Złota piłka (fr: Ballon d'Or, ang: The Golden Ball) – coroczny plebiscyt piłkarski. Trofeum przyznawane jest dla piłkarza, który zaprezentował się najlepiej w mijającym roku kalendarzowym. Na pomysł przyznawania Złotej Piłki wpadł szef France Football Gabriel Hanot, który w 1956 roku poprosił kolegów z redakcji o głosowanie na najlepszego gracza w Europie. Pierwszym zwycięzcą plebiscytu został Stanley Matthews grający wówczas w Blackpool[1].
Początkowo dziennikarze mogli głosować tylko na graczy pochodzących z Europy i dlatego też ani Diego Maradona, ani Pelé (uważani za jednych z najlepszych piłkarzy wszech czasów) nie mieli szans na otrzymanie tej nagrody[2]. W 1995 postanowiono zmienić przepisy i umożliwić również graczom spoza Starego Kontynentu, którzy grają w europejskich klubach. Pierwszym zdobywcą Złotej Piłki nieeuropejskiego pochodzenia był występujący we włoskim Milanie George Weah[3]. W 2007 roku ponownie zmieniono reguły i teraz każdy gracz z każdego klubu świata mógł być brany pod uwagę przy głosowaniu. Postanowiono również zwiększyć liczbę dziennikarzy biorących udział w plebiscycie. W 2006 roku swoje głosy oddawało 52 dziennikarzy, podczas gdy rok później było ich już 96[4].
Trzem zawodnikom udało się trzykrotnie zdobyć trofeum. Są to: Johan Cruijff, Michel Platini i Marco van Basten. Platini jest jedynym graczem, któremu udało się zwyciężyć w tym plebiscycie trzy razy z rzędu (lata 1983-1985)[1]. Ronaldo jest pierwszym brazylijskim zawodnikiem uhonorowanym tą nagrodą[3]. Najczęściej w plebiscycie France Football zwyciężali piłkarze z Holandii i Niemiec. Najwięcej Złotych Piłek zgromadzili gracze włoskich klubów – Juventusu i Milanu, którzy zdobyli po 8 statuetek[5]. Ostatnim zdobywcą tego trofeum jest Argentyńczyk Lionel Messi, który otrzymał Złotą Piłkę w 2009 roku[6].
W 2010 roku plebiscyty Złota Piłka France Football i Piłkarz Roku FIFA zostały połączone. 10 stycznia 2011 roku w Zurychu nagroda została po raz pierwszy przyznana pod nazwą Złota Piłka FIFA[7][8].
Spis treści |
Źródło:RSSSF[9]
Źródło:RSSSF[9]
| Zawodnik | Liczba trofeów | Lata |
|---|---|---|
| 3 | 1971, 1973, 1974 | |
| 3 | 1983, 1984, 1985 | |
| 3 | 1988, 1989, 1992 | |
| 2 | 1957, 1959 | |
| 2 | 1972, 1976 | |
| 2 | 1978, 1979 | |
| 2 | 1980, 1981 | |
| 2 | 1997, 2002 |
Źródło:RSSSF[9]
| Kraj | Liczba zawodników | Liczba trofeów |
|---|---|---|
| 5 | 7 | |
| 3 | 7 | |
| 4 | 6 | |
| 4 | 5 | |
| 4 | 6 | |
| 5 | 5 | |
| 3 | 3 | |
| 3 | 3 | |
| 2 | 3 | |
| 1 | 1 | |
| 1 | 1 | |
| 1 | 1 | |
| 1 | 1 | |
| 1 | 1 | |
| 1 | 1 | |
| 1 | 1 | |
| 1 | 1 | |
| 1 | 1 | |
| 1 | 1 |
Źródło:RSSSF[9].
| Klub | Liczba zawodników | Liczba trofeów |
|---|---|---|
| 6 | 8 | |
| 6 | 8 | |
| 6 | 7 | |
| 5 | 6 | |
| 3 | 5 | |
| 4 | 4 | |
| 2 | 2 | |
| 2 | 2 | |
| 1 | 2 | |
| 1 | 1 | |
| 1 | 1 | |
| 1 | 1 | |
| 1 | 1 | |
| 1 | 1 | |
| 1 | 1 | |
| 1 | 1 | |
| 1 | 1 | |
| 1 | 1 | |
| 1 | 1 |
A. a b Mimo iż urodził się w Argentynie, Alfredo Di Stéfano w 1956 roku nabył hiszpańskie obywatelstwo i zdecydował się występować w reprezentacji tego kraju[10].
B. Sívori Mimo iż urodził się w Argentynie, Omar Sívori w 1961 roku nabył włoskie obywatelstwo i zdecydował się występować w reprezentacji tego kraju[11].
C. Cruyff Johan Cruijff przeniósł się do Barcelony w połowie 1973 roku z Ajaxu Amsterdam[12].
D. Lineker Gary Lineker przeniósł się do Barcelony w połowie 1986 roku z Evertonu.
E. Gullit Ruud Gullit przeniósł się do Milanu w połowie 1987 roku z PSV Eindhoven[13].
F. Weah George Weah przeniósł się do Milanu w połowie 1995 roku z Paris Saint-Germain[14].
G. Ronaldo1 Ronaldo przeniósł się do Interu w połowie 1997 roku z Barcelony[15].
H. Figo Luís Figo przeniósł się do Realu Madryt w połowie 2000 roku z Barcelony[16].
I. Ronaldo2 Ronaldo przeniósł się do Realu Madryt w połowie 2002 roku z Interu[17].
J. Deco Deco przeniósł się do Barcelony w połowie 2004 roku z Porto.
K. Cannavaro Fabio Cannavaro przeniósł się do Realu Madryt w połowie 2006 roku z Juventusu[18].
L. Zidane Zinedine Zidane zakończył karierę po sezonie 2005/06. Wcześniej był zawodnikiem Realu Madryt.
M. C.Ronaldo Cristiano Ronaldo przeniósł się do Realu Madryt w połowie 2009 roku z Manchesteru United.
N. Eto'o Samuel Eto'o przeniósł się do Interu Mediolan w połowie 2009 roku z Barcelony.
| |||||