X Factor — polski program telewizyjny o charakterze rozrywkowym typu talent show. Jest on adaptacją międzynarodowego formatu The X Factor, który został stworzony w 2004 roku w Wielkiej Brytanii przez Simona Cowella[1]. Polska wersja produkowana jest przez FremantleMedia i emitowana w sobotnie wieczory przez stację telewizyjną TVN. Program prowadzony jest przez dziennikarza Jarosława Kuźniara, a w jury jego pierwszej edycji zasiadali Kuba Wojewódzki, Czesław Mozil i Maja Sablewska[2], jednak stacja nie przedłużyła kontraktu z Sablewską [3] i w drugiej edycji została zastąpiona przez Tatianę Okupnik[4].
X Factor ma za zadanie wyłonić utalentowanych wokalnie ludzi (solistów i zespoły). Pierwszym etapem ich rywalizacji są pre-castingi w obecności producentów programu, następnie uczestnicy zakwalifikowani dalej występują na właściwych castingach przy jurorach (po późniejszym montażu są one emitowane w telewizji). Po kilku kolejnych etapach eliminacyjnych zostaje wybrana dziewiątka aktów w trzech grupach: soliści do 24 lat, od 25 lat oraz zespoły wokalne. Każdej z grup zostaje przydzielony jeden opiekun, którym jest wybrany juror programu. Uczestnicy prezentują się w odbywanych co tydzień odcinkach na żywo, które retransmitowane są na żywo w TVN. Po eliminacji jednego z nich w każdym z odcinków, ostateczna trójka prezentuje się w finale, gdzie zostaje wyłoniony zwycięzca programu, który wygrywa 100 tys. złotych i kontrakt na nagranie albumu muzycznego[5].
Pierwsza edycja programu, którą wygrał Gienek Loska, odbyła się w pierwszej połowie 2011[6]. Jej średnia oglądalność wyniosła 4,476 milionów widzów, a przychód z reklam wyniósł ok. 59 mln złotych[7], co uczyniło go najbardziej dochodowym programem w 2011 roku w polskiej telewizji[8]. Druga edycja trwa w roku 2012.
Format The X Factor został stworzony w Wielkiej Brytanii w 2004 roku przez Simona Cowella jako zastępstwo za Pop Idol – podobny program, którego jedyne dwie edycje odbyły się między 2001 a 2003 rokiem (jego polska adaptacja, Idol, trwała w latach 2002–05[9], natomiast amerykańska, American Idol, trwa nieprzerwanie od 2002). Ostatnia (jak na razie) brytyjska, ósma edycja odbyła się w 2011. Obecnie na świecie emitowane jest ponad trzydzieści regionalnych wersji The X Factor. Amerykańska zadebiutowała na antenie FOX jesienią 2011[10].
W listopadzie 2010 roku TVN ogłosił prace nad następcą emitowanego przed laty w telewizji Polsat programu Idol[11]. W styczniu 2011 potwierdzono natomiast, że show zostanie poprowadzone przez dziennikarza TVN24, Jarosława Kuźniara, a w jego jury zasiądą: Kuba Wojewódzki (prowadzący w TVN swój autorski program Kuba Wojewódzki, a wcześniej juror programów Idol i Mam talent!), muzyk Czesław Mozil (śpiewający i grający na akordeonie w zespole Czesław Śpiewa) oraz menedżerka gwiazd takich jak Doda czy Edyta Górniak, Maja Sablewska[12]. Jesienią tego samego roku ogłoszono, że wiosną 2012 odbędzie się druga edycja show[13], w której nie weźmie udziału Sablewska[3]. W internecie pojawiły się spekulacje, jakoby jej miejsce w składzie jurorskim miały zająć wokalistki Maria Peszek i Basia Trzetrzelewska czy aktorka Małgorzata Kożuchowska, jednak pogłoski o udziale każdej z nich w programie zostały zdementowane[14][15]. 5 stycznia 2012 ogłoszono, że trzecim jurorem w programie będzie wokalistka Tatiana Okupnik[4].
Kolejne etapy to: pre-castingi, castingi, eliminacje, domy jurorów i występy na żywo[5].
