Vermont

Ten artykuł dotyczy stanu w USA. Zobacz też: Le Vermont – miejscowość we Francji.

Vermont
State of Vermont
Flaga stanowa Vermontu Pieczęć stanowa Vermontu
Przydomek: Green Mountain State Stan Gór Zielonych
Dewiza: Freedom and Unity
Państwo	Stany Zjednoczone
Stolica	Montpelier
Język urzędowy	de iure brak de facto angielski
Mieszkańcy	Vermonter
Gubernator	Peter Shumlin (D)
Największe miasto	Burlington
Powierzchnia  • ogółem  • lądowa  • wodna  • % wodna	na 45. miejscu 24 923 km² 23 974 km² 949 km² 3,8 %
Szerokość Długość Wzniesienie  • najwyższe  • średnie  • najniższe	130 km 260 km   1339 m 305 m 29 m
Szerokość geograficzna	42°44'N – 45°0'43"N
Długość geograficzna	71°28'W – 73°26'W
Populacja (2000)	na 49. miejscu 608 827
Gęstość (2000)	na 30. miejscu 25,41 os./km²
Wejście do Unii  • kolejność  • data	14 4 marca 1791
Strefa czasowa Czas letni	UTC-5:00 UTC-4:00
ISO 3166-2	US-VT
Multimedia w Wikimedia Commons
Strona internetowa

Vermont (wymowa:/vərˈmɒnt/ ^?/i) – jeden ze stanów Nowej Anglii, położony w północno-wschodniej części USA.

Na północy graniczy z Kanadą, na południu ze stanem Massachusetts, na wschodzie z New Hampshire, a na zachodzie z Nowym Jorkiem.

[edytuj] Warunki naturalne

[edytuj] Klimat

Klimat umiarkowany ciepły, zimą z obfitymi opadami śniegu na terenach górskich.

[edytuj] Warunki hydrologiczne

Główne rzeki to West River, Otter River, Winooski River.

[edytuj] Demografia

Vermont ma 620,414 mieszkańców (2009). Najpowszechniej używanymi językami są:

• język angielski – 95,28%,
• język francuski – 1,89%,
• język hiszpański – 0,7%^[1].

Największe miasta to: Burlington, Rutland, South Burlington, Barre, Montpelier, St. Albans.

[edytuj] Inne informacje

• Dewiza: Freedom and Unity "Wolność i jedność"
• Symbole: nagórnik, klon cukrowy, koniczyna czerwona

[edytuj] Historia

[edytuj] Pochodzenie nazwy

Nazwa stanu pochodzi od francuskiego Les Verts Monts, co w dosłownym tłumaczeniu oznacza "zielone wzgórza". Przydomek stanu, Green Mountain State, nawiązuje do Gór Zielonych.

[edytuj] Kalendarium

• Tereny obecnego stanu były pierwotnie zamieszkane przez Indian z plemion Irokezów, Algonkinów i Abenaków
• W 1609 roku na teren dzisiejszego stanu dotarł francuski podróżnik Samuel de Champlain
• W 1666 roku Francuzi wznieśli Fort St. Anne
• W 1724 roku powstała pierwsza osada angielska Fort Dunner
• W latach 1749–1764 władze Prowincji New Hampshire w osobie gubernatora Benninga Wentwortha wydały w sumie 135 aktów (znanych jako New Hampshire Grants) nadających ziemię osadnikom na terenach dzisiejszego Vermontu. Prawa do tej ziemi rościła sobie również Prowincja Nowy Jork. Tereny te decyzją sądu przyznane zostały Nowemu Jorkowi.
• Około 1765 roku do obrony osadników z New Hampshire powstała milicja Green Mountain Boys
• W 1777 roku Vermont ogłosił się niezależną republiką
• 4 marca 1791 roku Vermont został przyjęty jako 14. stan do Unii

[edytuj] Gospodarka

• sadownictwo i produkcja syropu klonowego
• hodowla bydła mlecznego
• przemysł: maszynowy, narzędziowy, meblowy i turystyka

[edytuj] Separatyzm

Vermont jest jednym z niewielu stanów o tendencjach separatystycznych. W stanie tym istnieje ruch, który chce stworzenia Drugiej Republiki Vermontu; pierwsza istniała w latach 1777-1791, zanim stała się amerykańskim stanem. Vermont jest najbardziej lewicowym stanem Ameryki. Wybory zawsze zdecydowanie wygrywa Partia Demokratyczna, a dodatkowo, silne wpływy ma socjaldemokratyczna Progresywna Partia Vermontu.

[edytuj] Uniwersytety i wyższe uczelnie

[edytuj] Podział administracyjny

1. hrabstwo Addison; siedziba władz: Middlebury
2. hrabstwo Bennington; siedziba władz: Bennington
3. hrabstwo Caledonia; siedziba władz: St. Johnsbury
4. hrabstwo Chittenden; siedziba władz: Burlington
5. hrabstwo Essex; siedziba władz: Guildhall
6. hrabstwo Franklin; siedziba władz: St. Albans
7. hrabstwo Grand Isle; siedziba władz: North Hero
8. hrabstwo Lamoille; siedziba władz: Hyde Park
9. hrabstwo Orange; siedziba władz: Chelsea
10. hrabstwo Orleans; siedziba władz: Newport
11. hrabstwo Rutland; siedziba władz: Rutland
12. hrabstwo Washington; siedziba władz: Montpelier
13. hrabstwo Windham; siedziba władz: Newfane
14. hrabstwo Windsor; siedziba władz: Woodstock

[edytuj] Linki zewnętrzne

• Oficjalna strona internetowa stanu Vermont

Przypisy

e Podział terytorialny Stanów Zjednoczonych Stany Alabama • Alaska • Arizona • Arkansas • Connecticut • Dakota Południowa • Dakota Północna • Delaware • Floryda • Georgia • Hawaje • Idaho • Illinois • Indiana • Iowa • Kalifornia • Kansas • Karolina Południowa • Karolina Północna • Kentucky • Kolorado • Luizjana • Maine • Maryland • Massachusetts • Michigan • Minnesota • Missisipi • Missouri • Montana • Nebraska • Nevada • New Hampshire • New Jersey • Nowy Jork • Nowy Meksyk • Ohio • Oklahoma • Oregon • Pensylwania • Rhode Island • Teksas • Tennessee • Utah • Vermont • Waszyngton • Wirginia • Wirginia Zachodnia • Wisconsin • Wyoming Dystrykt federalny Dystrykt Kolumbii Terytoria zależne Baker • Guam • Howland • Jarvis Johnston • Kingman • Mariany Północne • Midway • Navassa • Palmyra • Portoryko • Samoa Amerykańskie • Wake • Wyspy Dziewicze Stanów Zjednoczonych