Widget
Podziel się:

Województwo warmińsko-mazurskie


województwo warmińsko-mazurskie
Herb województwa warmińsko-mazurskiegoFlaga województwa warmińsko-mazurskiego
Herb województwaFlaga województwa
Warminsko-mazurskie (EE,E NN,N).png
województwo warmińsko-mazurskie na mapie Polski
Siedziba wojewody
Siedziba sejmiku
POL Olsztyn COA.svg Olsztyn
Urząd Wojewódzkial. Marszałka J. Piłsudskiego 7/9
10-575 Olsztyn
WojewodaMarian Podziewski
Urząd Marszałkowskiul. Emilii Plater 1
10-562 Olsztyn
MarszałekJacek Protas
Powierzchnia24 173,17 km²
Ludność1 427 241 mieszk.
(2010)
Gęstość zaludnienia59 mieszk./km²
Urbanizacja60,0%
Tablica rejestracyjnaN
TERYT28
Kod ISOPL-WN
Podział administracyjny województwa warmińsko-mazurskiego
Powiaty województwa warmińsko-mazurskiego
powiatygrodzkie2
ziemskie19
gminymiejskie16
miejsko-wiejskie33
wiejskie67
Adres urzędu
wojewódzkiego
al. Marszałka J. Piłsudskiego 7/9
10-575 Olsztyn
Warmińsko-Mazurski Urząd Wojewódzki
Oficjalna strona województwa warmińsko-mazurskiego

Województwo warmińsko-mazurskie – jednostka podziału administracyjnego Polski, jedno z 16 województw. Położone jest w północno-wschodniej części kraju. Siedzibą wojewody i władz samorządu województwa jest Olsztyn.

Województwo warmińsko-mazurskie powstało w 1999 r. w wyniku regionalizacji kraju i objęło tereny dawnego województwa: olsztyńskiego oraz większe części województw elbląskiego i suwalskiego oraz fragmenty toruńskiego, ciechanowskiego i ostrołęckiego.

Spis treści

[edytuj] Geografia

Mapa fizyczna

Według danych z 1 stycznia 2011 r. powierzchnia województwa wynosiła 24 173,47 km², co stanowi 7,7% powierzchni Polski[1]. Jest czwarte pod względem powierzchni pośród województw.

Obejmuje ono historyczne krainy Warmii, Mazur, Prus Górnych, ziemi lubawskiej, południowe części Natangii i Barcji, części Powiśla i Żuław Wiślanych oraz skrawki Suwalszczyzny. Południowa i wschodnia granica województwa warmińsko-mazurskiego pokrywa się, w niemal większości miejsc, z dawnymi granicami Prus Wschodnich, Prus Książęcych i Prus Królewskich.

[edytuj] Położenie

Województwo warmińsko-mazurskie graniczy z:

Województwo graniczy w jednym punkcie z Litwą jest to trójstyk Polski,Rosji i Litwy, a jednocześnie czwórstyk województw Województwa warmińsko-mazurskiego i Podlaskiego z Rosją i Litwą.

[edytuj] Podział administracyjny

Dane szczegółowe[potrzebne źródło]
Wsie21399
Sołectwa23816
Gminy10012
Miasta498
Powiaty1911
Użytki rolne1 305 000 ha4
Gęstość dróg50,6 km/100 km²16
Dochód na
mieszkańca
1178 zł6
Dane z roku 2001.

W trzeciej kolumnie podano miejsce jakie zajmuje województwo wśród wszystkich województw w tej dziedzinie.

