Ulysses (sonda kosmiczna)

Ulysses

Zaangażowani	NASA, ESA
Indeks COSPAR	1990-090B
Rakieta nośna	Discovery (STS-41) + IUS + PAM-D
Miejsce startu	Centrum Lotów Kosmicznych imienia Johna F. Kennedy'ego, Stany Zjednoczone
Cel misji	Słońce
Orbita (docelowa, początkowa)
Okrążane ciało niebieskie	Słońce
Czas trwania
Początek misji	6 października 1990 (11:47:16 UTC)
Koniec misji	30 czerwca 2009
Wymiary
Masa całkowita	367 kg
Masa aparatury naukowej	55 kg

Ulysses – sonda kosmiczna NASA i ESA, przeznaczona do badania rejonów biegunowych Słońca, wyniesiona w kosmos na pokładzie promu kosmicznego Discovery w locie STS-41 w dniu 6 października 1990 roku^[1]. Wskutek działania silników rakietowych sondzie nadano prędkość 15,25 km/s^{[potrzebne źródło]} (co czyniło ją wówczas pojazdem kosmicznym opuszczającym Ziemię z największą w historii startów uzyskaną prędkością; nową rekordzistką w 2006 została sonda New Horizons). W lutym 1992 roku sonda Ulysses przeleciała w pobliżu Jowisza. Był to już piąty przelot sondy kosmicznej w pobliżu tej największej planety Układu Słonecznego. To spotkanie zostało wykorzystane do zmiany trajektorii sondy przy pomocy asysty grawitacyjnej tak, że weszła ona na orbitę heliocentryczną prawie prostopadłą do płaszczyzny ekliptyki. Nad południowym biegunem Słońca Ulysses przelatywał od czerwca do listopada 1994 roku. Nad północnym biegunem znajdował się od czerwca do września 1995 roku.

Kolejne przejścia nad biegunami:

wrzesień - grudzień 2000 - biegun południowy
wrzesień - grudzień 2001 - biegun północny

W 2004 roku misję przedłużono do marca 2008 roku, co pozwoliło na kolejne przeloty nad biegunami w 2007 i 2008 roku, a w listopadzie 2007 misję przedłużono do marca 2009^[2].

30 czerwca 2009 roku, w sondzie ostatecznie wyłączono nadajniki^[3]. Było to spowodowane niewystarczającą mocą baterii (której składnikiem był ²³⁸Pu), co powodowało zamarzanie paliwa (hydrazyny) w silnikach sterujących^[4].

Sonda Ulysses podczas przygotowań przedstartowych

Druga orbita sondy Ulyssess (1999-2004)

Przypisy

[edytuj] Bibliografia

Encyclopedia Astronautica (ang.)

e Sondy kosmiczne i satelity z uczestnictwem ESA

Satelity Ziemi	COS-B (1975) • GEOS 1 i 2 (1977, 1978) • Meteosat (1977–1997) • IUE (1978) • EXOSAT (1983) • Olympus (1989) • Hipparcos (1989) • HST (1990) • ERS 1 i 2 (1991, 1995) • EURECA (1992) • ISO (1995) • XMM-Newton (1999) • Cluster (2000) • Artemis (2001) • Proba (2001) • Envisat (2002) • MSG 1 i 2 (2002, 2005) • Integral (2002) • Double Star (2003) • SSETI Express (2005) • CryoSat (2005) • Galileo (2005–2014) • MetOp-A (2006) • COROT (2006) • GOCE (2009) • SMOS (2009) • CryoSat-2 (2010) • HYLAS (2010) • SWARM (2012) • ADM-Aeolus (2013) • Gaia (2013) • LISA Pathfinder (2014) • PLATO (2017) • Euclid (2019) • LISA (ok. 2020)

Sondy kosmiczne	Giotto (1985) • Ulysses (1990) • SOHO (1995) • Huygens (1997) • Mars Express (2003) • SMART-1 (2003) • Rosetta (2004) • Venus Express (2005) • Herschel (2009) • Planck (2009) • Don Quijote (2013) • BepiColombo (2014) • ExoMars (2016) • Solar Orbiter (2017) • Mars Sample Return (2018) • Europa Jupiter System Mission (2020)