Na mapach:
| Zachęta Narodowa Galeria Sztuki | |
.JPG) Gmach Zachęty w Warszawie | |
| Oddziały | Projekt Kordegarda w Warszawie |
| Data założenia | 13 grudnia 1860 |
| Państwo |  Polska, |
| Miasto | Warszawa |
| Adres | pl. Stanisława Małachowskiego 3 00-916 Warszawa |
| Powierzchnia ekspozycji | 1 765 m² |
| Dyrektor | Hanna Wróblewska |
 Galeria zdjęć w Wikimedia Commons | |
| Strona internetowa muzeum | |
Zachęta Narodowa Galeria Sztuki – galeria sztuki w Warszawie, narodowa instytucja kultury[1]. Misją Zachęty jest prezentacja i promocja sztuki współczesnej. Galeria organizuje wystawy indywidualne i zbiorowe artystów polskich i zagranicznych oraz wystawy problemowe.
Spis treści |
Gmach Zachęty został wzniesiony w latach 1898–1903 na siedzibę Towarzystwa Zachęty Sztuk Pięknych, według projektu Stefana Szyllera[2]; w 1965 został wpisany do rejestru zabytków.
Od 1900 pełnił rolę siedziby następujących instytucji:
Historia Zachęty sięga 1860, kiedy w Królestwie Polskim powstało Towarzystwo Zachęty Sztuk Pięknych. Początkowo celem Towarzystwa było organizowanie wystaw, zakup dzieł sztuki do kolekcji narodowej i udzielanie pomocy młodym artystom. Obecna siedziba Zachęty, zaprojektowana przez Stefana Szyllera, wzniesiona dzięki wysiłkom Towarzystwa i hojności społecznej, stała się jednym z głównych warszawskich ośrodków sztuki, promującym nowe malarstwo. Budowę siedziby rozpoczęto we wrześniu 1898 r., natomiast oficjalnego otwarcia dokonano 15 grudnia 1900 roku.
16 grudnia 1922 w pałacu Zachęty został zamordowany prezydent II RP Gabriel Narutowicz.
Podczas oblężenia Warszawy w 1939 płonęły sąsiednie budynki (kościół ewangelicko-augsburski oraz gimnazjum im. M. Reja) jednak gmach TZSP ocalał. "W chwili kapitulacji Warszawy znajdowały się w nim zbiory i dokumenty Towarzystwa Zachęty Sztuk Pięknych. Gmach zarekwirowali okupanci, Towarzystwo Zachęty Sztuk Pięknych zostało rozwiązane, a większość zbiorów przewieziono do Muzeum Narodowego. Kilkaset obrazów transportowano w otwartych ciężarówkach, bez żadnych spisów czy protokołów tej procedury. Warszawska Zachęta została przekształcona w "Haus der deutschen Kultur", w którym odbywały się propagandowe imprezy niemieckie."[4] W trakcie powstania bomba burząca i pociski artyleryjskie poważnie uszkodziły budynek. Wycofujące się niemieckie oddziały prawdopodobnie planowały podpalenie budynku, na co wskazywały znalezione tuż po wojnie na ścianach ślady oblania substancją palną.
Po drugiej wojnie światowej Towarzystwo Zachęty Sztuk Pięknych nie zostało reaktywowane. Jego zbiory zostały przeniesione do Muzeum Narodowego, gdzie dziś stanowią ważną część Galerii Malarstwa Polskiego. Gmach Zachęty został przeznaczony na siedzibę Centralnego Biura Wystaw Artystycznych.
Po zmianach 1989 roku CBWA ulegało stopniowemu przekształcaniu tracąc swój centralistyczny charakter. W 1994 roku na mocy zarządzenia Ministra Kultury i Sztuki została powołana Zachęta Państwowa Galeria Sztuki. 25 września 2003 decyzją ministra kultury Waldemara Dąbrowskiego, Galeria otrzymała status narodowej instytucji kultury i nazwę Zachęta Narodowa Galeria Sztuki.
O planach wystawowych i działalności decyduje Rada Programowa oraz Zespół Kuratorski, którym przewodniczy Dyrekcja. W skład Zespołu Kuratorskiego Galerii w latach 2009-2010 wchodziły: dr Agnieszka Morawińska (Dyrektor - do dnia 1 listopada 2010), Hanna Wróblewska (I Z-ca Dyrektora, w listopadzie 2010 p.o. Dyrektora, od 1 grudnia 2010 Dyrektor Galerii), Maria Brewińska, Magdalena Kardasz, Julia Leopold, Karolina Lewandowska (do sierpnia 2010), Anna Tomczak. W roku 2011: Hanna Wróblewska (Dyrektor), Maria Brewińska, Magdalena Kardasz, Julia Leopold (do lutego 2011), Anna Tomczak.
Skład Rady Programowej jest następujący: Jacek Dehnel, dr Rainer Fuchs, Piotr Gruszczyński, Beatrice Joss, Krzysztof Knittel, doc dr hab. Marta Leśniakowska, prof. Andrzej Mencwel, Dorota Monkiewicz, prof. Mark Nash, prof. dr Piotr Piotrowski, prof. dr Krzysztof Pomian, prof. dr Maria Poprzęcka, prof. Jacek Sempoliński, Andrzej Starmach, prof. Maciej Świeszewski, Artur Żmijewski.
Kolekcja stała Zachęty Narodowej Galerii Sztuki obejmuje dzieła współczesnej sztuki polskiej. Zarówno malarstwo, rzeźbę, instalacje, fotografie, filmy. Nie jest jednak ona prezentowana w formie stałej. Wystawy w Zachęcie to jedynie wystawy czasowe.
| Biblioteka Zachęty Narodowej Galerii Sztuki | |
 wnętrze biblioteki Zachęty | |
| Dyrektor | dr Gabriela Świtek (szefowa Działu Dokumentacji Zachęty Narodowej Galerii Sztuki) |
| Wielkość zbiorów | książki: 9500 vol. |
| Rodzaje zbiorów | książki, czasopisma, multimedia, katalogi wystaw (polskie i zagraniczne); profil zbiorów: sztuka współczesna |
| Lokalizacja | Polska, Warszawa |
| Adres | ul. Małachowskiego 3, 00-916 Warszawa, Polska (piętro 1.1) |
| Oficjalna strona biblioteki | |
| [biblioteki] | |
Biblioteka gromadzi:
Biblioteka oferuje także pomoc bibliograficzną.
Dział Dokumentacji prowadzi dokumentację twórczości polskich artystów współczesnych (od 1945 roku). Dokumentacja zawiera notatkę biograficzną, spis wystaw, w których brał udział artysta, wycinki prasowe oraz katalogi wystaw. Dokumentacja jest udostępniana tylko w formie prezencyjnej (na miejscu w bibliotece).
W Galerii funkcjonuje także Księgarnia Artystyczna, gdzie dostępne są zarówno polskie i zagraniczne książki o sztuce i z pokrewnych dziedzin, czasopisma, oraz katalogi wystaw Zachęty i Kordegardy. Można nabyć także gadżety reklamowe Zachęty.
