| Wisconsin | |||||
| State of Wisconsin | |||||
| |||||
| Przydomek: Badger State Stan borsuka | |||||
| Dewiza: Forward | |||||
 | |||||
| Państwo |  Stany Zjednoczone | ||||
| Stolica | Madison | ||||
| Język urzędowy | de iure brak de facto angielski | ||||
| Mieszkańcy | Wisconsinite | ||||
| Gubernator | Scott Walker (R) | ||||
| Największe miasto | Milwaukee | ||||
| Powierzchnia • ogółem | na 23. miejscu 169 790 km² | ||||
| Szerokość Długość | 420 km 500 km | ||||
| Szerokość geograficzna | 42°30'N – 47°3'N | ||||
| Długość geograficzna | 86°49'W – 92°54'W | ||||
| Populacja (2000) | na 16. miejscu 5 453 896 | ||||
| Gęstość (2000) | na 24. miejscu 38,13 os./km² | ||||
| Wejście do Unii • kolejność | |||||
| Strefa czasowa Czas letni | UTC-6:00 UTC-5:00 | ||||
| ISO 3166-2 | US-WI | ||||
 Multimedia w Wikimedia Commons | |||||
| Strona internetowa | |||||
Wisconsin (wymowa:/wɪˈskɑːnsɪn/) – stan na środkowym zachodzie Stanów Zjednoczonych.
Wisconsin położone jest pomiędzy jeziorem Górnym na północy i jeziorem Michigan na wschodzie. Na zachodzie graniczy ze stanem Minnesota, na południowym zachodzie ze stanem Iowa, na południu z Illinois, a na północnym wschodzie z Michigan.
Obszar całego stanu jest w większości nizinny i występują tu liczne jeziora polodowcowe.
Według spisu powszechnego z 2001 r. Wisconsin miało 5 285 604 mieszkańców, w tym 505 358 to Amerykanie polskiego pochodzenia – Polonia.
Spis treści |
Wisconsin ma 5 058 108 mieszkańców (2005). Najpowszechniej używanymi językami są:
Polonia w tym stanie stanowi 9,6% ogółu ludności stanu i jest to wg danych z 2001 roku około 505 358 osób, co jest największym udziałem ze wszystkich zjednoczonych stanów Ameryki. Jednak tylko niewielki procent tej grupy Amerykanów polskiego pochodzenia w Wisconsin mówi po polsku i ma głębsze związki z Polską.
Wśród znanych przedstawicieli tej grupy etnicznej są m.in.: bp David Zubik – katolicki biskup w Green Bay, bp Jerome Listecki – katolicki arcybiskup w Milwaukee, bp Raphael Fliss – katolicki biskup w Superior, Dave Cieslewicz – burmistrz Madison, stolicy stanu Wisconsin.
Duża liczba Polonii jest w Wisconsin Dells. W jedynym kościele katolickim w Wisconsin Dells, kościele św. Cecylii, jest odprawiana msza święta w języku polskim w ostatnią niedziele miesiąca.
Największa liczba Polonii mówiącej po polsku jest w Milwaukee. Jednymi z pierwszych polskich imigrantów w Milwaukee byli Kaszubi, którzy zamieszkali wyspę Jones Island w Milwaukee na jeziorze Michigan, ponieważ ta wyspa przypominała im życie nad Morzem Bałtyckim. Wyspa ta nie jest zamieszkana przez Kaszubów, ale znajduje się tam park Kaszuby Park, który powstał z myślą o nich. Trzeci polski kościół w Stanach Zjednoczonych (pierwszy w dużym mieście) powstał w tym mieście w 1866. Od końca XIX w. i w XX w. polscy imigranci zbudowali osiemnaście polskich kościołów w Milwaukee; kościół św. Stanisława, kościół św. Jadwigi, kościół św. Jacka, kościół św. Wincentego, bazylika św. Jozefata, kościół śś. Cyryla i Metodego, kościół św. Kazimierza, kościół p.w. Matki Bożej Częstochowskiej, św. Jana Kantego, św. Wojciecha, św. Barbary, kościół Najświętszego Sakramentu, kościół św. Alexandra, kościół św. Heleny, kościół św. Ignacego, kościół św. Marii Magdaleny, kościół św. Pawła, i kościół polskokatolicki Najświętszego Imienia. W każdym z tych kościołów przez wiele lat były odprawiane msze święte w języku polskim. Teraz jedyna polska parafia w Milwuakee, w której odprawia się msze święte w języku polskim, jest parafia św. Maksymiliana Kolbe, w kościele śś. Cyryla i Metodego. Prócz tego w Milwaukee funkcjonuje polska Szkoła Sobotnia im. Jana Pawła II.
| Miasto | Hrabstwo | Liczba mieszkańców | ||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| 1 | Milwaukee | Milwaukee | 594 833▼ | |||||||
| 2 | Madison | Dane | 233 209▲ | |||||||
| 3 | Green Bay | Brown | 104 057▲ | |||||||
| 4 | Kenosha | Kenosha | 99 218▲ | |||||||
| 5 | Racine | Racine | 78 860▼ | |||||||
| 6 | Appleton | Outagamie | 72 623▲ | |||||||
| 7 | Waukesha | Waukesha | 70 718▲ | |||||||
| 8 | Oshkosh | Winnebago | 66 083▲ | |||||||
| 9 | Eau Claire | Eau Claire | 65 883▲ | |||||||
| 10 | Janesville | Rock | 63 575▲ | |||||||
W Polsce znany jest University of Wisconsin–La Crosse, w mieście La Crosse na którym w latach 90. XX wieku studiowało wielu znanych dziś w Polsce polityków oraz ludzi biznesu (np. były prezes ORLEN-u, były przewodniczący rady nadzorczej TVP i były prezes NBP, przewodnicząca KRRiT, szef kancelarii prezydenta RP, były wiceminister Integracji Europejskiej i Skarbu, były dyrektor w mieście stołecznym Warszawy).
Wisconsin Dells jest jednym z największych ośrodków turystycznych na Środkowych Zachodzie, zwanym często "światową stolicą parków wodnych".
| |||||||||||||
| |||||||
| |||||||||||||
