| Ukulele ang. ukulele | |
| Klasyfikacja naukowa | |
| Chordofon złożony | |
| Klasyfikacja popularna | |
| Strunowy, szarpany | |
| Podobne instrumenty | |
Ukulele − odmiana gitary o niewielkich rozmiarach i czterech strunach. Gra się palcami lub z użyciem kostki (piórka), zwykle używana jako instrument akompaniujący.
Nazwa ukulele wywodzi się z hawajskiego[1] ʻukulele, będącego połączeniem słów: ʻuku (pchła) i lele (skakać). Rdzenni mieszkańcy wysp nazwali tak ten instrument prawdopodobnie[2] zafascynowani niskim, szybko ruszającym się Edwardem Purvisem, który spopularyzował ten instrument. Jego hawajskie przezwisko brzmiało właśnie ʻukulele.
Instrument ten pochodzi z Wysp Hawajskich. Został tam spopularyzowany w końcu XIX w. przez grupę portugalskich żeglarzy. Wywodzi się z portugalskich instrumentów braguinha i rajão. Braguinha jest instrumentem podobnym do cavaquinho, ale wytwarzanym w mieście Braga i od tego nazwanym. Portugalskie cavaquinho jest strojone D-G-B-D, rajão D-G-C-E-A tak więc ukulele swoje strojenie (GCEA) zawdzięcza tym instrumentom.
Pierwotnie używana tylko w tym obszarze wysp Hawajskich. Później spopularyzowane w USA (m.in. grała na nim Marilyn Monroe w filmie Pół żartem, pół serio). Dzięki wyjątkowemu brzmieniu chętnie używana przez muzyków prezentujących różne gatunki muzyki, w tym najczęściej przez muzyków jazzowych.