[edytuj] Nazewnictwo miejscowości i regionów

W latach 1945 – 1950 Komisja Nazw Miejscowości i Obiektów Fizjograficznych ponownie nazwała niektóre miejscowości i obiekty fizjograficzne (rzeki, jeziora) na terenie polskiej części Prus Wschodnich, aby przywrócić – lecz często nadać nową – polską nazwę. Istniejące wcześniej w polskim piśmiennictwie lub lokalnej mowie nazwy, przemianowano na nowe, wcześniej nie używane, związane m.in. z zasłużonymi dla regionu postaciami:[2][3]

Potocznie (lecz niewłaściwie ze względów etnograficznych, kulturowych, historycznych i geograficznych) wyróżnia się "Mazury właściwe" i "Mazury Zachodnie" (właściwa nazwa: Prusy Górne), które rozdziela Warmia. "Mazury właściwe" (dawna Galindia i Ziemia Sasinów) utożsamiane są z Krainą Wielkich Jezior Mazurskich, a "Mazury Zachodnie" (Prusy Górne) z Pojezierzem Iławskim[4]. Jest to jednak podział błędny, gdyż Mazury obejmują teren, który przed 1945 rokiem zamieszkiwała ludność polska wyznania ewangelickiego. Do Mazur zaliczamy więc: Giżycko, Mrągowo, Olecko, Ełk, Pisz, Ryn, Szczytno, Białą Piską, Ruciane, Nidzica, Mikołajki, Wielbark,Działdowo Pasym, Orzysz i Olsztynek. Do Mazur nie zalicza się: Iławy,Susza, Ostródy, Pasłęka, Morąga (Prusy Górne), Bartoszyc, Kętrzyna (Barcja), Węgorzewa, Gołdapi (część Litwy Mniejszej) oraz Górowa Iławeckiego (część Natangii)[5].

[edytuj] Demografia

Dane z 31 grudnia 2007 r.[6]:

OpisOgółemKobietyMężczyźni
jednostkaosób%osób%osób%
populacja1 426 155100731 11651,3695 03948,7
powierzchnia24 173,17 km²
gęstość zaludnienia
(mieszk./km²)
59,030,228,8

Według danych z 31 grudnia 2010 r. województwo miało 1 427 241 mieszkańców, co stanowiło 3,7% ludności Polski[7]. Średnia gęstość zaludnienia jest najniższa w kraju i wynosi 59 osób na km² (śr. gęstość zaludnienia w Polsce – 122 os./km²), a na obszarach wiejskich wynosi około 25 osób na km².

Województwo jest jednym z bardziej zróżnicowanych etnicznie regionem współczesnej Polski. Wśród mniejszości narodowych i etnicznych wyróżnić można: Ukraińców (11 881 osób, wg spisu z 2002 r.), Niemców (4 311 osób, wg spisu z 2002 r.), Mazurów (ok. 15 000), Warmiaków (ok. 4 000), Białorusinów (5 000 – 3 000), Romów (1 000), Litwinów (300 – 400), Tatarów, Rosjan i in.[potrzebne źródło]

[edytuj] Miasta

Największymi miastami województwa są Olsztyn i Elbląg. Olsztyn jest głównym ośrodkiem przemysłu spożywczego, oponiarskiego i drzewnego oraz turystyki. Podkreślone zostały siedziby powiatów a wytłuszczone miasta na prawach powiatu.

