Związek Ojczyzny

Związek Ojczyzny – Litewscy Chrześcijańscy Demokraci (Konserwatyści, Polityczni Więźniowie i Zesłańcy, Narodowcy) (lit. Tėvynės sąjunga – Lietuvos krikščionys demokratai (konservatoriai, politiniai kaliniai ir tremtiniai, tautininkai), TS-LKD) – litewska partia polityczna reprezentująca nurty konserwatywny, konserwatywno-liberalny i chadecki, działająca od 1993.

[edytuj] Historia

[edytuj] Powstanie ugrupowania

Partia została założona 1 maja 1993 przez prawe skrzydło litewskiego ruchu demokratycznego Sąjūdis, kierowanego przez Vytautasa Landsbergisa, który został przewodniczącym nowej formacji. Ugrupowanie przyjęło wówczas nazwę Związek Ojczyzny (Litewscy Konserwatyści)^[1], przystąpiło do niego ponad 25 posłów na Sejm kadencji 1992–1996. TS pozostawał w opozycji do ówczesnych rządów, zdominowanych przez postkomunistyczną Demokratyczną Partię Pracy.

Vytautas Landsbergis – założyciel i były lider TS

[edytuj] Rządy konserwatystów 1996–2000

W kolejnych wyborach w 1996 konserwatyści odnieśli znaczący sukces, zajmując w nich pierwsze miejsce. Partia otrzymała 29,80% głosów (w głosowaniu na listy krajowe), uzyskując łącznie 70 mandatów w 141-osobowym parlamencie^[2]. Vytautas Landsbergis objął stanowisko przewodniczącego Sejmu, inny z liderów Związku Ojczyzny, były premier Gediminas Vagnorius, po raz drugi stanął na czele rządu (w koalicji z chadekami). Po jego dymisji (w maju 1999) na skutek konfliktu z prezydentem Valdasem Adamkusem^[3] konserwatyści do końca kadencji współtworzyli kolejne rządy kierowane przez swoich działaczy (tymczasowy rząd Ireny Degutienė, gabinet Rolandasa Paksasa, ponownie tymczasowy rząd z Ireną Degutienė na czele, a od listopada 1999 do listopada 2000 rząd Andriusa Kubiliusa).

Partia w tym okresie traciła na popularności, przechodziła też kolejne rozłamy. W październiku 1999 grupa działaczy pod przywództwem Laimy Andrikienė i Vidmantasa Žiemelisa (posłów oraz sygnatariuszy aktu niepodległości) utworzyła Ojczyźnianą Partię Ludową. W lipcu 2000 stronnicy Gediminasa Vagnoriusa (w tym kilkunastu deputowanych) powołali własne ugrupowanie pod nazwą Umiarkowany Związek Konserwatywny^[4]. W tym okresie partię opuścił też Rolandas Paksas, wówczas mer Wilna, stając się liderem Litewskiego Związku Liberałów.

[edytuj] Opozycja parlamentarna 2000–2008

W 2000 Związek Ojczyzny poniósł porażkę wyborczą. Lista krajowa uzyskała 8,62% głosów, co przełożyło się na 8 mandatów (z tego jeden przypadł przedstawicielowi Litewskiemu Związkowi Więźniów Politycznych i Zesłańców, którego kandydaci startowali z list TS), partia odniosła też tylko jedno zwycięstwo w okręgach jednomandatowych^[5]. Z kierowania ugrupowaniem w 2003 zrezygnował Vytautas Landsbergis, zastąpiony przez Andriusa Kubiliusa, który trzy lata wcześniej uzyskał lepszy wynik wyborczy.

W kadencji 2000–2004 Związek Ojczyzny pozostawał w opozycji do rządów najpierw liberałów, następnie lewicy. Partia w 2003 wchłonęła Litewski Związek Prawicy, utworzony dwa lata wcześniej z połączenia czterech małych pozaparlamentarnych stronnictw (w tym niedawnych rozłamowców z Ojczyźnianej Partii Ludowej Vidmantasa Žiemelisa oraz kierowanej przez Sauliusa Pečeliūnasa Litewskiej Partii Demokratycznej). W tym samym roku konserwatystów zasilił dotychczasowy lider Socjaldemokracji 2000, Rimantas Dagys. W 2004 do TS przyłączył się ostatecznie Litewski Związek Więźniów Politycznych i Zesłańców. Dokonano wówczas przerejestrowania ugrupowania, które przyjęło nazwę Związek Ojczyzny (Litewscy Konserwatyści, Więźniowie Polityczni i Zesłańcy, Chrześcijańscy Demokraci)^[6].

