| Zieloni 2004 | |
| Skrót | Zieloni |
| Lider | Agnieszka Grzybek, Radosław Gawlik |
| Data założenia | 6 września 2003 |
| Adres siedziby | ul. Piękna 64 a, lok. 11, 00-672 Warszawa |
| Deklarowana ideologia polityczna | zielona polityka, pacyfizm, centrolewica |
| Deklarowane poglądy gospodarcze | państwo opiekuńcze, ekologiczna reforma podatkowa, społeczna gospodarka rynkowa |
| Liczba członków | ok. 300 (czerwiec 2006)[potrzebne źródło] |
| Członkostwo międzynarodowe | Europejska Partia Zielonych |
| Młodzieżówka | Ostra Zieleń |
| Barwy | zieleń |
| Obecni posłowie | 0 |
| Obecni senatorowie | 0 |
| Obecni eurodeputowani | 0 |
| strona oficjalna | |
Zieloni 2004 (Zieloni) – polska partia polityczna o programie proekologicznym, pacyfistycznym i feministycznym z naciskiem na prawa człowieka, sprawiedliwość społeczną oraz zrównoważony rozwój. Powstała na kongresie założycielskim w dniach 6–7 września 2003. Zarejestrowana sądownie 23 lutego 2004.
Spis treści |
Podobnie, jak inne partie tego nurtu na świecie, Zieloni opierają swoje poglądy na czterech filarach: ekologia, sprawiedliwość społeczna, demokracja oddolna oraz pacyfizm.
Zieloni 2004 postulują m.in.:
Sprzeciwiają się przywróceniu kary śmierci oraz wprowadzeniu podatku liniowego, a także budowie elementów amerykańskich instalacji antyrakietowych w Polsce (tzw. tarcza antyrakietowa).
Program gospodarczy Zielonych opiera się na koncepcji ekologicznej i społecznej gospodarki rynkowej, czyli wdrażaniu zrównoważonego rozwoju. Zrównoważony rozwój zakłada integrację celów społecznych, ekologicznych i ekonomicznych m.in. poprzez realizację ekologicznej reformy podatkowej.
Zieloni domagają się skutecznego wdrażania zasady zanieczyszczający płaci. Według Zielonych wprowadzanie ekospołecznej gospodarki rynkowej przynosi także rozwój małych i średnich przedsiębiorstw oraz nowe, zielone miejsca pracy w takich sektorach gospodarki, jak energetyka odnawialna, termorenowacja, rolnictwo ekologiczne, budownictwo ekologiczne (np. domy bezemisyjne), transport przyjazny środowisku, "przemysł" odmaterializowywania gospodarki itp. Zieloni sprzeciwiają się budowie elektrowni jądrowych, powołując się na istniejące w ich ocenie powody ekonomiczne i ekologiczne.
Zieloni postulują wyrównywanie szans kobiet i mężczyzn w sferze ekonomicznej – równą płacę za wykonywanie tej samej pracy, zwiększanie udziału kobiet w zarządzaniu firmami adekwatne do poziomu wykształcenia itp. Zieloni są przeciwni budowaniu wzrostu gospodarczego na łamaniu praw człowieka i pracownika, niszczeniu środowiska czy inwestowaniu w przemysł zbrojeniowy i jądrowy.
Zieloni to partia alterglobalistyczna, popiera także wolne i otwarte oprogramowanie[1].
Partia popiera pogłębianie integracji europejskiej i projekt konstytucji UE bez odwołań do chrześcijaństwa w preambule[2].
Partia Zielonych prowadzi także kampanię na rzecz połączenia kolejowego Rail Baltica (m.in. przerzucenie na koleje tranzytowego ciężarowego transportu drogowego – "tiry na tory") i alternatywnego przebiegu europejskiej drogi ekspresowej Via Baltica, omijającego bardzo cenną przyrodniczo Dolinę Rospudy[3].
Założycielami Zielonych były osoby wywodzące się z różnych środowisk, zwłaszcza organizacji pozarządowych: ekologicznych, feministycznych, a także działających na rzecz praw człowieka oraz równouprawnienia mniejszości światopoglądowych, seksualnych, narodowych i innych. Większość z nich tworzyła "Grupę Referendalną Zieloni", działającą w kampanii referendalnej na rzecz przystąpienia Polski do Unii Europejskiej wiosną 2003. Rok 2004 w nazwie Zielonych wiąże się z członkostwem Polski w UE od 1 maja 2004. Partia należy do Europejskiej Partii Zielonych – ogólnoeuropejskiej partii politycznej powołanej 22 lutego 2004 w Rzymie. Zieloni ściśle współpracują z grupą Zieloni – Wolny Sojusz Europejski w Parlamencie Europejskim, której deputowani m.in. protestowali przeciwko budowie rządowego wariantu obwodnicy Augustowa przez dolinę Rospudy oraz doprowadzili do debat i przyjęcia rezolucji Parlamentu Europejskiego na temat homofobii w Polsce i całej Europie (ostatnia 26 kwietnia 2007).
