Na mapach:
 Warszawa | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| ulica | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Nowy Świat | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Śródmieście Północne, Śródmieście Południowe | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Długość: | 1km | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
 Nowy Świat | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
 Galeria zdjęć w Wikimedia Commons | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
Nowy Świat – jedna z najbardziej znanych warszawskich ulic, część historycznego Traktu Królewskiego. Kiedyś potocznie nazywany Nowikiem[1].
W 1994 Trakt Królewski w Warszawie wraz z historycznym zespołem miasta i Wilanowem został uznany za pomnik historii[2].
Spis treści |
Dawne przedmieście, a zarazem jurydyka Nowy Świat powstało około roku 1640 w związku z nowym osadnictwem w dawnej jurydyce Szpitalnej św. Ducha. Nazwa Nowy Świat do połowy XVIII wieku dotyczyła zarówno ulicy, jak i jurydyki. Sama ulica wymieniana jest już w 1643, a nazwa pochodzi od faktu, że była to pierwsza świecka (nie kościelna) jurydyka w rejonie Starej Warszawy.
Po zniszczeniach II wojny światowej ulica otwarta została dla ruchu 1 października 1949. Na przełomie lat 1995 i 1996 wykonany został remont ulicy z okazji 400-rocznicy stołeczności Warszawy wg projektu dr. Krzysztofa Domaradzkiego, który trwał 133 dni i kosztował 3,4 mln złotych[3]. W trakcie tego remontu zwężono jezdnie z 14 do 7 metrów, poszerzono chodniki, a z ulicy zniknęły pojazdy prywatne ustępując miejsca taksówkom i autobusom. Pomimo, że nie udało się zamienić ulicy w deptak, na chodnikach pojawiły się letnie kawiarniane ogródki oraz drzewa w pojemnikach wraz z ławkami.
Ulica zaczyna się przy placu Trzech Krzyży, przecina Aleje Jerozolimskie i ul. Świętokrzyską, po czym przechodzi w ul. Krakowskie Przedmieście u wlotu ul. Oboźnej – przy pomniku Mikołaja Kopernika, gdzie w pobliżu znajdowała się Kaplica Moskiewska. Na odcinku od Al. Jerozolimskich do ul. Świętokrzyskiej posiada zwartą zabudowę utrzymaną w stylu klasycystycznym, która jest stylizacją nadaną ulicy podczas odbudowy ruin po II wojnie światowej. Ulica na tym odcinku została odbudowana tylko do wysokości dwóch pięter, przy czym zmieniono elewację części budynków w celu przywrócenia im XIX-wiecznego charakteru; w południowym biegu budynki zachowały pierwotną wysokość.
W topografii miasta Nowy Świat jest naturalną kontynuacją Krakowskiego Przedmieścia. Nowy Świat kończy się przy pomniku Mikołaja Kopernika – po drugiej stronie ulicy sąsiadują ze sobą bezpośrednio budynki z adresami "Nowy Świat 69" i "Krakowskie Przedmieście 1".
Strona nieparzysta (pierzeja zachodnia)[a]:
Strona parzysta (pierzeja wschodnia):
