Urydyna – organiczny związek chemiczny z grupy nukleozydów. Cząsteczka urydyny zbudowana jest z organicznej zasady pirymidynowej – uracylu, połączonej wiązaniem β-N1-glikozydowym z rybozą w formie rybofuranozy.
[edytuj] Urydyna w RNA
Urydyna wchodzi w skład łańcuchów RNA[5]. Jest jednym z czterech (obok adenozyny, guanozyny i cytydyny, nukleotydem tworzącym kwasy rybonukleinowe. Urydyna może parować się z adenozyną przez dwa wiązania wodorowe w podobny sposób jak tymidyna w kwasach DNA.
Urydyna często tworzy końcową sekwencję (tzw. „ogon”) w cząsteczkach mRNA powstałych w procesie transkrypcji np. u E. coli.
Urydyna wchodzi w skład kodonu „start” na drugim miejscu (AUG). Kodon (UUU) określa fenyloalaninę.
[edytuj] Urydyna w metabolizmie
- Urydyna bierze udział w procesie metabolizmu galaktozy[6][7]. Nie istnieją szlaki bezpośrednio katabolizujące galaktozę, a cukier ten, obok glukozy i fruktozy, stanowi również tzw. paliwo komórkowe. Z tego względu galaktoza musi zostać uprzednio przekształcona w glukozę, która następnie ulega rozkładowi w normalnym procesie glikolizy. Gdy galaktoza ulegnie fosforylacji do galaktozo-1-fosforanu (galaktozo-1-P), wchodzi w reakcję z urydynodifosfoglukozą (UDP-glukoza). W procesie tym enzym: UDP-transferaza galaktozo-1-fosforanu, przenosi cząsteczkę UDP na cząsteczkę galaktozy. Produktem tej reakcji są urydynodifosfogalaktoza (UDP-galaktoza) oraz glukozo-1-fosforan (glukozo-1-P). Pierścień galaktozowy w UDP-galaktozie ulega następnie epimeryzacji do glukozy. Inwersji konfiguracji przy czwartym atomie węgla pierścienia galaktozy dokonuje 4-epimeraza UDP-galaktozy. Proces ten jest kontynuowany w celu umożliwienia prawidłowego szlaku glikolizy cząsteczek galaktozy.
- Urydyna w procesie syntezy glikogenu.[8] Luis Leloir oraz jego współpracownicy wykazali w 1957 roku, że glukozodifosforan urydyny (UDP-glukoza) jest aktywną formą glukozy i to on jest donorem glukozy w syntezie glikogenu zgodnie z równaniem:
- (glikogen)n + UDP-glukoza → (glikogen)n+1 + UDP
[edytuj] Zobacz też
Przypisy
- ↑ 1,0 1,1 Urydyna (ang. • pol.) w katalogu produktów Sigma-Aldrich. [dostęp 2011-01-13].
- ↑ 2,0 2,1 CRC Handbook of Chemistry and Physics. David R. Lide (red.). Wyd. 90. Boca Raton: CRC Press, 2009. ISBN 9781420090840.
- ↑ Urydyna – podsumowanie (ang.). PubChem Public Chemical Database.
- ↑ Urydyna – karta leku (DB02745) (ang.). DrugBank.
- ↑ J. M. Berg, J. L. Tymoczko, L. Stryer: Biochemia. Wyd. trzecie zmienione. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN, s. 126–138. ISBN 83-01-14379-7.
- ↑ J. M. Berg, J. L. Tymoczko, L. Stryer: Biochemia. Wyd. trzecie zmienione. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN, s. 440–442. ISBN 83-01-14379-7.
- ↑ The Entry of Fructose and Galactose into Glycolysis. W: J. M. Berg, J. L. Tymoczko, L. Stryer: Biochemistry. Wyd. 5. [dostęp 2011-01-13]. (ang.)
- ↑ J. M. Berg, J. L. Tymoczko, L. Stryer: Biochemia. Wyd. trzecie zmienione. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN, s. 589–591. ISBN 83-01-14379-7.
[edytuj] Linki zewnętrzne
- Uridine (ang.). Greatvista Chemicals & Pharmaceuticals Online. [dostęp 2011-01-13].