  1. POL Olsztyn COA.svg Olsztyn176.463 (87,89 km²)
  2. POL Elbląg COA.svg Elbląg126.439 (80 km²)
  3. POL Ełk COA.svg Ełk57.129 (21,70 km²)
  4. POL Iława COA.svg Iława33.775 (21,88 km²)
  5. POL Ostróda COA.svg Ostróda33.191 (14,15 km²)
  6. POL Giżycko COA.svg Giżycko29.304 (13,80 km²)
  7. POL Kętrzyn COA 1.svg Kętrzyn28.351 (10,34 km²)
  8. POL Szczytno COA.svg Szczytno25.562 (10,26 km²)
  9. POL Bartoszyce COA.svg Bartoszyce25.164 (11,00km²)
  10. POL Mrągowo COA.svg Mrągowo22.272 (14,80 km²)
  11. POL Działdowo COA.svg Działdowo21.644 (13,35 km²)
  12. POL Pisz COA.svg Pisz19.423 (10,04 km²)
  13. POL Braniewo COA.svg Braniewo18.068 (12,36 km²)
  14. POL Lidzbark Warmiński COA.svg Lidzbark Warmiński16.597 (14,34 km²)
  15. POL Olecko COA.svg Olecko16.028 (11,42 km²)
  16. POL Nidzica COA.svg Nidzica14.697 (6,86 km²)
  17. POL Morąg COA.svg Morąg14.147 (10,70 km²)
  18. POL Gołdap COA.svg Gołdap13.514 (17,20 km²)
  19. POL Pasłęk COA.svg Pasłęk12.195 (11,39 km²)
  20. POL gmina Węgorzewo COA.svg Węgorzewo11.541 (10,87 km²)
  21. POL Nowe Miasto Lubawskie COA.svg Nowe Miasto Lubawskie11.077 (11,61 km²)
  22. POL Dobre Miasto COA.svg Dobre Miasto10.579 (5,00 km²)
  23. POL Biskupiec COA.svg Biskupiec10.343 (4,86 km²)
  24. POL Orneta COA.svg Orneta9.837 (9,63 km²)
  25. POL Lubawa COA.svg Lubawa9.417 (16,84 km²)
  26. Herb Lidzbarski.svg Lidzbark9.351 (5,70 km²)
  27. POL Barczewo COA.svg Barczewo7779 (4,58 km²)
  28. POL Olsztynek COA.svg Olsztynek7.648 (7,69 km²)
  29. POL Orzysz COA.svg Orzysz5.998 (8,16 km²)
  30. POL Susz COA.svg Susz5.606 (6,67 km²)
  31. POL Reszel COA.svg Reszel5.411 (3,81 km²)
  32. POL Ruciane-Nida COA.svg Ruciane-Nida5.013 (17,07 km²)
  33. POL Korsze COA.svg Korsze4.724 (4,03 km²)
  34. POL Górowo Iławeckie COA.svg Górowo Iławeckie4.844 (3,32 km²)
  35. POL Biała Piska COA.svg Biała Piska4.027 (3,24 km²)
  36. POL Mikołajki COA.svg Mikołajki3.851 (8,85 km²)
  37. POL Jeziorany COA.svg Jeziorany3.441 (3,41 km²)
  38. POL Ryn COA.svg Ryn3.139 (4,09 km²)
  39. POL Tolkmicko COA.svg Tolkmicko2.725 (2,28 km²)
  40. POL Miłakowo COA.svg Miłakowo2.685 (8,68 km²)
  41. POL Bisztynek COA.svg Bisztynek2.552 (2,16 km²)
  42. POL Pasym COA.svg Pasym2.552 (15,18 km²)
  43. POL Frombork COA 1.svg Frombork2.528 (7,59 km²)
  44. POL Miłomłyn COA.svg Miłomłyn2.348 (12,40 km²)
  45. POL Kisielice COA.svg Kisielice2.222 (3,37 km²)
  46. POL Sępopol COA.svg Sępopol2.201 (4,63 km²)
  47. POL Zalewo COA.svg Zalewo2.108 (8,22 km²)
  48. POL Pieniężno COA.svg Pieniężno2.095 (3,83 km²)
  49. POL Młynary COA.svg Młynary1.844 (2,76 km²)

[edytuj] Administracja i polityka

Siedziba urzędu marszałkowskiego

[edytuj] Samorząd

Organem stanowiącym i kontrolnym jest Sejmik Województwa Warmińsko-Mazurskiego, składający się z 30 radnych. Siedzibą sejmiku województwa jest Olsztyn.

Sejmik wybiera organ wykonawczy województwa, którym jest zarząd województwa, składający się z 5 członków z przewodniczącym mu marszałkiem. Zarząd Województwa Warmińsko-Mazurskiego tworzą następujące osoby: Jacek Protas (marszałek), Urszula Pasławska, Jarosław Słoma, Anna Wasilewska i Witold Wróblewski.

Marszałkowie Województwa Warmińsko-Mazurskiego
Lp.imię nazwiskoOkres urzędowania
1Jerzy Szmitod 1999 do 1999
2Andrzej Ryńskiod 1999 do 2006
3Jacek Protasod 2006 (pełni urząd)

[edytuj] Administracja rządowa

Warmińsko-Mazurski Urząd Wojewódzki w Olsztynie

Organem administracji rządowej jest Wojewoda Warmińsko-Mazurski, wyznaczany przez Prezesa Rady Ministrów. Siedzibą wojewody jest Olsztyn[8] przy alei Marszałka J. Piłsudskiego 7/9, gdzie znajduje się Warmińsko-Mazurski Urząd Wojewódzki w Olsztynie. W ramach urzędu działają także 2 delegatury: w Elblągu i Ełku[9]. Obecnie wojewodą jest Marian Podziewski, a wicewojewodą Jan Maścianica.