- Pre-castingi odbywają się bez obecności jurorów i kamer telewizyjnych. Uczestnicy prezentują swoje utwory przed reżyserem i producentem programu a cappella (czyli bez podkładu instrumentalnego), a zadaniem tej dwójki jest wybór ok. pięciuset podmiotów zakwalifikowanych do następnego etapu.
- Castingi odbywają się w obecności jurorów i kamer telewizyjnych. Wybrane występy prezentowane są w pierwszych pięciu odcinkach emitowanych w telewizji. Uczestnicy przygotowują uprzednio płytę CD-Audio, na której nagrane są dwa podkłady instrumentalne, a podczas występu wykonawca śpiewa jeden z nich, przy czym drugi spełnia funkcję „zastępczego”. Każdy z jurorów ma prawo przerwać występ w dowolnym momencie poprzez podniesienie ręki. Później jury komentuje występ i głosuje na „tak” lub „nie”, a warunkiem przejścia do kolejnego etapu jest uzyskanie przynajmniej dwóch pozytywnych głosów. Jurorzy wybierają podczas castingów ok. stu podmiotów, którzy biorą dalszy udział w konkursie.
- Eliminacje odbywają się poprzez kilka etapów, w trakcie których uczestnicy śpiewają solo lub grupowo (tyczy się to również solistów, którzy wykonują wybrane wcześniej utwory z innymi). Po każdym z tych etapów jurorzy dokonują selekcji, ostatecznie wybierając piętnastkę, która przechodzi dalej. Pięć podmiotów tworzy grupę solistów do 24 lat, kolejne pięć – solistów powyżej 25 lat, a kolejne pięć – zespołów składających się z co najmniej dwóch osób. Każdemu z jurorów zostaje przyporządkowana jedna z tych grup. Eliminacje są rejestrowane przez kamery i emitowane w jednym odcinku telewizyjnym.
- Domy jurorów to etap, który odbywa się w domach sędziów. Każdy z nich jest wspierany przez profesjonalnego muzyka. Uczestnicy prezentują wybrane przez jurora utwory przed nim i jego doradcą, a zadaniem owej dwójki jest dobór trzech podmiotów, które przejdą dalej i wyeliminowanie dwóch. Każda z grup śpiewa przed jurorem, który został jej wcześniej przyporządkowany. Etap ten jest rejestrowany przez kamery i emitowany w jednym odcinku telewizyjnym.
- Występy na żywo odbywają się w warszawskim studiu stacji TVN w sobotne wieczory i są emitowane na żywo w telewizji. Sześć pierwszych odcinków to półfinały, natomiast ostatni, siódmy, jest finałem. Każdy z nich ma ustaloną wcześniej tematykę utworów, której stosują się wszyscy uczestnicy; przez cały tydzień poprzedzający dany odcinek trenują oni, mając możliwość korzystania z usług profesjonalistów, takich jak trenerzy wokalni, choreografowie i styliści. W każdym z odcinków wszyscy wykonawcy prezentują po jednym lub dwóch utworach, a przez czas trwania show widzowie głosują na swoich faworytów wysyłając SMSy lub dzwoniąc na podany numer. Dwójka podmiotów, która zyska w danym odcinku najmniej głosów, bierze udział w dogrywce, w której wykonuje po jeszcze jednym utworze, po czym jurorzy głosują na tego, który ich zdaniem był lepszy, a ten, który zyska zero lub tylko jeden głos „odpada” z programu. W każdym kolejnym odcinku ilość uczestników jest o jeden mniejsza niż tydzień wcześniej. W finale bierze udział trójka osób/zespołów, a laureat pierwszego miejsca wygrywa program i zdobywa 100 tys. zł. oraz kontrakt z wytwórnią Sony BMG opiewający na wydanie debiutanckiego albumu.
