XVII wiek

<|||||||||| |||||||||| |||||||||| |||||||||| |||||||||| |||||||||| |||||||||| |||||||||| |||||||||| |||||||||| - |||||||||| |||||||||| ||||||||||>

Lata 1600-1609 lata 1610-1619 Lata 20. Lata 30. Lata 40. Lata 50. Lata 60. Lata 70. Lata 80. Lata 90.

1601 1602 1603 1604 1605 1606 1607 1608 1609 1610 1611 1612 1613 1614 1615 1616 1617 1618 1619 1620 1621 1622 1623 1624 1625 1626 1627 1628 1629 1630 1631 1632 1633 1634 1635 1636 1637 1638 1639 1640 1641 1642 1643 1644 1645 1646 1647 1648 1649 1650 1651 1652 1653 1654 1655 1656 1657 1658 1659 1660 1661 1662 1663 1664 1665 1666 1667 1668 1669 1670 1671 1672 1673 1674 1675 1676 1677 1678 1679 1680 1681 1682 1683 1684 1685 1686 1687 1688 1689 1690 1691 1692 1693 1694 1695 1696 1697 1698 1699 1700

Europa w XVII wieku

[edytuj] Wydarzenia historyczne 1601-1609

• 1602 marzec – powstała Holenderska Kompania Wschodnioindyjska
• 1603 – umiera Elżbieta I Tudor, królowa Anglii
• 1605 – bitwa pod Kircholmem
• 1606-1609 – rokosz Zebrzydowskiego
• 1607 – bitwa pod Guzowem

[edytuj] Wydarzenia historyczne 1610-1619

• 1610 – bitwa pod Kłuszynem
• 1616 – śmierć Williama Szekspira
• 1618 – 1648 Wojna trzydziestoletnia

[edytuj] Wydarzenia historyczne z lat 20.

bitwa pod Oliwą

• 1620 – bitwa pod Cecorą
• 1621 – bitwa pod Chocimiem
• 1627 – bitwa pod Oliwą
• 1628 – szwedzki galeon "Vasa" zatonął podczas dziewiczego rejsu

[edytuj] Wydarzenia historyczne z lat 30.

Bitwa pod Lützen

• 1632 bitwa pod Lützen

[edytuj] Wydarzenia historyczne z lat 40.

• 1648-1654 – powstanie Chmielnickiego
• 1648
  • koniec wojny trzydziestoletniej
  • bitwa pod Korsuniem
• 1649 – ścięcie Karola I Stuarta

[edytuj] Wydarzenia historyczne z lat 50.

• 1651 – bitwa pod Beresteczkiem
• 1652 – pierwsze liberum veto
• 1654-1667 – wojna polsko-rosyjska
• 1655-1660 – potop szwedzki
• 1657
  • najazd wojsk Jerzego II Rakoczego
  • traktaty welawsko-bydgoskie
• 1658 – śmierć Cromwella
• 1659 – Pokój pirenejski

[edytuj] Wydarzenia historyczne z lat. 60.

• 1660 – pokój oliwski
• 1665 – bitwa morska pod Lowestoft (pierwszy raz zastosowano szyk liniowy)
• 1666 – Wielki Pożar Londynu
• 1667 – rozejm andruszowski

[edytuj] Wydarzenia historyczne z lat 70.

• 1672 Oblężenie Kamieńca Podolskiego
• 1672-1678 Wojna Francji z koalicją hiszpańsko-austriacko-lotaryńską
• 1673 bitwa pod Chocimiem
• 11 sierpnia 1674 Bitwa pod Seneffe

[edytuj] Wydarzenia historyczne z lat 80.