Wojewodowie Warmińsko-Mazurscy
Lp.imię nazwiskoOkres urzędowania
1Zbigniew Babalskiod 1999 do 2001
2Stanisław Lech Szatkowskiod 2001 do 2005
3Adam Supełod 17 stycznia 2005 do 17 stycznia 2007
-Anna Szyszka (p.o.)od 18 stycznia 2007 do 1 kwietnia 2007
4Anna Szyszkaod 2 kwietnia 2007 do 29 listopada 2007
5Marian Podziewskiod 29 listopada 2007

[edytuj] Struktury wyznaniowe

[edytuj] Ochrona przyrody

Obecnie istnieje 8 parków krajobrazowych oraz 104 rezerwaty przyrody[10].

[edytuj] Główne obszary leśne w województwie

[edytuj] Parki krajobrazowe

Park KrajobrazowyRok powstaniaPowierzchnia
Brodnicki Park Krajobrazowy198513 674 ha
Górznieńsko-Lidzbarski Park Krajobrazowy199027 764 ha
Mazurski Park Krajobrazowy197753 655 ha
Park Krajobrazowy Pojezierza Iławskiego199325 045 ha
Park Krajobrazowy Puszczy Rominckiej199814 620 ha
Park Krajobrazowy Wzgórz Dylewskich19947151 ha
Park Krajobrazowy Wysoczyzny Elbląskiej198513 460 ha
Welski Park Krajobrazowy199524 237 ha
Information icon.svg Z tym tematem związana jest kategoria: Rezerwaty przyrody województwa warmińsko-mazurskiego.

[edytuj] Kultura

[edytuj] Instytucje kultury samorządu województwa

[edytuj] Media

[edytuj] Nauka i oświata

[edytuj] Państwowe uczelnie wyższe

[edytuj] Niepubliczne uczelnie wyższe

[edytuj] Seminaria duchowne

[edytuj] Placówki naukowe

Instytuty naukowe:

Stacje badawcze:

[edytuj] Gospodarka

Fabryka opon Michelin w Olsztynie

W 2009 r. produkt krajowy brutto woj. warmińsko-mazurskiego wynosił 37,1 mld zł, co stanowiło 2,8% PKB Polski. Produkt krajowy brutto na 1 mieszkańca wynosił 26,0 tys. zł (74,2% średniej krajowej), co plasowało warmińsko-mazurskie na 12. miejscu względem innych województw[12].

Przeciętne miesięczne wynagrodzenie mieszkańca woj. warmińsko-mazurskiego w 3. kwartale 2011 r. wynosiło 3052,28 zł, co lokowało je na ostatnim miejscu względem wszystkich województw[13].

W końcu marca 2012 liczba zarejestrowanych bezrobotnych w województwie obejmowała ok. 114,5 tys. mieszkańców, co stanowi stopę bezrobocia na poziomie 21,1% do aktywnych zawodowo[14].

W 2010 r. produkcja sprzedana przemysłu w woj. warmińsko-mazurskim wynosiła 22,2 mld zł, co stanowiło 2,3% produkcji przemysłu Polski. Sprzedaż produkcji budowlano-montażowej w warmińsko-mazurskim wynosiła 4,5 mld zł, co stanowiło 2,8% tej sprzedaży Polski[15].

[edytuj] Transport i komunikacja

[edytuj] Transport drogowy

[edytuj] Drogi międzynarodowe

  • E77 – w województwie na odcinku drogi krajowej 7
  • E28 – w województwie na odcinku dróg krajowych 7 22 54

[edytuj] Drogi ekspresowe

Planowane drogi ekspresowe
w województwie warmińsko-mazurskim
 

[edytuj] Drogi krajowe

[edytuj] Drogi wojewódzkie

Łączna długość dróg wojewódzkich w województwie warmińsko-mazurskim wynosi 1870,250 km.

