"Związek broni" - improwizowany pociąg pancerny I Korpusu Polskiego w Rosji.
Pociąg sformowany został 10 lutego 1918 w twierdzy Bobrujsk. Składał się ze zwykłej nieopancerzonej lokomotywy i kilku wagonów towarowych, osłoniętych workami z piaskiem oraz - częściowo - pancernymi tarczami okopowymi. Dowódcą i inicjatorem budowy pociągu był por. Stanisław Małagowski (późniejszy dowódca pociągu "Śmiały").[1] Ochotnicza załoga pociągu liczyła co najmniej 35 ludzi, głównie saperów z 1 pułku inżynierskiego.[1] Jednym z nich był ppor. Stanisław Biega.
Pociąg uzbrojony został w jedną 76,2 mm armatę polową wz. 1902, na platformie kolejowej i kilka ciężkich karabinów maszynowych Maxim wz. 1910. Na jednym z wagonów pociągu ustawiony został samochód pancerny Austin z uszkodzonym podwoziem, uzbrojony w dwa ckm-y Maxim w wieżach obrotowych. Prawdopodobnie załoga pociągu posiadała też 8 moździerzy lub granatników, lecz bez amunicji.
Podczas pierwszych dziesięciu dni służby pociąg brał udział w kilku potyczkach z bolszewikami. Pierwszą większą akcją był wypad na stację kolejową we wsi Krasnyj Bierieg pod Bobrujskiem 21 lutego, który zakończył się sukcesem. W ciągu następnych paru miesięcy pociąg brał udział w dalszych walkach. 10 maja 1918 Korpus skapitulował wobec przeważajacych sił niemieckich i był to równocześnie koniec kariery bojowej pociągu.
Po likwidacji Korpusu część załogi pociągu przedostała się do Murmańska, gdzie wzięli udział w organizowaniu pociągów pancernych nr 1 i nr 2.[1]
| ||||||||||||||||||||||