• 1683 – bitwa pod Wiedniem
• 1686 – pokój Grzymułtowskiego
• 1689 Henry Purcell: Dydona i Eneasz (Dido and Aeneas)
• 1689-1697 Wojna Francji z Ligą Augsburską

[edytuj] Wydarzenia historyczne z lat. 90

• 1690 Bitwa pod Fleurus
• 1691 Henry Purcell: King Arthur
• 1699 pokój w Karłowicach

[edytuj] Władcy Anglii w XVII wieku

#	Imię		Urodzony	Zmarł	Czas rządów	Rodzice
48	Elżbieta I Tudor		7 września 1533 Greenwich	24 marca 1603 Richmond	1558-1603	Henryk VIII Tudor (1491-1547), król Anglii Anna Boleyn (1501-1536), c. Tomasza Boleyna, 1 hrabiego Wiltshire
49	Jakub I Stuart		19 czerwca 1566 Edynburg	27 marca 1625 Theobalds House	1603-1625	Henryk Stuart (1545-1567), lord Darnley Maria I Stuart (1542-1587), c. Jakuba V Stuarta, króla Szkocji
50	Karol I		19 listopada 1600 Dunfermline	30 stycznia 1649 Londyn	1625-1649	Jakub I Stuart (1566-1625), król Anglii i Szkocji Anna (1574-1619), c. Fryderyka II, króla Danii i Norwegii
51	Oliver Cromwell Lord Protektor		25 kwietnia 1599 Huntington	3 września 1658 Whitehall	1649-1658	Robert Cromwell (ok. 1560-1617) Elżbieta Stewart (1564-1654)
52	Ryszard Cromwell Lord Protektor		4 października 1626	12 lipca 1712	1658-1659	Oliver Cromwell (1599-1658), Lord Protektor Elżbieta Bourchier (1598-1665), c. sir Jamesa Bourchiera
53	Karol II Stuart		29 maja 1630 St. James's Palace	6 lutego 1685 Whitehall	1660-1685	Karol I Stuart (1600-1649), król Anglii i Szkocji Henrietta Maria de Bourbon (1609-1669), c. Henryka IV Wielkiego, króla Francji
54	Jakub II Stuart		14 października 1633 St. James's Palace	16 września 1701 Saint-Germain-en-Laye	1685-1688	Karol I Stuart (1600-1649), król Anglii i Szkocji Henrietta Maria de Bourbon (1609-1669), c. Henryka IV
55	Maria II Stuart		30 kwietnia 1662 Londyn	28 grudnia 1694	1689-1694	Jakub II Stuart (1633-1701), król Anglii i Szkocji Anna Hyde (1637-1671), c. Edwarda Hyde'a, 1 hrabiego Clarendon
56	Wilhelm III Orański		14 listopada 1650 Haga	8 marca 1702 Londyn	1689-1702	Wilhelm II Orański (1626-1650), standhouder Niderlandów Maria Stuart (1631-1660), c. Karola I

[edytuj] Władcy Francji w XVII wieku

#	Imię		Urodzony	Zmarł	Czas rządów	Rodzice
45	Henryk IV Wielki		13 grudnia 1553 Pau	14 maja 1610 Paryż	1589-1610	Antoni de Bourbon (1518-1562), król Nawarry Joanna III d'Albert (1528-1572), królowa Nawarry, c. Henryka II, króla Nawarry
46	Ludwik XIII		27 września 1601 Fontainebleau	14 maja 1643 Saint-Germain-en-Laye	1610-1643	Henryk IV Wielki (1553-1610), król Francji Maria Medycejska (1573-1642), c. Franciszka I, wielkiego księcia Toskanii
47	Ludwik XIV		5 września 1638 Saint-Germain-en-Laye	1 września 1715 Wersal	1643-1715	Ludwik XIII (1601-1643), król Francji Anna Austriaczka (1601-1666), c. Filipa III Habsburga, króla Hiszpanii

[edytuj] Władcy Hiszpanii w XVII wieku

#	Imię		Urodzony	Zmarł	Czas rządów	Rodzice
3	Filip III		14 kwietnia 1578 Madryt	31 marca 1621 Madryt	1598-1621	Filip II Habsburg (1527-1598), król Hiszpanii Anna Habsburg (1549-1580), c. Maksymiliana II, cesarza niemieckiego
4	Filip IV		8 kwietnia 1605 Valladolid	17 września 1665 Madryt	1621-1665	Filip III Habsburg (1578-1621), król Hiszpanii Małgorzata Habsburg (1584-1611), c. Karola II, księcia Styrii
5	Karol II		6 listopada 1661 Madryt	1 listopada 1700 Madryt	1665-1700	Filip IV Habsburg (1605-1665), król Hiszpanii Maria Anna Habsburg (1634-1696), c. Ferdynanda III, cesarza rzymskiego

