Zapalenie mózgu (łac. encephalitis, ang. encephalitis) – zakażenie ośrodkowego układu nerwowego, w którym proces chorobowy obejmuje mózg. Jeśli proces chorobowy toczy się jednocześnie w oponach mózgowia, określa się go jak meningoencephalitis; jeśli zajęty jest rdzeń kręgowy, jako encephalomyelitis. Zapalenie mózgu najczęściej spowodowane jest infekcją wirusową, rzadziej bakteryjną. Przy niedoborze odporności przyczyną zapalenia bywają pierwotniaki. Na obraz choroby składają się zaburzenia świadomości, gorączka, bóle głowy, nudności i wymioty, senność, bóle mięśni, niedowład połowiczy, niezborność, ataki padaczkowe oraz objawy ogniskowe. Może prowadzić do trwałego uszkodzenia mózgu i śmierci.
Spis treści |
W płynie mózgowo-rdzeniowym zwykle jest podwyższone stężenie białek i leukocytów. Diagnoza jest często stawiana po wykryciu w tym płynie przeciwciał lub DNA albo RNA, PCRem, specyficznych dla poszczególnych wirusów.
Najistotniejszym czynnikiem etiologicznym zapaleń mózgu są wirusy neurotropowe. Najczęstsze jest opryszczkowe zapalenie mózgu wywołane wirusem opryszczki pospolitej. Zachorowalność to 2 przypadki na milion. Śmiertelność nieleczonych wynosi od 50-75 % i większość przeżywających ma długotrwałe upośledzenie motoryczne i fizyczne. W wyniku leczenia śmiertelność spada do 20 % [1]. Niektóre inne postaci wirusowych zapaleń mózgu to:
| Epidemiczne i endemiczne zapalenia mózgu | Sporadyczne zapalenia mózgu |
|---|---|
|
|
W przypadku zapalenia wywołanego wirusem opryszczki podaje się leki przeciwwirusowe (m.in. acyklowir). W pozostałych przypadkach podaje się działające przeciwzapalne kortykosterydy oraz stosuje się leczenie objawowe.