W tym samym roku TS wprowadził dwóch przedstawicieli do Parlamentu Europejskiego (Vytautasa Landsbergisa i Laimę Andrikienė), poparł także Valdasa Adamkusa w wyborach prezydenckich. W wyborach parlamentarnych w październiku 2004 z wynikiem 14,75% Związek Ojczyzny zajął trzecie miejsce, uzyskując 25 mandatów^[7], z tego 15 w okręgach jednomandatowych. Partia w dalszym ciągu pozostawała w opozycji do kolejnych rządów kierowanych przez Algirdasa Brazauskasa i Gediminasa Kirkilasa.

W wyborach samorządowych w 2007 z wynikiem 256 mandatów w skali kraju konserwatyści zajęli drugie miejsce^[8], otrzymując jednocześnie w skali kraju więcej głosów od socjaldemokratów. W 2008 do ugrupowania przystąpiły dwie kolejne partie – Litewscy Chrześcijańscy Demokraci i Związek Litewskich Narodowców^[9]. Ugrupowanie kolejny raz zmieniło nazwę na Związek Ojczyzny – Litewscy Chrześcijańscy Demokraci (Konserwatyści, Polityczni Więźniowie i Zesłańcy, Narodowcy).

[edytuj] Wybory 2008

Andrius Kubilius (2009)

TS-LKD wygrał wybory parlamentarne w 2008, uzyskując 19,72%, wprowadzając 18 przedstawicieli z listy partyjnej i 27 z okręgów większościowych^[10].

Następnego dnia po drugiej turze głosowania (27 października 2008) lider Związku Ojczyzny podpisał porozumienie o utworzeniu nowej koalicji z przywódcami Partią Odrodzenia Narodowego, Ruchem Liberalnym oraz Związkiem Liberałów i Centrum. Andrius Kubilius został wspólnym kandydatem do objęcia stanowiska premiera^[11].

[edytuj] Frakcje

• Frakcja Chrześcijańskich Demokratów (lit. Krikščioniškųjų demokratų frakcijos) – istniejąca od 2003, główna grupa wewnętrzna partii związana z Andriusem Kubiliusem.
• Frakcja Więźniów Politycznych i Zesłańców (lit. Politinių kalinių ir tremtinių frakcija) – utworzona w 2007, grupująca przede wszystkim działaczy Litewskiego Związku Więźniów Politycznych i Zesłańców. Lider: Vincė Vaidevutė Margevičienė.
• Frakcja Narodowa (lit. Tautininkų frakcija) – powołana w 2008 przez członków Związku Litewskich Narodowców, opuściła TS-LKD w 2011. Lider: Gintaras Songaila.
• Wspólnota Chrześcijańskich Demokratów (lit. Bendrija Lietuvos krikščionys demokratai) – frakcja powstała w 2008 w związku z akcesem Litewskich Chrześcijańskich Demokratów. Lider: Valentinas Stundys.

W ramach Związku Ojczyzny działają także sekcje kobiet oraz emerytów, nadto organizacja młodzieżowa pod nazwą Konserwatywna Liga Młodych (lit. Jaunųjų konservatorių lyga)^[12][13].

[edytuj] Poparcie w wyborach

Wyniki w wyborach parlamentarnych

Wybory	Poparcie (lista krajowa)	Zmiana punktów procentowych	Lista krajowa	Zmiana	Okręgi jednomandatowe	Zmiana	Suma
1996	29,80%	–	33	–	37	–	70
2000	8,62%	21,18	8	25	1	36	9
2004	14,75%	6,13	11	3	25	24	36
2008	19,70%	4,95	18	7	27	2	45

Wyniki w wyborach do Parlamentu Europejskiego

Wybory	Poparcie	Zmiana punktów procentowych	Mandaty	Zmiana	L. miejsc dla Litwy
2004	12,6%	–	2	–	13
2009	26,8%	14,2	4	2	12

[edytuj] Zobacz też

• Politycy Związku Ojczyzny

Przypisy

[edytuj] Linki zewnętrzne

• Oficjalna strona partii (lit.)