[edytuj] Drogowe przejścia graniczne

Funkcjonujące

Projektowane

[edytuj] Transport kolejowy

[edytuj] Kolejowe przejścia graniczne

Projektowane

[edytuj] Transport wodny

Statki na kanale Elblaskim

Na obszarze województwa warmińsko-mazurskiego znajdują się 4 porty morskie: port Elbląg, port Frombork, port Nowa Pasłęka, port Tolkmicko oraz 1 przystań morska w Suchaczu.

Obecnie realizowany jest projekt budowy kanału żeglugowego przez Mierzeję Wiślaną w oparciu o współpracę z Ukrainą.

W województwie utworzono 2 morskie przejścia graniczne: Elbląg i Frombork.

[edytuj] Transport lotniczy

[edytuj] Wyróżnienia wojewódzkie

[edytuj] Dziennikarz roku Warmii i Mazur

Tytuł "Dziennikarza roku" przyznawany jest przez Kapitułę, w skład której wchodzą przedstawiciele olsztyńskiego Stowarzyszenia Dziennikarzy Polskich i Stowarzyszenia Dziennikarzy Rzeczypospolitej Polskiej, za profesjonalizm, promowanie wysokich standardów pracy w mediach oraz za przestrzeganie etycznych kanonów zawodu.[potrzebne źródło]

[edytuj] Zobacz też

Commons in image icon.svg

Przypisy

  1. Powierzchnia i ludność w przekroju terytorialnym w 2011 r.. Warszawa: Główny Urząd Statystyczny, 2011-08-10. ISSN 1505-5507. 
  2. Miasta
  3. Lista miejscowości - Polska
  4. MIASTA1
  5. Wstęp do historii Mazur - cz. 2 | Historia Warmii i Mazur
  6. Ludność. Stan i struktura w przekroju terytorialnym (Stan w dniu 31 XII 2007 r.). Warszawa: Główny Urząd Statystyczny, 2008. ISSN 1734-6118. 
  7. Ludność. Stan i struktura w przekroju terytorialnym (Stan w dniu 31 XII 2010 r.). Warszawa: Główny Urząd Statystyczny, 2011-06-10. ISSN 1734-6118. 
  8. (Art. 3.) Ustawa z dnia 24 lipca 1998 r. (Dz. U. z 1998 r. Nr 96, poz. 603)
  9. (§3. Statut WMUW w Olsztynie) Załącznik do Zarządzenia Nr 111 Wojewody Warmińsko-Mazurskiego z dnia 25 maja 2009 r. (Dz. Urz. Woj. Warmińsko-Mazurskiego z 2009 r. Nr 83, poz. 1396)
  10. Liga Ochrony Przyrody, Parki Krajobrazowe. [Dostęp: 18 października 2009].
  11. Wyższe Seminarium Duchowne Diecezji Ełckiej
  12. Rocznik Statystyczny Województw 2011 (wybrane tablice). Warszawa: Główny Urząd Statystyczny, 2012-01-24, s. 164-165. ISSN 1230-5820. 
  13. Obwieszczenie Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego z dnia 28 listopada 2011 r. (M.P. z 2011 r. Nr 108, poz. 1099)
  14. Bezrobotni oraz stopa bezrobocia wg województw, podregionów i powiatów (Stan na koniec marca 2012 r.). Główny Urząd Statystyczny, 2012-04-26. [dostęp 2012-05-20].
  15. Rocznik Statystyczny Województw 2011 (wybrane tablice). Warszawa: Główny Urząd Statystyczny, 2012-01-24, s. 58-59. ISBN 1230-5820. 

[edytuj] Linki zewnętrzne


Tekst udostępniany na licencji Creative Commons: uznanie autorstwa, na tych samych warunkach, z możliwością obowiązywania dodatkowych ograniczeń.

Zobacz szczegółowe informacje o warunkach korzystania.

Zasady ochrony prywatności O Wikipedii Informacje prawne