[edytuj] Władcy Polski w XVII wieku

#	Imię		Urodzony	Zmarł	Czas rządów	Rodzice
41	Zygmunt III Waza		20 czerwca 1566 Gripsholm	30 kwietnia 1632 Warszawa	1587-1632	Jan III Waza (1537 – 1592), król Szwecji Katarzyna Jagiellonka fin. Katariina Jagellonica (1526 – 1616), c. Zygmunta I Starego, króla Polski
42	Władysław IV Waza		9 czerwca 1595 Łobzów	20 maja 1648 Merecz	1632-1648	Zygmunt III Waza (1566 – 1632), król Polski Anna Habsburżanka (1573 – 1598), królowa Polski
43	Jan II Kazimierz Waza		22 marca 1609 Kraków	16 grudnia 1672 Nevers	1648-1668	Zygmunt III Waza (1566 – 1632), król Polski Konstancja Habsburżanka (1588 – 1631), królowa Polski
44	Michał Korybut Wiśniowiecki		31 maja 1640 Wiśniowiec	10 listopada 1673 Lwów	1669-1673	Jeremi Michał Korybut Wiśniowiecki (1612 – 1651) Gryzelda Konstancja Wiśniowiecka (1623 – 1672)
45	Jan III Sobieski		17 sierpnia 1629 Lwów	17 czerwca 1696 Wilanów	1674-1696	Jakub Sobieski (ur. 1590 – zm. 1646), Zofia Teofilia
46	August II Mocny		12 maja 1670 Drezno	1 lutego 1733 Warszawa	1697-1706	Jan Jerzy III Wettyn (1647 – 1691), książę elektor Saksonii Anna Zofia Oldenburg (1647 – 1717), księżniczka duńska

[edytuj] Władcy Turcji w XVII wieku

• 1595 – 1603 Mehmed III (syn)
• 1603 – 1617 Ahmed I (syn)
• 1617 – 1618 Mustafa I (brat, usunięty)
• 1618 – 1622 Osman II (syn Ahmeda I)
• 1622 – 1623 Mustafa I (ponownie, usunięty, zm. 1639)
• 1623 – 1640 Murad IV (syn Ahmeda I)
• 1640 – 1648 Ibrahim Osmanli (brat, usunięty, zm. 1648)
• 1648 – 1687 Mehmed IV (syn, usunięty, zm. 1693)
• 1687 – 1691 Sulejman II ( brat)
• 1691 – 1695 Ahmed II (brat)

[edytuj] Wynalazki

• 1654 półkule magdeburskie – Otto von Guericke
• 1657 Zegar wahadłowy – Christiaan Huygens
• 1668 teleskop zwierciadlany
• 1681 kociołek parowy z zaworem bezpieczeństwa (szybkowar) – Denis Papin
• 1688 silnik parowy

[edytuj] Indeks znanych postaci żyjących w XVII wieku

[edytuj] A

Johann Valentin Andreae

• Antonio Maria Abbatini (1595-1679), barokowy kompozytor włoski.
• Clamor Heinrich Abel
• John Abell
• John Adson (1578-1640), angielski kompozytor wczesnego baroku.
• Gregorio Allegri (1582-1652), włoski kompozytor i śpiewak.
• Michael Altenburg – niemiecki kompozytor epoki wczesnego baroku.
• Johann Valentin Andreae – pisarz i matematyk niemiecki.