Pod hasłem "Do Unii po zmiany!" partia startowała w wyborach do Parlamentu Europejskiego w 2004. Zarejestrowała listy w 3 z 13 okręgów wyborczych. Uzyskała 16 288 głosów, co dało jej 0,27% poparcia w skali kraju i 17. miejsce spośród 21 komitetów.
31 maja 2005 Zieloni zawarli porozumienie z Socjaldemokracją Polską i Unią Pracy o wspólnym starcie w wyborach parlamentarnych w 2005 (pod szyldem SDPL). Poparli również Marka Borowskiego w wyborach prezydenckich. Lista SDPL zdobyła 459 380 głosów (3,89% poparcia w skali kraju), z czego sami Zieloni uzyskali 19 644 głosów, co dało 0,17% poparcia w skali kraju (partia przyjęła regułę wystawienia po jednej osobie w okręgu wyborczym).
Lokalne struktury Zielonych samodzielnie decydowały o formule startu w wyborach samorządowych w 2006 (m.in. dlatego władze krajowe partii odrzuciły zaproszenie do tworzącego się bloku Lewicy i Demokratów). Samodzielna lista Zielonych w Warszawie uzyskała 11 210 głosów (1,68%) i 7. miejsce na 14. Niecały 1% poparcia uzyskały we Wrocławiu i Gdańsku współtworzone przez Zielonych z Młodymi Socjalistami komitety lokalne. W innych miastach osoby związane z partią kandydowały z list lokalnych (głównie niepartyjnych) albo koalicji LiD. W jednym przypadku (Konin) komitet "Demokraci" z udziałem Zielonych zawarł umowę o tzw. blokowaniu list z PO.
W wyborach parlamentarnych w 2007 partia wystawiła czworo kandydatów do Senatu, rejestrując jednego z nich. Monika Paca uzyskała w okręgu katowickim 21 336 głosów (4,5% spośród głosujących), zajmując 8. miejsce spośród 10 kandydatów.
1 lutego 2009 Zieloni 2004 wraz z Socjaldemokracją Polską i Partią Demokratyczną – demokraci.pl powołali koalicję Porozumienie dla Przyszłości, która przed wyborami do Parlamentu Europejskiego 13 marca 2009 zarejestrowała Koalicyjny Komitet Wyborczy Porozumienie dla Przyszłości – CentroLewica. KW PdP-CentroLewica zdobył 179 602 głosy (2,44% w skali kraju), w tym 26 002 głosy oddane na kandydatów Zielonych 2004 (0,35% w skali kraju). Członkowie partii uzyskali 13 748 głosów (7,65% oddanych na listę).
W wyborach prezydenckich w 2010 Zieloni 2004 poparli Grzegorza Napieralskiego w oparciu o analizę programów najważniejszych kandydatów. Kandydat SLD uzyskał w rankingu Zielonego Indeksu najwyższy wynik: 78 w skali od -200 do +200 punktów[4]. W drugiej turze członkowie partii zachęcali do głosowania, ale nie poparli żadnego z kandydatów, wskazując na ich konserwatyzm światopoglądowy i neoliberalizm gospodarczy[5].
Przed wyborami samorządowymi w 2010 Zieloni podpisali porozumienie z SLD, Partią Kobiet, Unią Pracy i OPZZ[6]. Zieloni startowali z list SLD m.in. w Warszawie[7] i na Śląsku[8]. W niektórych innych miastach, np. Bydgoszczy i Lublinie, Zieloni wystartowali w ramach innych list lewicowych[9][10].
W wyniku wyborów Zieloni zdobyli pierwsze mandaty we władzach samorządowych: 3 w radach miast i gmin (Warszawa, Opole i Kąty Wrocławskie) oraz 2 w sejmikach wojewódzkich (śląskim i zachodniopomorskim)[11].
W wyborach parlamentarnych w 2011 przedstawiciele partii ponownie znaleźli się na listach Sojuszu Lewicy Demokratycznej, jednak nie uzyskali żadnego mandatu w Sejmie.
W Zielonych od kół do Zarządu Krajowego obowiązuje zasada parytetu płci, a przewodniczy zawsze jednocześnie kobieta i mężczyzna (dwoje przewodniczących, do marca 2008 nazywanych "współprzewodniczącymi").
Przewodniczące:
Przewodniczący:
Kongres przyjął Zielony Manifest, będący podstawowym dokumentem programowym powstającej partii[12].
Kongres przyjął poprawki do statutu, zastępując określenia "współprzewodniczący" i "współprzewodnicząca" ich krótszymi wersjami. Zieloni przyjęli również kilka stanowisk dotyczących polityki zagranicznej, m.in. w sprawie wycofania wojska z Iraku i Afganistanu oraz sprzeciwu wobec tarczy antyrakietowej[13].
Kongres przyjął cztery uchwały programowe: w sprawie ordynacji wyborczej, priorytetów polityki społecznej, polityki zdrowotnej i polityki edukacyjnej[14].
Kongres przyjął pięć uchwał programowych, dotyczących: zielonej gospodarki, ochrony praw pracowniczych, polityki energetyczno-klimatycznej, świeckiego państwa i polityki kulturalnej[15].
Kongres wybrał nowe władze partii[16].