Narodowy Uniwersytet Kijowski im. Tarasa Szewczenki (ukr. Київський національний університет імені Тараса Шевченка) – uniwersytet w Kijowie założony w 1833, jeden z największych uniwersytetów na Ukrainie.
Założony w 1833 jako Imperatorski Uniwersytet Kijowski św. Włodzimierza. Na jego uposażenie przeznaczono większość majątku zlikwidowanego po powstaniu listopadowym w 1832 Uniwersytetu Wileńskiego[1] oraz Liceum Krzemienieckiego.
W latach 1834-1860 Uniwersytet Kijowski był niemal całkowicie uczelnią polską, kadra profesorska (zwłaszcza na kierunku humanistycznym i przyrodniczym) wywodziła się ze wspomnianego słynnego polskiego Liceum Krzemienieckiego, studenci i wykładowcy rusińscy i rosyjscy stanowili w tych latach zaledwie około 10% społeczności akademickiej, Uniwersytet posiadał nawet kościół katolicki (zlikwidowany w latach 60.). W roku akademickim 1838/39 studenci polscy stanowili 62,5% ogółu studentów[2]. Początkowo jedynym rosyjskim wykładowcom był M. Maksymowycz (jego imię obecnie nosi uniwersytecka Bibliotekę Naukową). Tutejsi polscy studenci zaczęli w konspiracji przygotowania do powstania (które wybuchło w 1863) jeszcze w końcu lat 50. XIX wieku, a rosyjskiemu rządowi było niezmiernie trudno zapobiec tym przygotowaniom ze względu na to, że nie tylko Uniwersytet, ale i sam Kijów w sensie kulturowym był w ponad połowie miastem polskim.
W czasach radzieckich nosił nazwę Kijowski Uniwersytet Państwowy im. Tarasa Szewczenki.
[edytuj] Organizacja
Wydziały
- Wydział Biologiczny
- Wydział Chemiczny
- Wydział Cybernetyki
- Wydział Ekonomiczny
- Wydział Filozoficzny
- Wydział Fizyczny
- Wydział Geograficzny
- Wydział Geologiczny
- Wydział Historyczny
- Wydział Mechaniczno-Matematyczny
- Wydział Prawa
- Wydział Przygotowawczy
- Wydział Radiofizyczny
- Wydział Psychologii
- Wydział Socjologii
Instytuty
- Instytut Dziennikarstwa
- Instytut Edukacji Podyplomowej
- Instytut Filologii
- Instytut Menedżmentu i Finansów
- Instytut Stosunków Międzynarodowych
- Instytut Wojskowy
Inne jednostki
- Biblioteka Naukowa in. M. Maksymowycza
- Centrum Informacyjno-Komputerowe
- Centrum Ukrainozawstwa
- Katedra Wychowania Fizycznego i Sportu
- Kompleks sportowy
- Obserwatorium astronomiczne
- Ośrodek Naukowo-Badawczy
- Ukraińskie Liceum Fizyczno-Matematyczne
- Ukraińskie Liceum Humanistyczne
[edytuj] Polscy wykładowcy
- Antoni Andrzejowski – przyrodnik, botanik, geolog, pamiętnikarz i pisarz
- Wilibald Besser – botanik i florysta, profesor
- Czesław Białobrzeski – fizyk teoretyk i astrofizyk, profesor
- Ignacy Fonberg – chemik i doktor nauk medycznych, profesor
- Ludwik Górecki – lekarz dermatolog, założyciel pierwszej kliniki dermatologicznej na terenie Rosji, profesor
- Ignacy Hołowiński - duchowny rzymskokatolicki, arcybiskup mohylewski, apologeta i patrolog, pisarz i tłumacz, profesor
- Izydor Kopernicki – antropolog, profesor
- Józef Korzeniowski – dramatopisarz i powieściopisarz, filolog klasyczny, profesor
- Aleksander Mickiewicz – wykładowca prawa polskiego, litewskiego i rzymskiego, brat Adama Mickiewicza
- Stanisław Karol Władyczko – lekarz neurolog i psychiatra
[edytuj] Znani absolwenci
- Ludwik Abramowicz - polski działacz narodowy w międzywojennej Litwie, dyrektor Gimnazjum Polskiego w Kownie, burmistrz Telsz na Żmudzi
- Stefan Bagiński - polski lekarz, histolog i embriolog
- Czesław Białobrzeski - polski fizyk teoretyk i astrofizyk, profesor
- Michaił Bułhakow - rosyjski pisarz
- Piotr Jaksa Bykowski - polski powieściopisarz i prawnik
- Wiaczesław Czornowił - ukraiński publicysta i polityk
- Marian Karol Dubiecki - polski historyk, sekretarz Rusi w Rządzie Narodowym powstania styczniowego
- Mychajło Drahomanow - ukraiński działacz społeczny, literaturoznawca, historyk i etnolog
- Mychajło Hruszewski - ukraiński historyk i polityk
- Konstanty Hrynakowski - polski chemik, farmaceuta i krystalograf
- Jarosław Iwaszkiewicz (studia przerwał) – polski pisarz (prozaik, poeta i eseista), tłumacz
- Teodor Jełowicki – polski samorządowiec, sekretarz gubernialny kijowski; Marszałek Powiatu Humańskiego
- Henryk Józewski - polski polityk, działacz niepodległościowy i państwowy II Rzeczypospolitej , artysta malarz, piłsudczyk
- Stanisław Kalinowski - polski profesor, naukowiec, senator I kadencji i poseł na Sejm II kadencji w II RP
- Witalij Kłyczko - ukraiński bokser
- Wołodymyr Kłyczko - ukraiński bokser
- Wacław Lasocki - polski lekarz i społecznik, pamiętnikarz i bibliofil, uczestnik powstania styczniowego, sybirak
- Janusz Lewandowski – polski dyplomata
- Henryk Łowmiański - polski historyk, mediewista, autor m.in. monumentalnych Początków Polski
- Nina Matwijenko - ukraińska śpiewaczka
- Zygmunt Miłkowski - polski pisarz i polityk niepodległościowy
- Józef Paczoski - polski botanik, badacz flory Puszczy Białowieskiej, twórca teorii pantopizmu i podstaw fitosocjologii, profesor Uniwersytetu Poznańskiego
- Ignacy Radliński - polski religioznawstwa, filolog klasyczny, historyk, krytyk biblijny
- Antoni Józef Rolle - polski lekarz, historyk amator, autor wielu opracowań medycznych
- Micheil Saakaszwili - gruziński polityk, adwokat, prezydent Gruzji
- Leonard Sowiński - polski poeta, historyk literatury i tłumacz, działacz polityczny
- Cezary Szyszko - polski prawnik i działacz społeczny
- Borys Tarasiuk - ukraiński politolog, dyplomata i polityk,
- Eugeniusz Tarle - rosyjski historyk
- Aleksander Wicherski - polski kompozytor, krytyk muzyczny, malarz i poeta, z zawodu adwokat
Przypisy
- ↑ Egidijus Aleksandravičius, Antanas Kulakauskas, Pod władzą carów. Litwa w XIX wieku, Kraków 2003, s. 79-80
- ↑ Leszek Podhorodecki, Dzieje Kijowa, s. 152-155
Ukraina