[edytuj] B

Dietrich Buxtehude

• Johann Ambrosius Bach – kompozytor niemiecki, ojciec J.S. Bacha.
• Adriano Banchieri – włoski kompozytor epoki wczesnegobaroku.
• Nicholas Barbon (1640 – 1698) – brytyjski lekarz i ekonomista
• Pierre Bayle – francuski uczony, prekursor Oświecenia.
• Orazio Benevoli (1605-1672) – włoski kompozytor pochodzenia francuskiego.
• Bernard Weimarski – sławny wódz z czasów wojny trzydziestoletniej.
• Jacques-Bénigne Bossuet (zm. 1704) francuski teolog i teoretyk absolutyzmu.
• Ismail Bouillaud – francuski astronom.
• Thomas Browne – angielski lekarz, pisarz i uczony.
• Dietrich Buxtehude (ok. 1637-1707) duński kompozytor i organista okresu baroku

[edytuj] C

Jean-Baptiste Colbert

• Juan Cabanilles – hiszpanski kompozytor.
• Alonso Cano – hiszpański rzeźbiarz, malarz i architekt baroku.
• Juan Caramuel y Lobkowitz – hiszpański duchowny i pisarz.
• Michelangelo Merisi da Caravaggio
• Francesco Cavalli – włoski kompozytor.
• Marc-Antoine Charpentier – francuski kompozytor.
• Jan Karol Chodkiewicz – wódz polski.
• Antonio Cifra – włoski kompozytor.
• Jeremiah Clarke – angielski kompozytor.
• Jean-Baptiste Colbert – minister Ludwika XIV.
• Ludwik II Burbon-Condé – Kondeusz Wielki wódz francuski.
• Pierre Corneille – wybitny dramaturg francuski.
• Oliver Cromwell – wódz rewolucji angielskiej.
• Daniel Czepko von Reigersfeld – śląski poeta niemieckojęzyczny.

[edytuj] D

René Descartes

• William Davenant – angielski poeta i dramatopisarz.
• Georg von Derfflinger – feldmarszałek armii brandenburskiej podczas wojny trzydziestoletniej.
• René Descartes – wielki filozof francuski, racjonalista.
• Tomasz Dolabella
• Jurij Aleksiejewicz Dołgoruki
• John Dryden – poeta i dramaturg angielski.
• Siemion Dieżniew – rosyjski żeglarz, odkrywca.

[edytuj] E

• Ernest Albrecht von Eberstein – feldmarszałek w wojsku duńskim i saskim.

[edytuj] F

Pierre de Fermat

• Richard Fanshawe – poeta i dyplomata angielski.
• Pierre de Fermat – prawnik i słynny matematyk francuski.
• Pompeo Ferrari – architekt włoski.
• Robert Filmer – angielski pisarz polityczny, absolutysta.
• Andrzej Maksymilian Fredro (1620-1679) – polski pisarz polityczny
• Girolamo Frescobaldi – kompozytor włoski.
• Johann Jakob Froberger – kompozytor niemiecki.
• Fryderyk Wilhelm cieszyński

[edytuj] G

Otto von Guericke

• Agnès Galand – błogosławiona Kościoła katolickiego.
• Galileusz – włoski astronom.
• Johann Rudolf Glauber – niemiecki aptekarz, alchemik i technolog.
• Grzegorz Gerwazy Gorczycki – polski kompozytor.
• Otto von Guericke – niemiecki fizyk.
• Nell Gwynn – kochanka Karola II Stuarta, ulubienica Londynu.

[edytuj] H

Thomas Hobbes

• John Harvard – minister w zarządzie kolonii Massachusetts. (stąd: Uniwersytet Harvarda).
• Thomas Hobbes – filozof angielski.
• Jan Heweliusz – gdański astronom
• Robert Hooke - angielski uczony, odkrywca prawa sprężystości, komórek roślinnych

[edytuj] I

[edytuj] J

• Adam Jarzębski – kompozytor polski.
• Jerzy Rudolf Legnicki – kompozytor polski.
• Inigo Jones – architekt angielski.
• Jan Jonston – przyrodoznawca, historyk. Był synem szkockiego imigranta Simona Johstona.
• Juraj Jánošík (pol. Jerzy Janosik) – najsłynniejszy zbójnik karpacki, ur. w 1688, zm. w 1713.

[edytuj] K

• Kartezjusz – właśc. René Descartes – wielki filozof francuski, racjonalista.
• Michael Klahr (starszy)
• Wespazjan Kochowski
• Augustyn Kordecki – słynny obrońca Jasnej Góry.