| – soliści, 16–24 lat (Kuba Wojewódzki) |
| – soliści, 25+ lat (Czesław Mozil) |
| – zespoły (Maja Sablewska) |
| Miejsce | Osoba / Zespół |
|---|
| 1. | Loska, GienekGienek Loska |
| 2. | Szpak, MichałMichał Szpak |
| 3. | Szulc, AdriannaAdrianna Szulc |
| 4. | Szczepańska-Stankiewicz, MałgorzataMałgorzata Szczepańska-Stankiewicz |
| 5. | Dziewczyny |
| 6. | Meguenni, MatsMats Meguenni |
| 7. | Sweet Rebels |
| 8. | Malcolm, WilliamWilliam Malcolm |
| 9. | Avocado |
[edytuj] Oglądalność
| Oglądalność poszczególnych odcinków |
|---|
| # | Etap | Data emisji | AMR | SHR% (4+) | AMR (16–49) | SHR% (16–49) |
|---|
| 1 | Casting | 2011-03-066 marca 2011 | 4 302 923 | 24,10% | 2 495 031 | 31,43% |
|---|
| 2 | Casting | 2011-03-1313 marca 2011 | 4 975 529 | 28,24% | 2 720 970 | 35,64% |
|---|
| 3 | Casting | 2011-03-2020 marca 2011 | 4 741 172 | 26,50% | 2 565 091 | 32,06% |
|---|
| 4 | Casting | 2011-03-2727 marca 2011 | 4 729 813 | 26,88% | 2 585 977 | 34,56% |
|---|
| 5 | Casting | 2011-04-033 kwietnia 2011 | 4 554 344 | 26,81% | 2 498 301 | 34,33% |
|---|
| 6 | Eliminacje | 2011-04-1010 kwietnia 2011 | 5 514 716 | 32,73% | 3 033 737 | 40,14% |
|---|
| 7 | Domy Jurorów | 2011-04-1717 kwietnia 2011 | 4 391 736 | 26,47% | 2 435 742 | 34,84% |
|---|
| 8 | Półfinał | 2011-04-2424 kwietnia 2011 | 3 863 978 | 24,67% | 2 010 928 | 30,56% |
|---|
| 9 | Półfinał | 2011-05-011 maja 2011 | 3 785 429 | 22,62% | 2 224 629 | 30,50% |
|---|
| 10 | Półfinał | 2011-05-088 maja 2011 | 4 382 362 | 27,30% | 2 445 186 | 34,78% |
|---|
| 11 | Półfinał | 2011-05-1515 maja 2011 | 4 309 266 | 26,67% | 2 363 216 | 33,49% |
|---|
| 12 | Półfinał | 2011-05-2222 maja 2011 | 4 221 245 | 28,83% | 2 261 164 | 35,52% |
|---|
| 13 | Półfinał | 2011-05-2929 maja 2011 | 4 457 276 | 29,59% | 2 373 473 | 36,74% |
|---|
| 14 | Finał | 2011-06-055 czerwca 2011 | 4 694 085 | 31,68% | 2 658 075 | 41,73% |
|---|
| Średnia oglądalność | 4 457 276 |
|
Źródło:[7]
| – soliści, 16–24 lat (Tatiana Okupnik) |
| – soliści, 25+ lat (Kuba Wojewódzki) |
| – zespoły (Czesław Mozil) |
| Miejsce | Osoba / Zespół |
|---|
| | The Chance |
| | Lisowska, EwelinaEwelina Lisowska |
| | Spenner, MarcinMarcin Spenner |
| | Podsiadło, DawidDawid Podsiadło |
| 5. | Soul City |
| 6. | Kwaśnik, JoannaJoanna Kwaśnik |
| 7. | Antonik, AnnaAnna Antonik |
| 8. | Binkiewicz, PawełPaweł Binkiewicz |
| 9. | De Facto |
[edytuj] Oglądalność
| Oglądalność poszczególnych odcinków |
|---|
| # | Etap | Data emisji | AMR | SHR% (4+) | AMR (16–49) | SHR% (16–49) |
|---|
| 1 | Casting | 2012-03-033 marca 2012 | 3 295 328 | 20,67% | 1 682 863 | 25,61% |
|---|
| 2 | Casting | 2012-03-1010 marca 2012 | 4 011 647 | 24,77% | 2 123 545 | 30,93% |
|---|
