| |||||
 | |||||
| Stolica | Whitehorse | ||||
| Największe miasto | Whitehorse | ||||
| Powierzchnia - całkowita - wód śródlądowych | 482 443 km² 1,7% | ||||
| Ludność - stan z IV 2011 - gęstość zaludnienia | 34 377▲[1] 0,071 os./km² | ||||
| Akces do Konfederacji - rok - jako | 1898 dziewiąte | ||||
| Strefa czasowa | UTC -8 | ||||
| Informacja pocztowa - skrót pocztowy - pierwsza litera kodu pocztowego | YT Y | ||||
| Kod telefoniczny | 867 | ||||
| ISO 3166-2 | CA-YT | ||||
| Reprezentacja w parlamencie federalnym - przedst. w Izbie Gmin - przedst. w Senacie | 1 1 | ||||
| Premier | Dennis Fentie (2002-) | ||||
| Komisarz | Geraldine Van Bibber (2005-) | ||||
| Oficjalne symbole terytorium | |||||
Jukon (ang. i fr. Yukon) – terytorium Kanady. Graniczy z Terytoriami Północno-Zachodnimi od wschodu, z Kolumbią Brytyjską na południu i Alaską na zachodzie. Północną granicę terytorium stanowi wybrzeże Morza Beauforta.
Spis treści |
Zgromadzenie Legislacyjne wybierane w powszechnych wyborach w jednomandatowych okręgach składa się z 18 deputowanych.
Obecnie (2004) mandaty podzielone są następująco:
Premier Jukonu jest szefem rządu terytorialnego. Posiada on bardzo szerokie uprawnienia, pozwalające prowadzić skuteczne rządy, jeśli tylko ma zapewnione poparcie w zgromadzeniu legislacyjnym. Premierem zostaje lider partii zdobywającej większość w zgromadzeniu. Jeśli z jakichś powodów w czasie trwania sesji zgromadzenia przewodniczący rządzącej partii zostaje zmieniony, następuje automatyczna zmiana na stanowisku premiera Jukonu.
Zobacz: lista jednostek samorządowych Jukonu.
Zachodnia granica Jukonu wyznaczona jest przez południk 141°W, początkowo przechodzący przez najdalej wysunięte na północ pasmo Kordylierów. W tym paśmie znajdują się 3 większe przełęcze: Chillkat, Chilkoot i White Pass, będące przejściami do sąsiedniej Alaski. W Jukonie znajduje się najwyższy szczyt Kanady – góra Logan, wznosząca się 5959 m n.p.m. W Jukonie znajduje się także 20 innych szczytów o wysokości ponad 3000 m n.p.m. Południową część powierzchni terytorium zajmuje równina wypełniająca obszar pomiędzy Kordylierami na południowym zachodzie a górami Selwyn na wschodzie i Ogilvie na północy. Wyżyna przecięta jest licznymi rzekami stanowiącymi dorzecze rzeki Jukon i porośnięta jest tajgą przechodzącą na północy w tundrę. Północną część Jukonu, począwszy od równoleżnika 66°N, stanowi nizina opadająca w kierunku północnych wybrzeży morskich. Północną granicą Jukonu jest 200-kilometrowy odcinek wybrzeża Morza Beauforta. Do terytorium należy też jedna wyspa morska – Herschel, której cała powierzchnia tworzy park narodowy.
Jukon jest terytorium o stosunkowo niewielkim udziale wód śródlądowych (1,7 %) w ogólnej powierzchni. W Jukonie brak jest wielkich jezior. Do największych należą Kluane, Laberge, Kusawa i kilka mniejszych. Wszystkie one są rozlewiskami dopływów rzeki Jukon. Obok dorzecza tej rzeki, terytorium przecina gęsta sieć dorzeczy rzek Porcupine i Peel i Mackenzie. Duża część wód uwięziona jest w lodowcach w wyższych partiach gór.
W Jukonie panuje klimat subarktyczny. Średnia temperatura utrzymuje się powyżej +10°C jedynie przez 4 miesiące w roku. Średnia temperatura w lipcu, najcieplejszym miesiącu roku, wynosi +14°C. W pogodne dni lipca temperatura w słońcu może osiągnąć nawet +32°C. Poza kołem polarnym na przemian panuje dzień arktyczny i noc arktyczna. Długie zimy, rozpoczynające się już w październiku i trwające do maja, są bardzo zimne. Temperatury utrzymują się w przedziale od –20 do –30°C. Zważywszy jednak na silne północne wiatry temperatury odczuwalne są dużo niższe. Najniższa temperatura została zanotowana w 1947 w Snag i wynosiła –62°C. Jukon jest raczej suchym obszarem – średnie roczne opady wynoszą 250 mm na równinach i 600 mm w górach. Niewielkie opady powodują, że średnia pokrywa śnieżna wynosi zaledwie 50 do 70 cm, znacznie mniej niż w wielu rejonach Kanady położonych znacznie dalej na południe.
W Jukonie znajdują się bogate pokłady minerałów, przede wszystkim: złoto, srebro, gaz ziemny oraz nie eksploatowane od 1998 rudy ołowiu i cynku. Znaczna powierzchnia Jukonu pokryta jest lasami, które dostarczają surowiec dla przemysłu drzewnego. Spadek rzek wykorzystywany jest do produkcji energii elektrycznej.
W Jukonie w 2002 zatrudnionych było 13 458 osób. Całkowity dochód terytorialny wyniósł 1211 mln dolarów kanadyjskich.
Głównymi gałęziami gospodarki Jukonu są:
Jukon stał się terenem kolonizacji przez kompanie handlowe, najpierw Kompanię Północno-Zachodnią a potem Kompanię Zatoki Hudsona od końca XVIII w. i przez pierwszą połowę XIX w. Potem, wraz z załamaniem się rynków na wyroby skórzane i futrzarskie, ponownie opustoszał. W 1867 region Jukonu wszedł pod administrację kanadyjską jako Dystrykt Jukon, część Terytoriów Północno-Zachodnich. W 1908 wobec konieczności rozszerzenia administracji w czasie gorączki złota w Klondike, Jukon został oddzielnym terytorium. Po wygaśnięciu gorączki złota pozostał terytorium, z bardzo ograniczoną administracją. Dopiero w drugiej połowie XX w. nastąpiło powolne odradzanie się terytorium, głównie w wyniku nowych odkryć geologicznych i rozwoju turystyki.
Zobacz artykuł główny: historia Jukonu.
Według danych szacunkowych Kanadyjskiego Urzędu Statystycznego, Jukon w IV 2011 zamieszkiwało 34 377 mieszkańców, co oznacza wzrost liczby ludności o 13,2% w porównania ze spisem ludności w 2006 (terytorium zamieszkiwało wówczas 30 372 osoby).
Jukon jest oficjalnie dwujęzyczny, jego językami urzędowymi są angielski i francuski. Język angielski jest językiem ojczystym dla 87,8%; natomiast francuski dla 3,7% mieszkańców (2006)[2].
| ||||||||||
