odłączeniu się i tworzeniu własnych oddziałów partii.
W 1911 podzieliła się na dwie frakcje: konserwatywna, kierowaną przez Mykołę Hankewycza i Stepana Wityka, oraz niepodległościową, kierowaną przez Lwa Hankewycza, Wołodymyra Starosolskiego, Porfiriona Buniaka i Iwana Kwasnycię.
W wyborach w 1907 partia uzyskała 8 % głosów, i wprowadziła do wiedeńskiego parlamentu 2 posłów.
W rządzie Zachodnioukraińskiej Republiki Ludowej w latach 1918-1919 partia miała jednego przedstawiciela - Antina Czernećkiego (państwowego sekretarza pracy i opieki społecznej). W rządzie Ukraińskiej Republiki Ludowej w latach 1919-1920 byli: Wołodymyr Temnyćkyj, Osyp Bezpałko i Wołodymyr Starosolśkyj.
W 1923 lewica partii (Czernećkyj, Parfanowycz, Iwaszko) usunęła z zarządu większość dawnych działaczy. W związku z tym w styczniu 1924 władze polskie zlikwidowały partię i zamknęły wydawane przez nią gazety. Komunistyczni działacze odeszli do Komunistycznej Partii Zachodniej Ukrainy.
Część działaczy utworzyła stowarzyszenie kulturalno-oświatowe "Robitnycza Hromada", oraz Grupę "Wpered", a w 1929 ponownie utworzyła partię. Jednak wpływy nowej partii były nieznaczne. Działała ona do rozpoczęcia II wojny światowej, kiedy zawiesiła działalność. Jej członkowie wraz z innymi grupami socjalistycznymi utworzyli w 1950 na emigracji Ukraińską Partię Socjalistyczną.
| ||||||||||
Źródła: Ryszard Tomczyk, Radykałowie i socjaldemokraci.Miejsce i rola lewicy w ukraińskim obozie narodowym w Galicji 1890-1914, Szczecin 2007, ISBN 978-83-7518-031-2