[edytuj] L

Jean-Baptiste Lully

• Gottfried Wilhelm Leibniz – niemiecki myśliciel polityczny, polityk, filozof i fizyk.
• Franciszek Michał le Tellier, markiz de Louvois – francuski mąż stanu.
• Jean-Baptiste Lully – nadworny kompozytor króla Francji Ludwika XIV.

[edytuj] M

Markiza de Maintenon

• Markiza de Maintenon – kochanka i sekretna żona Ludwika XIV.
• Maria Medycejska (1573–1642), druga żona Henryka IV, regentka od 1610 do 1614
• Giambattista Marino
• Jules Mazarin – francuski kardynał.
• Marcin Mielczewski (ur. 1600, zm. IX 1651) – polski kompozytor wczesnego baroku
• John Milton – purytański poeta angielski (Raj Utracony)
• Molier – właśc. Jean-Baptiste Pocquelin – dramaturg i komediopisarz francuski.
• George Monck, 1. książę Albemarle – polityk angielski.
• Claudio Monteverdi – kompozytor włoski.
• Hieronim Morsztyn (ok. 1581-ok. 1623) – poeta
• Jan Andrzej Morsztyn (1621-1693) – wybitny poeta i polityk
• Stanisław Morsztyn (ok. 1650-1725) – żołnierz, polityk i poeta
• Zbigniew Morsztyn (ok. 1625-1689) – poeta, żołnierz, działacz ariański
• Georg Muffat – kompozytor austriacki, pochodzenia francuskiego.

[edytuj] N

Isaac Newton

• Daniel Naborowski – polski poeta.
• Isaac Newton – słynny fizyk angielski.
• Nikon – duchowny rosyjski.

[edytuj] O

• Gaspar de Guzmán – hiszpański polityk.
• Martin Opiz – poeta niemiecki.

[edytuj] P

Samuel von Pufendorf

• Johann Pachelbel – niemiecki organista i kompozytor.
• Blaise Pascal – francuski filozof i matematyk.
• Jan Chryzostom Pasek – polski polityk i pamiętnikarz.
• Samuel von Pufendorf – niemiecki myśliciel polityczny i nadworny historiograf Prus.
• Henry Purcell (1659-1695) – "ojciec" nowoczesnej muzyki angielskiej".
• Daniel Purcell – brat Henry'ego, również kompozytor.
• John Pym – uczestnik rewolucji angielskiej.

[edytuj] R

Armand Jean Richelieu

• Jean Racine – dramaturg i tragik francuski.
• Théophraste Renaudot (c.1586 – 1653) francuski lekarz i dziennikarz.
• Piotr von der Rennen – gdański złotnik.
• Rembrandt van Rijn – malarz holenderski.
• Armand Jean Richelieu – francuski kardynał
• Peter Paul Rubens – malarz holenderski pochodzenia niemieckiego.
• Michiel de Ruyter – najsłynniejszy admirał holenderski.

[edytuj] S

• Maciej Kazimierz Sarbiewski, SI – poeta
• Heinrich Schütz – niemiecki kompozytor.
• Wawrzyniec Senes – architekt i budowniczy, Włoch działający na terenie Polski
• William Szekspir – genialny dramaturg angielski.
• Baruch Spinoza – filozof i myśliciel holenderski pochodzenia żydowskiego.
• Thomas Sydenham – angielski lekarz.

[edytuj] T

Lennart Torstensson

• Abel Tasman – holenderski żeglarz i odkrywca.
• Franciszek Michał le Tellier, markiz de Louvois – francuski mąż stanu.
• Evangelista Torricelli – włoski fizyk i matematyk.
• Lennart Torstensson – wódz szwedzki.
• Andrzej Trzebicki – biskup krakowski.
• Henri de Turenne znany jako Tureniusz, wódz francuski.
• Tylman z Gameren (Gamerski)

[edytuj] V

• Diego Velázquez – malarz dworu hiszpańskiego.
• Sebastian Vauban – francuski inżynier wojskowy.

[edytuj] W

• Andrzej Wiszowaty – ideolog religijny braci polskich, kaznodzieja, poeta.
• Lars Wivallius – szwedzki poeta okresu baroku i awanturnik.