| 3 | Casting | 2012-03-1717 marca 2012 | 3 734 058 | 24,05% | 1 915 106 | 29,49% |
|---|
| 4 | Casting | 2012-03-2424 marca 2012 | 3 846 639 | 24,90% | 1 998 908 | 31,16% |
|---|
| 5 | Casting | 2012-03-3131 marca 2012 | 3 737 207 | 23,36% | 1 939 242 | 29,44% |
|---|
| 6 | Bootcamp | 2012-04-077 kwietnia 2012 | 3 480 242 | | 1 892 834 | 29,25% |
|---|
| 7 | Domy jurorów | 2012-04-1414 kwietnia 2012 | 3 055 728 | | 1 688 452 | |
|---|
| 8 | Półfinał | 2012-04-2121 kwietnia 2012 | 2 927 691 | | 1 491 499 | |
|---|
| 9 | Półfinał | 2012-04-2828 kwietnia 2012 | 2 356 881 | | | |
|---|
| 10 | Półfinał | 2012-05-055 maja 2012 | 2 572 715 | | | |
|---|
| 11 | Półfinał | 2012-05-1212 maja 2012 | 2 763 491 | | 1 358 056 | |
|---|
| 12 | Półfinał | 2012-05-1919 maja 2012 | 2 673 830 | | 1 297 635 | 26,54% |
|---|
| 13 | Półfinał | 2012-05-2626 maja 2012 | | | | |
|---|
| 14 | Finał | 2012-06-022 czerwca 2012 | | | | |
|---|
| - | ŚREDNIA | - | | | | |
|---|
|
Źródło:[16]
[edytuj] Linki zewnętrzne
Przypisy
- ↑ O programie. xfactor.plejada.pl, 2011-02-01. [dostęp 2011-04-22].
- ↑ Ekipa. xfactor.plejada.pl. [dostęp 2011-11-28].
- ↑ 3,0 3,1 Łukasz Szewczyk: "X-Factor" bez Sablewskiej. Zastąpi ją Maria Peszek?. media2.pl, 2011-12-09. [dostęp 2012-01-03].
- ↑ 4,0 4,1 Tatiana Okupnik nowym jurorem "X Factor"!. xfactor.tvn.pl, 2012-01-05. [dostęp 2012-01-05].
- ↑ 5,0 5,1 [http://slimak.onet.pl/_m/TVN/xfactor/RegulaminXF.pdf ZASADY UDZIAŁU W KONKURSIE WOKALNYM POD TYTUŁEM „X FACTOR“]. slimak.onet.pl. [dostęp 2011-04-26].
- ↑ "X Factor": Znamy zwycięzcę!. muzyka.interia.pl, 2011-06-05. [dostęp 2012-01-03].
- ↑ 7,0 7,1 Łukasz Szewczyk: "X-Factor" przegrał z TVP1 - 4,4 mln widzów i 58,5 mln zł. media2.pl, 2011-06-06. [dostęp 2011-06-06].
- ↑ Łukasz Szewczyk: "X-Factor" najbardziej dochodowym show TV. media2.pl, 2011-08-11. [dostęp 2012-01-03].
- ↑ M. Szarlińska: Czy chcesz, aby "Idol" wrócił ?. plejada.pl, 2010-01-02. [dostęp 2012-01-03].
- ↑ 19-latka z Wysp Dziewiczych wygrała amerykańską edycję "X Factor". muzyka.interia.pl, 2011-12-23. [dostęp 2012-01-03].
- ↑ Łukasz Szewczyk: TVN szykuje nowe show - następca "Idola" (wideo). media2.pl, 2010-11-23. [dostęp 2012-01-03].
- ↑ Łukasz Szewczyk: X-Factor: Sablewska, Wojewódzki, Mozil, Kuźniar. media2.pl, 2011-01-19. [dostęp 2012-01-03].
- ↑ Łukasz Szewczyk: Będzie druga edycja "X-Factor". Ruszają castingi. media2.pl, 2011-10-13. [dostęp 2011-11-28].
- ↑ Aleksandra Żmuda: Peszek albo Trzetrzelewska na miejsce Sablewskiej?. 2011-12-10. [dostęp 2012-01-03].
- ↑ Katarzyna Szczekała: Kożuchowska wybrała teatr zamiast "X Factor". plejada.pl, 2011-12-23. [dostęp 2012-01-03].
- ↑ “X Factor” pokonał oba show Polsatu. 3 mln widzów "Surowych Rodziców"