| Wąchock | |||
| |||
| Państwo |  Polska | ||
| Województwo | świętokrzyskie | ||
| Powiat | starachowicki | ||
| Gmina | Wąchock gmina miejsko-wiejska | ||
| Prawa miejskie | 1454, 1994 | ||
| Burmistrz | Jarosław Jacek Samela | ||
| Powierzchnia | 16,02 km² | ||
| Ludność (2009) • liczba • gęstość | 2747 171 os./km² | ||
| Strefa numeracyjna | +48 41 | ||
| Kod pocztowy | 27-215 | ||
| Tablice rejestracyjne | TST | ||
Położenie na mapie Polski   Wąchock | |||
| Na mapach: | |||
| TERC (TERYT) | 3263411054 | ||
Urząd miejski ul. Wielkowiejska 127-215 Wąchock | |||
 Multimedia w Wikimedia Commons | |||
 Hasło Wąchock w Wikisłowniku | |||
| Strona internetowa | |||
Wąchock – miasto w woj. świętokrzyskim, w powiecie starachowickim, siedziba miejsko-wiejskiej gminy Wąchock.
Według danych z 30 czerwca 2009 roku, miasto miało 2747 mieszkańców[1].
Spis treści |
Wąchock leży 5 km na zachód od Starachowic nad rzeką Kamienną.
Wąchock jest punktem początkowym 
niebieskiego szlaku turystycznego im. E. Wołoszyna, prowadzącego do Cedzyny. Przez miasto przechodzi 
czerwony Szlak Milenijny ze Skarżyska-Kamiennej do Kałkowa, 
niebieski szlak rowerowy ze Skarżyska-Kamiennej do Ostrowca Świętokrzyskiego oraz 
czerwony szlak rowerowy do Starachowic.
W latach 1975-1998 miejscowość administracyjnie należała do woj. kieleckiego.
Pierwsza wzmianka o miejscowości pochodzi z 1179 roku, wtedy to biskup krakowski Gedko ufundował klasztor cystersów. Pierwsi zakonnicy przybyli do Wąchocka z francuskiego opactwa Morimond. W XIII w. klasztor został samodzielnym opactwem, a dzięki darowiznom władców, rycerstwa i szlachty stał się w późniejszych wiekach jednym z bogatszych klasztorów na ziemiach polskich. Cystersi z Wąchocka przyczynili się do rozwoju przemysłu nad Kamienną, zakładając kopalnie i zakłady metalowe w Bzinie, Mostkach, Parszowie, Wąchocku i Starachowicach. Miasteczko i klasztor kilkakrotnie były niszczone przez pożary i najazdy obcych wojsk, m.in. w latach 1259–1260 przez Tatarów, w czasie potopu szwedzkiego i w 1657 przez wojska Jerzego Rakoczego. Klasztor został skasowany w 1819, a budynki i pozostałe dobra przeszły na własność państwa. Zakonnicy wrócili do klasztoru w 1951, który w 1964 podniesiony został ponownie do rangi opactwa.
Miejscowość pomimo istnienia zamożnego i wpływowego klasztoru nigdy nie osiągnęła szczególnego znaczenia administracyjnego i gospodarczego, do czego starali się nie dopuścić biskupi krakowscy i benedyktyni z opactwa na Świętym Krzyżu. Klasztor nieustannie toczył procesy majątkowe z okoliczną szlachtą i benedyktynami, najgłośniejszy dotyczył lokacji miasta Wierzbnika, założonego w 1624 przez ks. Bogusława Boxę-Radoszewskiego, opata benedyktynów ze Świętego Krzyża, jakoby na gruntach cystersów. W 1315 powstała w Wąchocku komora celna, która przetrwała do 2 poł. XV w. W 1454 król Kazimierz Jagiellończyk nadał miejscowości prawo miejskie magdeburskie. Ponieważ statut fundacyjny klasztoru cystersów nadawał przeorowi prawa do wszystkich złóż mineralnych w okolicy Wąchocka nad rzeką Kamienną, powstały tu w średniowieczu pod zarządem klasztornym liczne kuźnie. W 1500 r. Wąchock mógł się pochwalić 22 spośród ogólnej sumy 289 kuźni zarejestrowanych na terenie Królestwa Polskiego[2]. Jeszcze ok. 1850 w miasteczku poza klasztorem i fabryką znajdowały się tylko trzy domy murowane.
W styczniu 1863 gen. Marian Langiewicz przeprowadził w mieście koncentrację powstańców, którzy mieli iść na Warszawę. 1400 ludzi założyło tutaj obóz warowny. 3 lutego 1863 doszło do bitwy z wojskami rosyjskimi.
W latach międzywojennych w budynkach dawnego klasztoru mieściło się państwowe progimnazjum.
W 1903 wielka powódź na rzece Kamiennej zniszczyła ujęcie wody i zalała część miejscowości.
W czasie okupacji niemieckiej w okolicy miasta działało Zgrupowanie Partyzanckie Armii Krajowej "Ponury" pod dowództwem legendarnego mjr Jana Piwnika. W mieście stoi jego pomnik.
W 1994 roku Wąchock odzyskał prawa miejskie, utracone w 1869 w ramach rosyjskich represji za pomoc powstańcom styczniowym.
Miasto jest atrakcją turystyczną także ze względu na popularne dowcipy o Wąchocku. Bohaterem dowcipów jest sołtys Wąchocka, jednak obecnie, od roku 1994, władzę wykonawczą w Wąchocku sprawuje burmistrz, nie sołtys. Jest tam również m.in. pomnik Sołtysa znanego z owych dowcipów. Atrakcją turystyczną jest coroczny Zjazd Sołtysów. Turniej obejmuje kilkanaście konkurencji sprawnościowych i intelektualnych. Część konkurencji integracyjnych sołtysów opiera się na poczuciu humoru uczestników.
Przez Wąchock przebiega droga krajowa nr 42. Poza tym, Wąchock łączy wiele małych uliczek, dzięki którymi można dostać się do okolicznych wiosek.
W Wąchocku istnieje stacja kolejowa o tej samej nazwie. Obecnie (2010) przez Wąchock jeżdżą pociągi osobowe relacji Skarżysko-Kamienna - Starachowice - Ostrowiec Świętokrzyski, po pięć w każdym kierunku, oraz pociągi towarowe.
Poza w/w pociągami, można dostać się linią autobusową A organizowaną przez MKS Skarżysko-Kamienna i MZK Starachowice na przemian. Ze Starachowic dojeżdżają także linie 4 i 26[3].
Wąchock jest członkiem stowarzyszenia Unia Miasteczek Polskich[4].
| |||||||
| ||||||||||||||
| ||||||||||||||||
| ||||||||||||||
